Η Τυραννία των Καλών Προθέσεων

Εκλεκτικές Συγγένειες

2010-09-24T21:50:00.002+03:00

Άραγε, σε τί διαφέρουν οι Έλληνες υπερπατριώτες που ζητούν τη φυλάκιση των αναρχικών όταν καίνε την ελληνική σημαία, από τις "πολιτικά ορθές" και "προοδευτικές" Αρχές της Μ. Βρετανίας που συνέλαβαν έξι ακροδεξιούς επειδή έκαψαν το Κοράνι σε βίντεο στο YouTube;

Η τρέλα δεν πάει στα...Tea Parties!

2010-09-23T11:42:00.003+03:00

“ (The Tea Party candidates) didn’t get nominated because they look and sound like the popular image of a savvy, experienced, well-informed, practical-minded U.S. senator. They got nominated because they don’t. They are often accused of craziness-one MSNBC commentator said (Nevada’s Sharron) Angle ‘sounds like a mental patient.’ But to the tea partiers, that’s not a bug; it’s a feature. If a $1.4 trillion federal budget deficit represents sanity, they would prefer a candidate who escaped from the psych ward.”

[ Steve Chapman στο Reason ]

Ούτε που να το σκεφτείς!

2010-09-22T16:55:00.001+03:00

Και ενώ στην Ελλάδα περιμένουμε τον νέο σουπερ-ενισχύμενο αντιρατσιστικό νόμο, που, απ'ότι φαίνεται, θα ξεμπερδεύει μια και καλή με την...ξεπερασμένη αξία της ελευθερίας του λόγου , το περιοδικό "The Spectator" έχει ένα εξαιρετικό αφιέρωμα στο... μέλλον μας και σε όλα αυτά που δεν μπορείς να πεις στον "πολιτικά ορθό" παράδεισο της Μ. Βρετανίας ! Ύστερα από χρόνια "προοδευτικής" λογοκρισίας , ο οργουελικός όρος "έγκλημα σκέψης" αποκτά ένα νέο και επίκαιρο νόημα ! (Διαβάστε τα άρθρα του αφιερώματος εδώ, εδώ , εδώ και εδώ)

"Δημόσιος υπάλληλος στην τέχνη δεν γίνεται!"

2010-09-22T14:45:00.000+03:00

"Δημόσιος υπάλληλος στην τέχνη δεν γίνεται. Θυμάμαι τη Μαρινέλλα, που πήγε να πέσει ξερή όταν έμαθε πως στο θέατρο πληρώνονται και ας μην πατήσει ψυχή! Ετσι σκέφτονται οι υγιείς άνθρωποι. Εδώ βλέπεις ανθρώπους να αναρωτιούνται για το "αναποδογύρισμα της ύπαρξης", με τα λεφτά του κράτους.

Η τέχνη πρέπει να είναι ένα παράνομο πράγμα, σαν μύκητας πάνω στην κοινωνία. Είναι κομμουνιστικό κόλπο να μπει στο σύστημα για να είναι ελεγχόμενη. Μόνο η επιστήμη πρέπει να διδάσκεται. Η τέχνη πρέπει να γίνει μαθητεία. Οχι κρατικό μανιφέστο"

[ Ο Άγγελος Παπαδημητρίου σε μια καταπληκτική συνέντευξη στο Βαγγέλη Βαγγελάτο από τη σημερινή "Ελευθεροτυπία"]

Tί συμβαίνει στην Αμερική ; Μια προσπάθεια κατανόησης των "Tea Parties"

2010-09-19T17:49:00.010+03:00

Από τις σελίδες της «Athens Voice» , η συγγραφέας Σώτη Τριανταφύλλου φαινόταν πολύ θυμωμένη! Ένας Αμερικάνος φίλος της , της αριστερόστροφης γενιάς του Woodstock , σκέφτεται να προσχωρήσει στο … «Tea Party» και η Σώτη αποφάσισε να μην του ξαναμιλήσει! Όπως γράφει άλλωστε : « Όποιος υποστηρίζει το Τea Party … είναι απλώς ηλίθιος». Στην πραγματικότητα, όσο απλοϊκή και απόλυτη και αν φαίνεται η συγκεκριμένη θέση για τα Tea Parties , δεν απέχει και πολύ από το πνεύμα όλων αυτών που έχουν γραφτεί στον ελληνικό Τύπο τους τελευταίους μήνες για το συγκεκριμένο πολιτικό κίνημα . Βλέπετε, ενώ στις Η.Π.Α. η δημοτικότητα του Obama έχει κατρακυλίσει σε ποσοστά κάτω του 45%, ενώ όλο και περισσότεροι Αμερικάνοι παραδέχονται πως το πρόγραμμα κρατικής στήριξης της οικονομίας απέτυχε, οι Ευρωπαίοι ζουν ακόμη , με αμείωτο πάθος, τη δικιά τους θυελλώδη ιστορία αγάπης με τον Αμερικανό Πρόεδρο . Ο κυριότερος λόγος γι αυτό το συνεχιζόμενο ειδύλλιο, πέρα από θέματα εξωτερικής πολιτικής, είναι πως ο Obama μιλάει τη γλώσσα που καταλαβαίνουν οι Ευρωπαίοι : "το Μεγάλο Κράτος είναι η λύση για όλα τα προβλήματα" . Ειδικά στην Ελλάδα, όπου ο κρατισμός ακόμη κυριαρχεί (τί και αν αυτή η πολιτική μας οδήγησε στα πρόθυρα της πτώχευσης), είναι επόμενο η φιλελεύθερη αντιπολίτευση στον Πρόεδρο Obama , να παρουσιάζεται σε εφημερίδες και κανάλια κάθε ιδεολογικής απόχρωσης σαν το απόλυτο Kακό…

Έτσι, για την Ευρυδίκη Μπέρση στην κεντροδεξιά «Καθημερινή» οι άνθρωποι που απαρτίζουν τα Tea Parties δεν είναι τίποτε άλλο παρά όργανα των μεγάλων συμφερόντων. «Όσα δεν πετυχαίνουν τα μεγάλα συμφέροντα από τα πάνω, με τους χρυσοπληρωμένους λομπίστες και τους πακτωλούς διαφημιστικών δαπανών, τα πετυχαίνουν ασκώντας πίεση από τα κάτω, χρησιμοποιώντας το κίνημα των Tea Parties», γράφει . Σύμφωνα με τη δημοσιογράφο, τα αιτήματα του κινήματος σηματοδοτούν «το απόλυτο ξεχαρβάλωμα όλων των προοδευτικών κατακτήσεων του 20ού αιώνα» . Ο Θανάσης Τσίτσας πάλι στην κεντροαριστερή «Ελευθεροτυπία» , επιδεικνύοντας έναν πολιτικό μανταμσουσουδισμό, που συνηθίζεται τελευταία στους «προοδευτικούς» κύκλους, ειρωνεύεται τον…αμαθή λαουτζίκο που συμμετέχει στα «πάρτυ τσαγιού» : «Ενα σχεδόν λευκό, ομοιόμορφο πλήθος. Εκατοντάδες αμερικανικές σημαίες, τσίκνα από μπάρμπεκιου, εκνευριστικά τσιριχτά ενθουσιασμού από ξανθιές θεοσεβούμενες και ευτραφείς «βλάχους» (rednecks) από τις μεσοδυτικές Πολιτείες».

Σαν να υπάρχει έλλειψη έμπνευσης, κάθε ρεπορτάζ στις ελληνικές εφημερίδες για τα Τea Parties διανθίζεται πάντα με τους ίδιους χαρακτηρισμούς : "υπερσυντηρητικό", "ακροδεξιό", "ρατσιστικό". Έτσι, το φαινόμενο που ο «Economist» αποκάλεσε ως «το πιο δυναμικό πολιτικό κίνημα στην Αμερική σήμερα» συνοψίζεται από τον ελληνικό Τύπο με μια διαδοχή μονότονων και στερεότυπων εκφράσεων . Όπως και με τη διαμάχη για τη μεταρρύθμιση του αμερικάνικου συστήματος υγείας, οι αντίπαλοι του Obama παρουσιάζονται σαν καρικατούρες και μια σύνθετη πραγματικότητα υποβιβάζεται σε μια μανιχαϊστική μάχη του καλού με το κακό.

Ως συνήθως βέβαια , τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα. Το Tea Party (ή πιο σωστά, όπως θα δούμε, Tea parties) δεν είναι ένα ομοιόμορφο και ενιαίο κίνημα , αλλά μια "ομπρέλα" που περιλαμβάνει εκατοντάδες οργανώσεις σε όλες τις Η.Π.Α. , και η οποία λειτουργεί με αποκεντρωμένες δομές, χωρίς να υπάρχει αρχηγός .Στις τάξεις τους, βρίσκεις φιλελεύθερους υποστηρικτές του Ron Paul, αλλά και παραδοσιακούς συντηρητικούς που γοητεύονται από τη Sarah Palin (και όχι , η περιβόητη Sarah δεν είναι ούτε η αρχηγός του κινήματος, ούτε αυτή που το ξεκίνησε , απλά εκπροσωπεί μια τάση ). Τα Τea Parties, είναι επίσης ιδιαίτερα δημοφιλή στους ανεξάρτητους ψηφοφόρους. Σε γκάλοπ του Rasmussen, το 33% των ερωτηθέντων που δεν ανήκουν σε κάποιο κόμμα , απάντησε πως θα ψήφιζε υποψήφιους του «Κόμματος του Τσαγιού», έναντι 25% που θα ψήφιζε κάποιον Δημοκρατικό και 12% που θα ψήφιζε κάποιον Ρεπουμπλικάνο υποψήφιο . Τέλος στο κίνημα συμμετέχουν και πολλοί Αμερικάνοι που δεν έχουν ασχοληθεί ξανά με την πολιτική.

Αυτό που ενώνει όμως τα μέλη του κινήματος είναι η αντίθεση τους στην κρατικίστικη οικονομική πολιτική που ακολουθούν οι κυβερνήσεις των Η.Π.Α. , τα τελευταία χρόνια. Σε μια χώρα, που τα ίδια τα ιδρυτικά της κείμενα, βασίζονται στην καχυποψία απέναντι στην κρατική εξουσία , όλο και περισσότεροι πολίτες πιστεύουν πως οι τελευταίες αποφάσεις της κυβέρνησης Obama αλλά και Bush οδηγούν σε ένα Μεγάλο Κράτος, ευρωπαϊκού Τύπου, ξένο στις αμερικάνικες παραδόσεις, και απειλή για τις ατομικές ελευθερίες . Έτσι τα μέλη των Tea Parties τάσσονται εναντίον των bail-outs στις μεγάλες εταιρίες, ζητούν τη μείωση του δημόσιου χρέους, της φορολογίας και των κρατικών δαπανών .Μάλιστα, πολλά Tea Parties από όλη τη χώρα δημοσίευσαν πριν λίγους μήνες προτάσεις για την έξοδο από την κρίση και κάλεσαν τους υποψηφίους στις προσεχείς εκλογές του Νοεμβρίου να τις προσυπογράψουν. Το "Συμβόλαιο από την Αμερική" , όπως ονομάστηκε το κείμενο ζητάει, μεταξύ άλλων : α) Μια συνταγματική προσθήκη που θα απαιτεί ισοσκελισμένο προϋπολογισμό και πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή για να εγκριθεί κάθε αύξηση φορολογίας β) Την υιοθέτηση ενός απλού και μοναδικού φορολογικού συντελεστή και αντικατάσταση του φορολογικού κώδικα με νέο που δεν θα είναι μεγαλύτερος από 4.543 λέξεις, όσο δηλαδή το μέγεθος του Συντάγματος (ο τωρινός κώδικας αγγίζει τις 3.5 εκατομμύρια λέξεις!) και γ) οριστική παύση όλων των αυξήσεων σε κάθε είδους φορολογία, που έχει προγραμματιστεί για το 2011.

Η πιο φιλελεύθερη τάση του κινήματος που συγκεντρώνεται γύρω από το βουλευτή του Τέξας, Ron Paul , πηγαίνει ακόμη πιο μακριά και ασκεί αυτή τη στιγμή την πιο ριζοσπαστική κριτική στο σύστημα. Με μια ολοένα αυξανόμενη επιρροή, κυρίως μεταξύ των νέων, οι Paulistas πέρα από τη δραστική μείωση των δημοσίων δαπανών και της φορολογίας, τάσσονται υπέρ της κατάργησης των περισσότερων υπουργείων και δημοσίων οργανισμών , υποστηρίζουν με πάθος την επιστροφή στον Κανόνα του Χρυσού, ζητούν να μπει ένα τέλος στην πολυέξοδη επεμβατική εξωτερική πολιτική των Η.Π.Α. και προτείνουν την κατάργηση της Κεντρικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας (FED) .Ακολουθώντας τα διδάγματα της Αυστριακής Σχολής, θεωρούν πως τα χαμηλά επιτόκια που επέβαλε η FED συνετέλεσαν καθοριστικά στην πρόσφατη κρίση. H κριτική αυτή οδήγησε στο νομοσχέδιο που κατέθεσε ο Ron Paul στο Κογκρέσσο και προτείνει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας . Το νομοσχέδιο ήδη έχει την υποστήριξη 313 βουλευτών και των δύο κομμάτων .Αναρωτιέμαι βέβαια τι το ακροδεξιό μπορεί να έχει ένα κίνημα που υποστηρίζει αρχές όπως το μικρό κράτος, η μείωση των κρατικών δαπανών και η χαμηλή φορολογία, αλλά αυτό μάλλον θα πρέπει να το απαντήσουν οι Έλληνες opinion makers .

Αλλά ακόμη και αν εξετάσει κάποιος τη στάση του κινήματος, σε θέματα πέραν της οικονομίας, θα διαπιστώσει πως η εικόνα , που παρουσιάζει ο ελληνικός (και όχι μόνο) Τύπος, για τα Τea Parties (περίπου σαν μια σύγχρονη αναβίωση της…Κου Κλουξ Καν) απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Για την ακρίβεια, τα Tea Parties δεν έχουν επίσημη ατζέντα σε κοινωνικά ζητήματα, όπως πχ οι gay γάμοι ή η μετανάστευση, μιας και επικεντρώνονται αποκλειστικά στα θέματα της οικονομίας. Έτσι, αν και σε ατομικό επίπεδο, η πλειοψηφία των μελών έχει μάλλον συντηρητικές θέσεις , υπάρχουν και πολλά μέλη με πιο φιλελεύθερες θέσεις (συνήθως ανάλογα με το αν κατοικούν σε συντηρητικές ή φιλελεύθερες πολιτείες) . Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του υποψήφιου για την έδρα της Γερουσίας στη Μασαχουσετη Scott Brown που υποστηρίχτηκε με πάθος από το Κίνημα του Τσαγιού, λόγω της ατζέντας του σε θέματα οικονομίας , παρότι ήταν υπέρ του δικαιώματος στην έκτρωση . Δεν είναι πάντως λίγες οι φορές όπου μέλη που έχουν εκφράσει ρατσιστικό λόγο, έχουν εκδιωχθεί από το κίνημα. Έτσι τα Tea Parties δίνοντας έμφαση στην υποστήριξη της ελεύθερης οικονομίας, απομακρύνουν την Αμερικάνικη Δεξιά από τη διχαστική και πολλές φορές μισαλλόδοξη γλώσσα, που χαρακτήρισε τις θέσεις της κατά τους «πολιτιστικούς πολέμους» της δεκαετίας του ’90. Είναι άραγε τυχαίο πως η Θρησκευτική Δεξιά παραπονιέται ότι το «Κίνημα του Τσαγιού» δεν κάνει τίποτε για να προωθήσει την κοινωνικά συντηρητική ατζέντα της; (Για τα Tea Parties και τον "αγνωστικισμό" τους στα κοινωνικά ζητήματα διαβάστε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ)

Για να καταλάβουμε όμως καλύτερα αυτό το κίνημα, ίσως η παρακάτω περιγραφή των ανθρώπων που συμμετέχουν σε αυτό, από τον μετριοπαθή συντηρητικό συγγραφέα ,Lee Harris, είναι διαφωτιστική : «Σε γενικές γραμμές, η ιδιοσυγκρασία τους είναι αυτή του «ζήσε και άσε τους άλλους να ζήσουν» (live and let live). Αλλά όλοι έχουν κάτι κοινό. Δεν τους αρέσει να τους λένε οι άλλοι τι πρέπει να κάνουν.... Θέλουν να έχουν τον έλεγχο της ζωής τους. Είναι φιλήσυχοι άνθρωποι που όμως από τη μια στιγμή στην άλλη, μπορεί να αντιδράσουν δυναμικά όταν νιώσουν πως τα παραδοσιακά τους δικαιώματα και ελευθερίες βρίσκονται σε κίνδυνο . Μπορούμε λοιπόν να τους χαρακτηρίσουμε σαν φιλελεύθερους εκ φύσεως. Μπορεί να μην έχουν διαβάσει ποτέ ούτε μια σελίδα από φιλελεύθερους στοχαστές. Μπορεί ποτέ να μην έχουν ακούσει για τον John Locke ή τον John Stuart Mill , αλλά ενστικτωδώς έχουν υιοθετήσει τη ρήση του Thomas Paine πως ‘ακόμη και η καλύτερη κυβέρνηση, δεν είναι παρά ένα αναγκαίο κακό’. Γι αυτούς τους ανθρώπους δεν υπάρχει τίποτε απεχθέστερο από μια κυβέρνηση που σου λέει: 'Μην ανησυχείς! Εμείς ξέρουμε ποιό είναι το καλύτερο για σένα!'» (Από το τελευταίο βιβλίο του Lee Harris «The Next American Civil War» )

Και όσο και αν φανεί ιεροσυλία, στα μάτια πολλών αριστερών , ακριβώς αυτή η ατομικιστική ιδιοσυγκρασία του "live and let live" και η δυναμική , ίσως και βίαιη, αντίδραση κάθε φορά που νιώθουν πως απειλούνται οι ελευθερίες τους , ενώνει τον φιλήσυχο μεσοαστό οικογενειάρχη των tea parties με τους ομοφυλόφιλους που εξεγέρθηκαν στο Stonewall ή με τη Rosa Parks που αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θέση της στο λεωφορείο σε έναν λευκό στον Αμερικάνικο Νότο της δεκαετίας του '50 . Και ίσως έτσι μπορεί να λύσει και η Σώτη Τριανταφύλλου την απορία της, πώς γίνεται ένας πρώην χίπυ , σαν τον Αμερικάνο φίλο της, να συμμετέχει στο «ακροδεξιό» …Tea Party. Ίσως θα εκπλαγεί όταν διαπιστώσει πως ο φίλος της δεν έχει διανύσει και τόσο μεγάλη ιδεολογική απόσταση. Γι αυτούς τους ανθρώπους, που πιστεύουν πως πρέπει οι ίδιοι να κάνουν κουμάντο στις ζωές τους και όχι κάποιος ανώνυμος γραφειοκράτης, ο μόνος τρόπος για να το πετύχουν αυτό είναι η ελεύθερη αγορά. Ενώ η ελεύθερη αγορά σέβεται την επιθυμία του ατόμου να ακολουθήσει τα δικά του ενδιαφέροντα και επιδιώξεις, το κράτος προτιμά να παίρνει αυτό τις αποφάσεις για λογαριασμό των πολιτών , στερώντας τους έτσι ένα σημαντικό κομμάτι από την προσωπική τους ολοκλήρωση και ευτυχία.

Στην εποχή του Μεγάλου Κράτους και των bail-outs , τα μέλη των Tea Parties νιώθουν πως οι παραδοσιακές ελευθερίες τους απειλούνται από μια νέα ηγετική τάξη, με ιδεολογία και αρχές τελείως διαφορετικές από αυτές της μεγάλης πλειοψηφίας των υπόλοιπων Αμερικάνων. Σύμφωνα, με ένα σημαντικό δοκίμιο του καθηγητή του Boston University, Angelo Codevilla που συζητήθηκε όσο κανένα άλλο αυτό το καλοκαίρι στους κόλπους της Αμερικάνικης Δεξιάς, η Αμερική κυριαρχείται από μια ελίτ που αποτελείται από πολιτικούς και των δύο κομμάτων, γραφειοκράτες, καθηγητές πανεπιστημίου, δημοσιογράφους σε παραδοσιακά ΜΜΕ, κρατικοδίαιτους επιχειρηματίες, και μέλη ΜΚΟ και μη κερδοσκοπικών οργανώσεων .Αυτή η ελίτ είναι στενά συνδεδεμένη με την κρατική μηχανή . Η εξουσία και τα κέρδη της εξαρτώνται από το κράτος. Τα μέλη αυτής της μειοψηφίας μιλάνε την ίδια κρατικίστικη γλώσσα και μοιράζονται αρχές πολύ διαφορετικές από την υπόλοιπη κοινωνία . Πρόσφατο παράδειγμα τα bail-outs , όπου η ηγεσία των δύο μεγάλων κομμάτων, τα παραδοσιακά Μ.Μ.Ε. και η Wall Street τάχθηκαν υπέρ , ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών ήταν αντίθετη . Σύμφωνα εξάλλου με όλες τις έρευνες των τελευταίων ετών η κοινή γνώμη εξακολουθεί να πιστεύει στην ελεύθερη αγορά και να δείχνει δυσπιστία προς το Μεγάλο Κράτος. Σύμφωνα, με έρευνα του Gallup Poll τον Ιανουάριο του 2010 το 70% των Αμερικάνων έχει θετική γνώμη για μια οικονομία που βασίζεται στην ελεύθερη αγορά. Στο ερώτημα της Ayers-Mc Henry «Αν θα προτιμούσατε μια μεγαλύτερη κυβέρνηση που θα παρείχε περισσότερες υπηρεσίες και υψηλότερη φορολογία ή μια μικρότερη κυβέρνηση με λιγότερες υπηρεσίες αλλά χαμηλότερη φορολογία», το 69% απάντησε υπέρ του μικρότερου κράτους, έναντι του 21% που προτίμησε το μεγάλο κράτος. Σύμφωνα με έρευνα του CBS/New York Times poll τον Φεβρουάριο του 2010, 81% δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση ποτέ ή πολύ σπάνια, έναντι του 16% που συνήθως την εμπιστεύεται. (Οι δημοσκοπήσεις είναι από το βιβλίο του Arthur C. Brooks "The Battle:How the Fight Between Free Enterprise and Big Government Will Shape America's Future"). Η τεράστια ιδεολογική απόσταση που χωρίζει τους απλούς Αμερικάνους από την πολιτική τους τάξη, φαίνεται ιδιαίτερα από τις απαντήσεις στο ερώτημα αν πρέπει να υπάρχουν όρια στην εξουσία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Το 94% των απλών πολιτών απάντησε θετικά ενώ το 54 % των πολιτικών θεωρούν πως δεν πρέπει να υπάρχουν τέτοια όρια. Τα Tea Parties πιστεύουν λοιπόν πως στρέφονται εναντίον μιας αλαζονικής ελίτ, που διακατέχεται από την ακράδαντη πεποίθηση πως κατέχει την απόλυτη αλήθεια και θέλει να την επιβάλλει μέσω της κρατικής εξουσίας στους… υπηκόους της. Όταν λοιπόν εξετάζουμε το φαινόμενο των Tea Parties δεν πρέπει να παραβλέπουμε την «λαϊκίστικη» (όρος που δεν έχει πάντα αρνητική σημασία) και «αντι-ελιτίστικη» φύση τους.

Σαφώς και χωράει κριτική στο Κίνημα του Τσαγιού αλλά συνήθως δεν είναι προς την κατεύθυνση που τους γίνεται από το ελληνικό Τύπο . Το πιο φλέγον ζήτημα είναι ποιά θέση θα πάρει το κίνημα στα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής. Με τις στρατιωτικές δαπάνες να καταβροχθίζουν το 20% του προϋπολογισμού, είναι αδύνατον να υποστηρίζεις ένα μικρό κράτος, χωρίς να θίγεις το θέμα της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής. Αυτό φαίνεται να το έχουν καταλάβει οι οπαδοί του Ron Paul (και τελευταία και άλλες φιγούρες της Δεξιάς, όπως ο αμφιλεγόμενος τηλεπαρουσιαστής Glenn Beck) , που επικρίνουν σταθερά τα τελευταία χρόνια, την επεμβατική εξωτερική πολιτική , που αυξάνει τις κρατικές δαπάνες, επεκτείνει τον έλεγχο της κυβέρνησης στην καθημερινή ζωή των πολιτών και απειλεί τα ατομικά δικαιώματα .Μεγάλο μέρος όμως του κινήματος (όπως εκφράζεται από τη Sarah Palin) συνεχίζει να υποστηρίζει μια νεοσυντηρητική επεμβατική εξωτερική πολιτική αλά Bush και αρνείται κάθε μείωση στις στρατιωτικές δαπάνες . Έτσι όμως , ακυρώνεται στην πράξη , η ρητορική του μικρού κράτους. Και βέβαια, μην ξεχνάμε , πως πάντα ελλοχεύει ο κίνδυνος πως οι Ρεπουμπλικάνοι θα χρησιμοποιήσουν τη δύναμη του κινήματος για να ξανακερδίσουν την εξουσία, χωρίς όμως να έχουν κάνει ουσιαστική αυτοκριτική για την τελευταία καταστροφική θητεία τους, και να επαναλάβουν απλά την ίδια πολιτική. Ο χρόνος θα δείξει…

Ο Arthur C. Brooks , πρόεδρος του «American Enterprise Institute» παρατήρησε πως ενώ στην Ελλάδα, τα εργατικά σωματεία και οι δημόσιοι υπάλληλοι διαδηλώνουν για το δικαίωμα στην πρόωρη συνταξιοδότηση, στα δια βίου κρατικά επιδόματα και στις κρατικές συντάξεις, στην Αμερική, τα μέλη των Tea Parties , διαμαρτύρονται ενάντια σε όλα αυτά που οι Έλληνες ζητούν! Αυτή η τεράστια διαφορά νοοτροπίας εξηγεί γιατί οι Έλληνες, και γενικότερα οι Ευρωπαίοι, εθισμένοι σε δεκαετίες Μεγάλου Κράτους, δεν μπορούν να καταλάβουν το φαινόμενο των Tea Parties . Και όμως, αυτοί οι "βλάχοι" , που τόσο ταράζουν τις ευαισθησίες των "προοδευτικών" ελίτ ανά τον πλανήτη, ίσως έχουν περισσότερα κοινά μαζί μας, απ’ όσα νομίζουμε . Εξάλλου, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε είναι πια κοινά. Μόλις πριν από 2 χρόνια, οικονομολόγοι, πολιτικοί και δημοσιογράφοι κάθε πολιτικής παράταξης και ιδεολογικού χρωματισμού, υπέκυπταν στη γοητεία του κρατισμού και του Κέυνς . Ήταν η εποχή που μέχρι και ο βρετανικός “Economist” ανακάλυπτε τις αρετές του κρατικού παρεμβατισμού και των bail-outs , ενώ το περιοδικό “Newsweek” απηχώντας το νέο consensus, έγραφε: «Είμαστε όλοι σοσιαλιστές ». Σήμερα, 2 χρόνια μετά είναι πια φανερό , σε όλο και περισσότερους, πως ο παράδεισος που μας υποσχέθηκαν οι θιασώτες του «Μεγάλου Κράτους» δεν έφτασε ποτέ . Οι κρατικές δαπάνες εκτοξεύτηκαν σε επίπεδα ρεκόρ, οι φόροι αυξάνονται συνεχώς, o Λεβιάθαν είναι πιο ισχυρός από ποτέ και η κρίση χρέους, που ξεκίνησε από την Ελλάδα, φαίνεται να απειλεί τώρα ολόκληρο τον Δυτικό Κόσμο. Παράλληλα, φάνηκαν τα όρια του μοντέλου του κεϋνσιανισμού ή "κρατικού καπιταλισμού", που εφάρμοσαν όλες οι κυβερνήσεις τα τελευταία 65 χρόνια, μοντέλο που έδωσε ιδεολογική επικάλυψη στο υψηλό δημόσιο χρέος , καθαγίασε τις υψηλές κρατικές δαπάνες και , με τη δημιουργία ενός γενναιόδωρου «κράτους πρόνοιας», μας χάρισε την ψευδαίσθηση του «δωρεάν γεύματος».

Σιγά σιγά και οι πολίτες της Ευρώπης , αν και δεν διαδηλώνουν ακόμη όπως στις Η.Π.Α., αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τα αδιέξοδα αυτής της πολιτικής . Σύμφωνα με σφυγμομέτρηση του Ινστιτούτου Harris, για λογαριασμό των «Financial Times» , η πλειοψηφία των ερωτηθέντων στις ευρωπαϊκές χώρες είπαν ότι «οι περικοπές των δημοσίων δαπανών είναι αναγκαίες για την ανάνηψη της οικονομίας μακροπρόθεσμα. Τα ποσοστά ήταν: 84% στη Γαλλία, 71% στην Ισπανία, 69% στη Βρετανία, 67% στη Γερμανία και 61% στην Ιταλία. Όταν ρωτήθηκαν τι από τα δύο επιλέγουν για να επιτευχθεί μείωση ελλειμμάτων και δημοσίου χρέους, περικοπή δημοσίων δαπανών ή αύξηση των φόρων, στη μεγάλη τους πλειοψηφία οι συμμετέχοντες στην έρευνα επέλεξαν το πρώτο. Και στις πέντε ευρωπαϊκές χώρες, με ποσοστά που κυμαίνονταν από 68% στη Γαλλία και την Ιταλία μέχρι 54% στη Βρετανία, οι πολίτες δήλωσαν ότι κακώς οι κυβερνήσεις άφησαν τα ελλείμματά τους να αυξηθούν για να αντιμετωπίσουν την κρίση του 2008.»

Αντί λοιπόν, τα ελληνικά ΜΜΕ να πανηγυρίζουν για τις υποτιθέμενες μεγάλες νίκες του Barack Obama και να καταφεύγουν στις εύκολες ειρωνείες και στη δαιμονοποίηση των αντιπάλων του, είναι καλό να προσπαθήσουν να κατανοήσουν, βγάζοντας τα «ευρωπαϊκά γυαλιά» τους , τι συμβαίνει τέλος πάντων στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού .Η επιτυχία ή όχι της αντικρατικίστικης ατζέντας των Tea Parties ίσως να δείξει πολλά για το δρόμο που θα ακολουθήσουν και οι δικές μας κοινωνίες.

Η αριστερή ιδεολογία, κυρίαρχη και επί σκηνής

2010-08-03T19:34:00.001+03:00

Πριν από λίγα χρόνια ο Αγγλος συγγραφέας, Julian Fellowes, βραβευμένος με Οσκαρ για το σενάριό του «Gosford Park», δήλωσε πως η αριστερή ιδεολογία της δεκαετίας του ’60 κυριαρχεί ακόμη στον χώρο της Τέχνης. Σύμφωνα με τον Fellowes, οι ιδέες αυτές αντιμετωπίζονται σαν «Ευαγγέλιο», υπεράνω κάθε κριτικής και αμφισβήτησης. Το αποτέλεσμα είναι ένα ασφυκτικά ομοιόμορφο ιδεολογικό περιβάλλον που οδηγεί τους ανθρώπους του πολιτισμού σε ένα είδος πνευματικής νωθρότητας. Στην Ελλάδα, τελευταίο μαρξιστικό οχυρό στην Ευρώπη για πολλούς, τα πράγματα δεν θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά. Ρίχνοντας, ενδεικτικά, μια ματιά στις θεατρικές παραστάσεις που ανέβηκαν στο πλαίσιο του (κρατικά επιδοτούμενου) Φεστιβάλ Αθηνών και στις δηλώσεις που έκαναν οι συντελεστές τους, θα μείνουμε με την εντύπωση πως στη χώρα μας δεν κυκλοφορούν άλλες ιδέες πέρα από αυτές που εκφράζει η Αριστερά και οι διάφορες συνιστώσες της. Π.χ. το βραβευμένο «Αγγελοι στην Αμερική» του Τόνι Κούσνερ είναι μια καταγγελία του... επάρατου νεοφιλελευθερισμού της εποχής Ρέιγκαν. Φυσικά, ο σκηνοθέτης της παράστασης Νίκος Μαστοράκης δεν έχει αμφιβολίες: «Ο Ρέιγκαν είναι ο πρώτος που βύθισε στα τάρταρα τη μεσαία τάξη, που έβαλε το θεμέλιο για το σημερινό κραχ», («Ελευθεροτυπία», 25/5/2010). Στον πολυαναμενόμενο «Τόκο» πάλι, ο συγγραφέας Δημήτρης Δημητριάδης φιλοδοξεί να αποδομήσει την έννοια του φύλου. Με επιρροές από Λακάν και Τζούντιθ Μπάτλερ (αγαπημένων «παιδιών» της μεταμοντέρνας Αριστεράς) ξεκαθαρίζει πως «Η ύπαρξη των φύλων δεν είναι μια κατάσταση που μπορώ να δεχθώ…» («Ελευθεροτυπία», 12/7/2010). Τέλος, ο σκηνοθέτης Βασίλης Παπαβασιλείου, με αφορμή το ανέβασμα του «Τυχοδιώκτη... βασισμένο στον Χουρμούζη», δηλώνει πως η παγκοσμιοποίηση δεν είναι τίποτε άλλο, παρά «η θεσμοποίηση της αλητείας του κεφαλαίου» («Ελευθεροτυπία», 26/6/2010).

Το ότι η μεγάλη πλειοψηφία των καλλιτεχνών ανήκει στην Αριστερά δεν είναι κάτι καινούργιο. Η Τέχνη θεωρήθηκε πως θα έπρεπε να είναι πάντα απέναντι στην όποια εξουσία. Ετσι, η ένταξη στην Αριστερά, που αμφισβητούσε το σύστημα, ήταν η πιο φυσική επιλογή για πολλούς καλλιτέχνες. Ομως, το παράδοξο της εποχής μας είναι πως, στην Ελλάδα, τουλάχιστον τα τελευταία 30 χρόνια, το κατεστημένο είναι πια, σε μεγάλο βαθμό, η ίδια η… Αριστερά. Οι ιδέες και πρακτικές του «προοδευτικού» χώρου -κρατισμός, δαιμονοποίηση του κέρδους, ανοχή στην «επαναστατική» βία- έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του χρεοκοπημένου μεταπολιτευτικού μοντέλου. Ετσι, αν τη δεκαετία του ’70, ο αριστερός πολιτικός λόγος των ανθρώπων της Τέχνης έμοιαζε φρέσκος και ριζοσπαστικός, σήμερα, μοιάζει απλά να στηρίζει ένα σύστημα υπό κατάρρευση Και παρότι αυτός ο λόγος απολαμβάνει ακόμη το ιδεολογικό μονοπώλιο (ή ακριβώς γι’ αυτό), φαίνεται πια όλο και περισσότερο προβλέψιμος και συμβατικός.

Το αξιοσημείωτο είναι πως η πολιτική των κρατικών επιδοτήσεων στην Τέχνη ενισχύει αυτόν τον ιδιότυπο «προοδευτικό» κομφορμισμό και ωθεί όλο και περισσότερους ανθρώπους του πολιτισμού να αυτοχαρακτηρίζονται αυτάρεσκα ως «αριστεροί». Βλέπετε, όταν ο καλλιτέχνης έχει μετατραπεί σε δημόσιο υπάλληλο, που κολλάει ένσημα και περιμένει πότε θα πάρει την επόμενη επιχορήγηση από το υπουργείο Πολιτισμού, είναι φυσικό να βρει ως και μεγαλοφυή την προεκλογική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για διορισμό 100.000 Ελλήνων στο Δημόσιο…

Αν λοιπόν τυχαίνει να είστε θεατρόφιλοι, και ταυτόχρονα κινείστε πολιτικά στο συντηρητικό ή στο φιλελεύθερο χώρο, ατυχήσατε. Σε ένα περιβάλλον όπου το ιδεολογικό εκκρεμές κινείται μονότονα από τον Μαρξ στον... Τσόμσκι, το ενδεχόμενο να γραφτεί ένα θεατρικό έργο, που θα βλέπει θετικά την επιχειρηματικότητα ή θα αμφισβητεί τον «παράδεισο» της πολυπολιτισμικότητας κινείται μάλλον στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Σήμερα όμως που όλες οι βεβαιότητες του παρελθόντος μοιάζουν να καταρρέουν, μήπως ήρθε ο καιρός και οι άνθρωποι της Τέχνης να επανεξετάσουν τις δικές τους «προοδευτικές» βεβαιότητες, αν θέλουν να διατηρήσουν την επαφή τους με την κοινωνία;

[ Δημοσιεύτηκε στην "Καθημερινή", 31/7/2010]

Γιατί το ευρωπαϊκό μοντέλο λιτότητας δε θα μειώσει το μέγεθος του κράτους και δε θα μας βγάλει από το οικονομικό αδιέξοδο

2010-07-03T19:25:00.001+03:00

Σύμφωνα με τον διεθνή και ελληνικό Τύπο, στη σύνοδο των G20 που τέλειωσε πριν λίγες μέρες, είχαμε τη σύγκρουση δύο κόσμων και δύο διαφορετικών φιλοσοφιών για την έξοδο από την κρίση. Από τη μια μεριά, η καθαρά κεϋνσιανή προσέγγιση του Ομπάμα, που τάσσεται υπέρ της συνέχισης των κρατικών πακέτων στήριξης στην οικονομία. Από την άλλη , η , υποτιθέμενα, πιο «φιλελεύθερη» οπτική της κυρίας Μέρκελ και των υπόλοιπων Ευρωπαίων, που δίνουν έμφαση στη δημοσιονομική αυστηρότητα και λιτότητα. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η λύση που προτείνει ο αμερικανός Πρόεδρος σίγουρα θα μεγαλώσει το κράτος και θα αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες. Ειδικά σε μια περίοδο που το δημόσιο χρέος έχει εκτοξευτεί στα ύψη, μια τέτοια πολιτική ίσως αποδειχτεί καταστροφική για την αμερικάνικη και την παγκόσμια οικονομία. Είναι όμως η ευρωπαϊκή συνταγή τόσο ριζικά διαφορετική από αυτή του Ομπάμα ; Θα οδηγήσει πράγματι στη συρρίκνωση του δημοσίου τομέα και στη μείωση των κρατικών δαπανών, όπως υποστηρίζουν οι οπαδοί αλλά και οι αντίπαλοι της ;

Όπως , επισημαίνει ο αμερικάνος οικονομολόγος Daniel J. Mitchell , η δημοσιονομική πειθαρχία που ευαγγελίζονται οι Ευρωπαίοι, στην πραγματικότητα σημαίνει περισσότερο ισοσκελισμό του προϋπολογισμού παρά περικοπή των δημοσίων δαπανών. Το παράδειγμα της Μ. Βρετανίας , που πριν λίγες μέρες ανακοίνωσε το δικό της πρόγραμμα λιτότητας, είναι ενδεικτικό της φιλοσοφίας πάνω στην οποία βαδίζουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις . Αν και η βρετανική κυβέρνηση, υποσχέθηκε πως το μίγμα της λιτότητας θα περιέχει 80% περικοπές δαπανών και μόλις 20% αύξηση φορολογίας, η πραγματικότητα είναι διαφορετική, όπως σημειώνει το think tank «Institute for Fiscal Studies». Αυτός ο στόχος θα επιτευχθεί μόνο το 2015-2016, δηλαδή κατά τον τελευταίο χρόνο της παρούσας κοινοβουλευτικής περιόδου .H μέση αναλογία τα επόμενα χρόνια θα είναι 60% περικοπές δαπανών και 40% αύξηση φόρων . Έτσι, η βρετανική κυβέρνηση αύξησε τον ΦΠΑ από το 17,5% στο 20%, το φόρο στα κέρδη κεφαλαίου από το 18% στο 28%, ενώ δεν έγινε λόγος για μείωση της φορολογίας στα υψηλά εισοδήματα , που είναι από μια από τις υψηλότερες στο Δυτικό Κόσμο . Για άλλη μια φορά αποδεικνύεται πως οι κυβερνήσεις πάντα βρίσκουν πιο εύκολο να αυξήσουν τους φόρους παρά να μειώσουν τις δαπάνες. Ακόμη όμως και στο μέτωπό των περικοπών , o υπουργός Οικονομικών George Osborne, δεν προχώρησε σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και αλλαγές στους δημόσιους οργανισμούς και στο κράτος πρόνοιας , ώστε η λειτουργία του κράτους να γίνει πιο οικονομική σε μόνιμη βάση . Όπως επισήμανε και ο Andrew Haldenby από το βρετανικό think tank «Reform» , ενώ μπορούσε να συνδέσει το μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων με την αποδοτικότητα τους, επέλεξε την προσωρινή λύση του παγώματος των μισθών για δύο χρόνια . Αντί να καταργήσει το επίδομα τέκνων για τους πολίτες με μεσαία και ανώτερα εισοδήματα, αποφάσισε και εδώ , απλά να το διατηρήσει στα ίδια επίπεδα για τρία χρόνια . Λαμβάνοντας υπόψη όλα αυτά , δεν πρέπει να μας προκαλεί έκπληξη το γεγονός πως ακόμη και μετά από αυτές τις περικοπές , που χαρακτηρίστηκαν ως οι τολμηρότερες από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο , στην πραγματικότητα οι δαπάνες θα ….αυξηθούν. Το ίδιο το πρόγραμμα της κυβέρνησης προβλέπει πως από τις 637 δισεκατομμύρια λίρες το 2010-2011, οι δαπάνες θα φτάσουν στα 711 δισεκατομμύρια το 2015-2016 . Την ίδια συνταγή ( των φορολογικών αυξήσεων και των προσωρινών περικοπών , χωρίς να αλλάζει η μορφή λειτουργίας του κράτους), φαίνεται να ακολουθούν και όλες οι ευρωπαϊκές χώρες που εφαρμόζουν προγράμματα λιτότητας, από την Ισπανία και την Πορτογαλία μέχρι την Ελλάδα και τη Γαλλία.

Δεν έχει άδικο λοιπόν , ο Daniel J. Mitchell όταν προβλέπει πως ακόμη και μετά τα «δρακόντεια» προγράμματα λιτότητας, τελικά το μέγεθος του κράτους, και οι υψηλές δημόσιες δαπάνες , που είναι υπεύθυνες για την ευρωπαϊκή κρίση, στην καλύτερη περίπτωση θα παραμείνουν στο ίδιο επίπεδο. Ακόμη και αυτό βέβαια είναι μια θετική εξέλιξη, αν σκεφτεί κανείς πως η εναλλακτική λύση που προβάλλεται είναι η ανεύθυνη κεϋνσιανή φρενίτιδα της κυβέρνησης Ομπάμα. Είναι αμφίβολο όμως αν είναι αρκετό για τη σημερινή Ευρώπη, όπου έχουν συσσωρευτεί τόσα οικονομικά προβλήματα. Βέβαια, το πιο…επικίνδυνο υλικό της ευρωπαϊκής «συνταγής», είναι η αύξηση της φορολογίας που μπορεί να αποθαρρύνει τις ιδιωτικές επενδύσεις, να αυξήσει την ανεργία και να βυθίσει τις χώρες της Ευρώπης ακόμη πιο βαθιά στην ύφεση. Στην Ελλάδα, όπου κάτω από την υψηλή εποπτεία της ΕΕ και του ΔΝΤ, έχουμε την τιμή να είμαστε η πρώτη χώρα που εφαρμόστηκε το ευρωπαϊκό μοντέλο λιτότητας ,η κυβέρνηση έχει ήδη αυξήσει σημαντικά το ΦΠΑ, και έχει επιβάλλει μια σειρά νέων φόρων που πλήττουν ιδιώτες και εταιρείες. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα του Τύπου, λόγω του ασφυκτικού φορολογικού πλαισίου, πολλές επιχειρήσεις σκέφτονται μέσα στο φθινόπωρο να μεταφέρουν την έδρα τους στα Βαλκάνια ή στην Κύπρο, όπου το φορολογικό καθεστώς είναι πιο ευνοϊκό γι αυτές . Μήπως αυτή η εξέλιξη θα πρέπει να ηχήσει σαν προειδοποιητικό καμπανάκι και για την υπόλοιπη Ευρώπη ;

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 2 Ιουλίου -4 Ιουλίου 2010 ]

Χάγιεκ εναντίον Χάγιεκ...

2010-06-21T12:25:00.002+03:00

Τις τελευταίες μέρες, η Αμερική βρίσκεται μπροστά σε ένα βαθύ υπαρξιακό δίλημμα : Φρίντριχ Χάγιεκ ή Σάλμα Χάγιεκ ; Ένας νομπελίστας Αυστριακός οικονομολόγος ή μια μέτρια αλλά «εκρηκτική» ηθοποιός από το Μεξικό ; Όλα άρχισαν, την προηγούμενη εβδομάδα όταν ο αμφιλεγόμενος συντηρητικός παρουσιαστής Γκλεν Μπεκ αφιέρωσε την εκπομπή του στο τηλεοπτικό κανάλι «Fox News» στον Φρίντριχ Χάγιεκ (1899-1992) και στο πιο διάσημο βιβλίο του , το «Δρόμος προς τη δουλεία». Το μικρό αυτό σε μέγεθος βιβλίο κυκλοφόρησε το 1944, σε μια εποχή που οι ιδέες του κολλεκτιβισμού κυριαρχούσαν παγκοσμίως . Ύστερα από την κρίση του 1929, που αποδόθηκε στον ανεξέλεγκτο καπιταλισμό, και την εμπειρία του πολέμου, όπου η κυβέρνηση πήρε υπό τον έλεγχό της βασικούς τομείς της οικονομίας ,ο κυβερνητικός σχεδιασμός θεωρούταν πια από όλες τις παρατάξεις σαν ο μόνος ενδεδειγμένος τρόπος οργάνωσης της οικονομίας. Με το «Δρόμο προς τη Δουλεία», ο Χάγιεκ πήγε κόντρα στο κυρίαρχο ιδεολογικό ρεύμα της εποχής . Με απλό και κατανοητό τρόπο έδειξε πώς ο κεντρικός σχεδιασμός τελικά οδηγεί στη σκλαβιά και στη στέρηση των ατομικών ελευθεριών . Αρχικά ο Χάγιεκ δυσκολεύτηκε να βρει εκδότη και η πρώτη έκδοση κυκλοφόρησε μόνο σε 2000 αντίτυπα που όμως, προς μεγάλη έκπληξη όλων, εξαντλήθηκαν αμέσως. Τα επόμενα χρόνια το βιβλίο μεταφράστηκε σε δεκάδες ξένες γλώσσες, βγήκε σε μορφή κόμιξ , κυκλοφόρησε σε παράνομες εκδόσεις πίσω από το Παραπέτασμα , ενώ πούλησε πάνω από 5.000.000 αντίτυπα. Όπως τόνισε ο Γκλεν Μπεκ, ο «Δρόμος προς τη Δουλεία» ήταν «σαν μια δεξιά γροθιά του Μαϊκ Τάισον ενάντια στο σοσιαλισμό» . Το βιβλίο αυτό σηματοδότησε την αναγέννηση των φιλελεύθερων ιδεών και έδειξε πως υπάρχει και άλλος δρόμος πέρα από τον κεντρικό σχεδιασμό.

Σε μια χώρα , όπου η οικονομική πολιτική του Ομπάμα (αλλά και του Μπους) οδήγησε σε μια άνευ προηγουμένου μεγέθυνση του κράτους , οι προειδοποιήσεις του Χάγιεκ πως ο κρατικός παρεμβατισμός στην οικονομία οδηγεί στο «δρόμο προς τη δουλεία» ακούστηκαν πιο επίκαιρες από ποτέ για μια μεγάλη μερίδα Αμερικάνων. Λίγες ώρες μετά το τέλος της εκπομπής το βιβλίο του Χάγιεκ ανέβηκε αμέσως στην πρώτη θέση των μπέστ σέλερ , στο ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο Amazon.

Όταν όμως , η δημοσιογράφος του περιοδικού «Reason», Κatherine Mangu-Ward επιχείρησε να βάλει τη λέξη Hayek στο ηλεκτρονικό ψαχτήρι του google , ανακάλυψε προς μεγάλη της έκπληξη πως το πρώτο λήμμα δεν αφορούσε τον Αυστριακό οικονομολόγο, αλλά ένα βίντεο με την γνωστή ηθοποιό Σάλμα Χάγιεκ να ουρλιάζει μπροστά στη θέα ενός φιδιού ! Τί γίνεται λοιπόν όταν εκτιμάς τις φιλελεύθερες ιδέες του Φρίντριχ Χάγιεκ αλλά ταυτόχρονα δεν μπορείς να αντισταθείς στα εξωτικά θέλγητρα της Σάλμα; Ένα κρας τεστ μεταξύ των δύο , που κυκλοφορεί εδώ και κάποια χρόνια στο ίντερνετ, προσπαθεί να δώσει λύση στο θεμελιώδες αυτό υπαρξιακό δίλημμα, αλλά η μάχη είναι σκληρή. Η Σάλμα , που ψηφίστηκε στη λίστα του People με τους 50 ομορφότερους ανθρώπους του κόσμου για το 1996, υπερτερεί εύκολα στην εξωτερική εμφάνιση έναντι του Φρίντριχ , που τα κύρια χαρακτηριστικά του ήταν η μεγάλη μύτη και το αστείο μουστάκι. Και οι περισσότεροι θα συμφωνήσουν πως θα περάσεις ένα πιο ευχάριστο βράδυ βλέποντας τη μεγάλη επιτυχία της Σάλμα, «Ντεσπεράντο» παρά διαβάζοντας το «Τιμές και Παραγωγή» ή έστω το … «Νομισματική Θεωρία και Εμπορικοί Κύκλοι» .Από την άλλη όμως , το Νόμπελ Οικονομίας που κατέκτησε ο Φρίντριχ το 1974 αξίζει μάλλον περισσότερο από την υποψηφιότητα της Σάλμα για το ….καλύτερο φιλί, στα κινηματογραφικά βραβεία του ΜΤV το 1996. Όσο για το βάθος της σκέψης των δύο αντιπάλων ; Η ρήση «Το μυαλό δεν μπορεί να προβλέψει την πρόοδο του» του φιλελεύθερου οικονομολόγου μάλλον προδίδει μεγαλύτερο φιλοσοφικό βάθος από το εξομολογητικό «Θέλω να συναντήσω έναν άντρα με μεγαλύτερα αρ…α από μένα» που αποδίδεται στη χυμώδη ηθοποιό.

Εδώ , στην Ελλάδα πάλι, δεν χρειάζεται καν να μπούμε σε τέτοιο δίλημμα. Στο τελευταίο μαρξιστικό οχυρό της Δύσης, ο φιλελευθερισμός θεωρείται υπεύθυνος για όλα τα δεινά της ανθρωπότητας. Ο Φρίντριχ Χάγιεκ είναι παντελώς άγνωστος και δεν θα δείτε ποτέ τα βιβλία του να φιγουράρουν στις λίστες των μπεστ σέλερ. Αν πάλι ψάξετε στα ελληνικά βιβλιοπωλεία, ανάμεσα στους εκατοντάδες τόμους με Τσόμσκι και Μαρξ, για να ξετρυπώσετε την ελληνική μετάφραση του «Δρόμου προς τη Δουλεία» , ατυχήσατε. Κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’80, κυκλοφόρησε μια ελληνική έκδοση σε περιορισμένα αντίτυπα, η οποία είναι εξαντλημένη εδώ και πολλά χρόνια . Και μην ξεχνάμε βέβαια πως η Σάλμα, κατάγεται από το Μεξικό, μια χώρα που υπέφερε από τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό, όποτε κερδίζει αυτόματα τη συμπάθεια μας και της συγχωρούμε ακόμη και το ότι κάνει καριέρα στο Χόλυγουντ. Σάλμα-Φρίντριχ, σημειώσατε 1 .

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 18 Ιουνίου -20 Ιουνίου 2010 ]

Ένα "Συμβόλαιο από την Αμερική" για την Ελλάδα

2010-06-12T15:52:00.003+03:00

Μπορεί εδώ στην Ευρώπη, να εξακολουθούμε να ζούμε μια …παθιασμένη ιστορία αγάπης με τον πρόεδρο των Η.Π.Α. , όμως στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η εικόνα του χαρισματικού Ομπάμα φαίνεται να έχει ξεθωριάσει για τα καλά . Ειδικά μετά τους κακούς χειρισμούς του στο θέμα της οικολογικής τραγωδίας στον Κόλπο του Μεξικού , το ποσοστό των Αμερικάνων που εγκρίνουν το κυβερνητικό του έργο, πέφτει πια ακόμη και κάτω από το 45% . Το τελευταίο χτύπημα για τον Αμερικάνο πρόεδρο , είναι τα απογοητευτικά νέα στοιχεία για την ανεργία που ανακοινώθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα. Από τις 431.000 νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν τον Μάιο (190.000 λιγότερες σε σχέση με τον Απρίλιο), οι 411.000 ήταν προσωρινές προσλήψεις που έγιναν στο Δημόσιο, και πιο συγκεκριμένα στην κρατική υπηρεσία που διενεργεί την απογραφή του 2010. Όταν στις αρχές του 2009 ο Ομπάμα υπέγραφε το πακέτο-μαμούθ κρατικής ενίσχυσης της οικονομίας ύψους 862 δισεκατομμυρίων δολαρίων , υποσχέθηκε πως λόγω αυτού του πακέτου η ανεργία δεν θα ανέβαινε πάνω από το 8%. Σήμερα , η ανεργία βρίσκεται σε ποσοστό άνω του 8% εδώ και 15 μήνες (και πάνω από το 9% εδώ και 12 μήνες). Συνολικά, η αμερικάνικη οικονομία έχασε 2,2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας από τότε που ο Ομπάμα υποσχέθηκε «καλύτερες μέρες» . Αν εξαιρέσεις την , μάλλον σπάνια, περίπτωση να είσαι οπαδός της σκέψης του …Αλέξη Τσίπρα , οπότε και θα πιστεύεις ακράδαντα πως η ανεργία θα μειωθεί με 100.000 προσλήψεις στο Δημόσιο (σύμφωνα με τη ρηξικέλευθη πρόταση του στις πρόσφατες εκλογές) , κατά τ’άλλα, δε χρειάζεται να είσαι οικονομολόγος για να καταλάβεις πως τα κρατικά ελλείμματα και οι κρατικές δαπάνες δε δημιουργούν θέσεις εργασίας. Όταν η κυβέρνηση αυξάνει τις δαπάνες, στερεί πόρους που οι επιχειρηματίες θα μπορούσαν να επενδύσουν και έτσι να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας σε παραγωγικούς τομείς της οικονομίας . Μέχρι και ο Κεϋνσιανός οικονομολόγος Jeffrey Sachs το παραδέχτηκε πρόσφατα στην πρωινή εκπομπή του τηλεοπτικού καναλιού MSNBC : «Το πακέτο Ομπάμα απέτυχε!»

Ενώ ο Ομπάμα επιμένει να αυξάνει τις δαπάνες και να οδηγεί την αμερικάνικη οικονομία σε αδιέξοδο , το περίφημο «Tea Party» , «το πιο δυναμικό πολιτικό κίνημα στην Αμερική», σύμφωνα με τον «Economist» , που υποστηρίζει την ανάγκη για μια μικρότερη και πιο οικονομική κυβέρνηση, δημοσίευσε πριν λίγες μέρες μια λίστα πολιτικών και μάλιστα καλεί τους υποψηφίους στις προσεχείς εκλογές του Νοεμβρίου να την προσυπογράψουν. Η λίστα λέγεται «Συμβόλαιο από την Αμερική». Ο τίτλος είναι εμπνευσμένος από το «Συμβόλαιο Με την Αμερική», την περίφημη πολιτική πλατφόρμα με την οποία οι Ρεπουμπλικάνοι κέρδισαν θριαμβευτικά τις εκλογές για το Κογκρέσσο και τη Γερουσία το 1994. Αυτή τη φορά όμως, η πρόθεση «με» έχει αντικατασταθεί με το «από» για να δηλώσει πως το αίτημα για μικρότερο κράτος προέρχεται πια από τα κάτω και όχι από πάνω, όπως το 1994. Βέβαια, αν βασίζετε την ενημέρωση σας στα ελληνικά ΜΜΕ τα μέλη του «Tea Party» δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια ομάδα από «άξεστους χωριάτες», «ακροδεξιούς» και «ρατσιστές» (χαρακτηρισμοί που αλίευσα τους τελευταίους μήνες στον ελληνικό Τύπο, κάθε πολιτικής απόχρωσης). Αναρωτιέμαι βέβαια τι το ακροδεξιό μπορεί να έχει ένα κίνημα που υποστηρίζει αρχές όπως η μείωση των κρατικών δαπανών και η χαμηλή φορολογία, αλλά αυτό μάλλον θα πρέπει να το απαντήσουν οι Έλληνες opinion makers . Μεταξύ άλλων, το Συμβόλαιο ζητάει :

-Μια συνταγματική προσθήκη που θα απαιτεί ισοσκελισμένο προϋπολογισμό και πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή για να εγκριθεί κάθε αύξηση φορολογίας .
-Την υιοθέτηση ενός απλού και μοναδικού φορολογικού συντελεστή και αντικατάσταση του φορολογικού κώδικα με νέο που δεν θα είναι μεγαλύτερος από 4.543 λέξεις, όσο δηλαδή το μέγεθος του Συντάγματος (ο τωρινός κώδικας αγγίζει τις 3.5 εκατομμύρια λέξεις!) .
-Δημιουργία ενός ανεξάρτητου σώματος που θα καταγράψει τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες και προγράμματα και θα εκτιμήσει αν πρέπει να περάσουν στην αρμοδιότητα των τοπικών αρχών, αν πρέπει να μεταρρυθμιστούν ή να καταργηθούν .
-Θέσπιση ανώτατου ορίου που θα περιορίζει την ετήσια αύξηση των ομοσπονδιακών κρατικών δαπανών και θα ισούται με το άθροισμα του πληθωρισμού συν την ετήσια αύξηση του πληθυσμού.
-Οριστική παύση όλων των αυξήσεων σε κάθε είδους φορολογία, που έχει προγραμματιστεί για το 2011.

Mε τις κρατικές δαπάνες να βρίσκονται εκτός ελέγχου και τα ελλείμματα να έχουν εκτοξευτεί στα ύψη σε όλο τον Δυτικό Κόσμο, όλοι πια βρισκόμαστε στο ίδιο καράβι. Αν αφήσουμε λίγο στην άκρη την Οbama-mania , ίσως αυτές οι προτάσεις από το….ρατσιστικό «Tea Party» να είναι μια καλή βάση για την εξυγίανση της δημοσιονομικής κατάστασης και στην Ελλάδα.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 11 Ιουνίου -13 Ιουνίου 2010 ]

Τα ελλείμματα ως ιδεολογία

2010-06-12T15:43:00.003+03:00

Ακολουθώντας μια παράδοση εκατοντάδων ετών, η Βασίλισσα Ελισάβετ έφτασε με κάθε μεγαλοπρέπεια στο Κοινοβούλιο και για μια ακόμη φορά στη μακρόχρονη θητεία της ανέγνωσε το «Λόγο του Θρόνου», δηλαδή τις προγραμματικές δηλώσεις της νέας της κυβέρνησης. Αυτό όμως που διέφερε , ήταν πως για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, οι προγραμματικές δηλώσεις θέτουν σαν πρωταρχικό στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος και μάλιστα αυτός ο στόχος συνοδεύεται και από συγκεκριμένα μέτρα . Με πρωτόγνωρη ταχύτητα για μια νέα κυβέρνηση, η Συμμαχία Συντηρητικών-Φιλελεύθερων Δημοκρατών , ακολουθώντας τις ευρωπαϊκές τάσεις, ανακοίνωσε ένα αναλυτικό πρόγραμμα περικοπών των δημοσίων δαπανών , ύψους 6,25 δισεκατομμυρίων λιρών. Οι περικοπές αυτές είναι το φυσικό επακόλουθο της πολιτικής που ακολούθησε το Εργατικό Κόμμα τα προηγούμενα 13 χρόνια. Μια πολιτική που εκτόξευσε το έλλειμμα στο …«ελληνικό» 12% , ενώ οι κρατικές δαπάνες έφτασαν μέσα σε δέκα χρόνια από το 37% στο…53% του ΑΕΠ . Από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, καμιά ευρωπαϊκή χώρα δεν αύξησε τόσο πολύ τις κρατικές της δαπάνες σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Και μπορεί το Εργατικό Κόμμα και ο αντιπολιτευόμενος Τύπος να καταγγέλλουν την …αναλγησία και τις «δρακόντειες περικοπές» που θα εφαρμόσει η νέα κυβέρνηση , όμως η πραγματικότητα είναι πως ακόμη και με αυτά τα μέτρα το χρέος και οι δημόσιες δαπάνες θα συνεχίσουν να αυξάνονται, απλά με πιο αργούς ρυθμούς . Μπορεί το ποσό των 6,25 δισεκατομμυρίων να φαίνεται τεράστιο , όμως δεν αντιπροσωπεύει παρά το 1% των ετήσιων κρατικών δαπανών, ή αλλιώς όσα ξοδεύει το τεράστιο, πια, βρετανικό κράτος μέσα σε μόλις δυο εβδομάδες. Βέβαια, ο νέος υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Όσμπορν έκανε σαφές πως αυτές οι περικοπές έχουν περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα και πως είναι μόνο το πρώτο βήμα σε ένα μακρύ και ανηφορικό δρόμο . Υπάρχουν όμως τομείς όπως η διεθνής βοήθεια, ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Άμυνας και το Εθνικό Σύστημα Υγείας που οι δαπάνες αυξάνονται. Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις , οι εξαγγελθείσες περικοπές δεν είναι ακριβώς…περικοπές .

Όπως επισημαίνει ο Gerald Warner στον «Daily Telegraph» , ενώ η κυβέρνηση κάνει λόγο για μείωση του προϋπολογισμού στην ανώτατη εκπαίδευση κατά 200 εκατομμύρια λίρες και μείωση του αριθμού των φοιτητών κατά 10.000 , στην πραγματικότητα οι… περιβόητες περικοπές δεν είναι μείωση στις τωρινές δαπάνες, αλλά περιορισμός των αυξήσεων που έχουν σχεδιαστεί για το μέλλον . Πιο συγκεκριμένα, πριν δύο μήνες, η τότε κυβέρνηση των Εργατικών ανακοίνωσε πως θα δώσει στα πανεπιστήμια επιπλέον 270 εκατομμύρια λίρες για το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011, με την πρόθεση να δημιουργηθούν 20.000 νέες θέσεις για φοιτητές. Η νέα κυβέρνηση απλά περιορίζει την αύξηση των δαπανών σε 70 εκατομμύρια , αντί για 270 και τις νέες φοιτητικές θέσεις σε 10.000 αντί για 20.000, και αυτή την πολιτική τη βαφτίζει …«περικοπές»! Σε μια χώρα , που έχει ήδη πολλά πανεπιστήμια, και πολλούς φοιτητές, (τελικά δεν εφαρμόζει μόνο η Ελλάδα το περίφημο «κάθε πόλη και το ΑΕΙ της , κάθε χωριό και το ΤΕΙ του » ), ακόμη και μια κυβέρνηση αποφασισμένη να κάνει τις μεγαλύτερες περικοπές στην μεταπολεμική ιστορία , δε φαίνεται ικανή να αμφισβητήσει το …δημοκρατικό δικαίωμα κάθε νέου, ανεξαρτήτως προσόντων , να αποκτήσει τον …επίζηλο τίτλο του ακαδημαϊκού πολίτη (με έξοδα των φορολογουμένων, βεβαίως) .

Και εδώ βρίσκεται το πρόβλημα. Μπορεί στη Μ.Βρετανία , ο Γκόρντον Μπράουν να έχει αποχωρήσει, μπορεί στην Ελλάδα το μεταπολιτευτικό μοντέλο να έχει χρεωκοπήσει, αλλά παρόλα αυτά ο κρατισμός και η ιδέα πως οι αυξημένες δημόσιες δαπάνες σημαίνουν αυτόματα και καλύτερες υπηρεσίες δεν έχει ακόμη ηττηθεί σε ιδεολογικό επίπεδο. Οι περικοπές των δαπανών παρουσιάζονται από τις περισσότερες κυβερνήσεις απλά σαν αναγκαίο κακό , σαν κάτι προσωρινό προτού ξαναγυρίσουμε πάλι , με μεγαλύτερο ενθουσιασμό ίσως , στο ίδιο , κρατικίστικο μοντέλο , που μας έφτασε στη σημερινή κατάσταση. Οι κάτοικοι της Ευρώπης , εθισμένοι σε δεκαετίες μεγάλου κράτους και γενναιόδωρων κοινωνικών προγραμμάτων, ακόμη περιμένουν για τους πολιτικούς εκείνους που θα υποστηρίξουν σε ηθικό επίπεδο την ανάγκη μείωσης των κρατικών δαπανών, που θα εξηγήσουν πως το «Μεγάλο Κράτος» φέρνει λιγότερη δικαιοσύνη και ελευθερία και θα βρουν τρόπους ώστε η εξουσία να μεταφερθεί από το κράτος στην κοινωνία . Χωρίς την εμπέδωση μιας τέτοιας νοοτροπίας , όσα μέτρα και να ψηφιστούν , οι κρατικές δαπάνες θα συνεχίζουν να αυξάνονται, το χρέος θα γίνεται όλο και μεγαλύτερο και η άλλοτε πλούσια Ευρώπη θα μπει οριστικά στο δρόμο της παρακμής .

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 28 Μαϊου -30 Μαϊου 2010 ]

Τόλη Βοσκόπουλου υπεράσπισις...(σχεδόν)

2010-05-24T19:38:00.003+03:00

Ο Τόλης Βοσκόπουλος επανήλθε θεαματικά στην επικαιρότητα. Και αν στο περίφημο διαζύγιό του με την Τζούλια Παπαδημητρίου, είχαν ασχοληθεί μαζί του μόνο τα παράθυρα του Ευαγγελάτου, άντε και το «εναλλακτικό» δελτίο του ΣΤΑΡ, αυτή τη φορά η χάρη του έφτασε μέχρι τους «Times» του Λονδίνου, στο ρεπορτάζ των οποίων, η απόδοση του «Αδέλφια μου αλήτες πουλιά» σε… «My Brothers, Footlooose Tramps» πρόσθεσε μια ακόμη σουρεαλιστική πινελιά στην όλη υπόθεση. Και οι ελληνικές σοβαρές εφημερίδες με τη σειρά τους, αφιέρωσαν σελίδες επί σελίδων αναλύοντας από κάθε πλευρά το φαινόμενο «Τόλης». Φυσικά οι ειρωνείες και τα αστειάκια δεν έλειψαν. Εξάλλου ο Τόλης είναι μάλλον εύκολος στόχος : η ένρινη φωνή, τα μελό άσματα, το κυριλέ σκυλάδικο , η παραλιακή , το άφθονο κιτς . Όλα αυτά πήραν μια νέα κοινωνικοπολιτική διάσταση στα άρθρα των ποιοτικών εφημερίδων. Μέσα σε μια νύχτα, ο Τόλης έπαψε να είναι απλά ένας πετυχημένος λαϊκός βάρδος με , αμφιβόλου αισθητικής, καλλιτεχνικές επιλογές. Μέσα σε μια νύχτα, σαν να ανακαλύψαμε πως ο Τόλης εκπροσωπεί ότι πήγε στραβά σε αυτή τη χώρα από το 1970 και μετά.

Είναι όμως έτσι τα πράγματα ; Σε ένα παλαιότερο δημοσίευμα της «Καθημερινής» , παραπέμπει το μπλόγκ «Πολλαπλασιάστε την πραγματικότητα επί Δύο»( http://olaxidyo-x2.blogspot.com/), και δίνει μια άλλη ενδιαφέρουσα πτυχή της θέματος. Το δημοσίευμα υπογράφει το Νοέμβριο του 2004, ο Βασίλης Αγγελικόπουλος, με τίτλο «Το μεγάλο φαγοπότι της Πολιτιστικής» και αναφέρεται στη διαβόητη «Πολιτιστική Ολυμπιάδα», την οποία διοργάνωσε η χώρα μας κατά την τετραετία 2001-2004, με υπουργό Πολιτισμού τον Eυάγγελο Bενιζέλο. Η Ολυμπιάδα έγινε , σύμφωνα με τους εγκέφαλους του Υπουργείου Πολιτισμού, «για να προσδώσει, «πνευματικότερο χαρακτήρα» στον θεσμό των Ολυμπιακών Αγώνων ...». Όμως, οι …πνευματικές ανησυχίες της τότε κυβέρνησης, κόστισαν στον Έλληνα φορολογούμενο, 150 εκατομμύρια ευρώ , ενώ τα έσοδα από εισιτήρια και πώληση προγραμμάτων, έφτασαν μόλις τα 4.244.971 ευρώ. Στα πλαίσια των εκδηλώσεων της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, η «Μυθωδία» του Βαγγέλη Παπαθανασίου μας στοίχισε 3,52 εκατ., η Οπερα «Λυσιστράτη» του Μίκη Θεοδωράκη 3,22 εκατ., ενώ η εκδήλωση Γαβρά- Νταλάρα, στη Νέα Υόρκη μόλις 2,21 εκατ. Και συνεχίζει το άρθρο του Βασίλη Αγγελικόπουλου : «Εντυπωσιάζει επίσης η «άνεση» με την οποία μοιράζονταν εκατομμύρια προς κάθε κατεύθυνση - για παράδειγμα: «επιστημονικός σύμβουλος» εκδήλωσης έλαβε 33 χιλ. ευρώ• συνέντευξη Τύπου στο αμφιθέατρο του ίδιου του ΥΠΠΟ μπορεί να κόστιζε έως και 700 ευρώ (για δυο τρεις «μπόμπες» σάντουιτς και 10 μπουκάλια αναψυκτικά)• ένα τραπέζωμα θιάσου έπειτα από παράσταση στην Επίδαυρο ή στους Βράχους του Βύρωνα από 1.660 έως και 2.000 ευρώ• η δεξίωση μετά την εκδήλωση Γαβρά - Νταλάρα στη Μετροπόλιταν Oπερα της Ν. Υόρκης κόστισε 84.318 ευρώ (γύρω στα 28 εκατ. δρχ.)…».

Από αυτό το δημοσίευμα παίρνουμε απλά μια γεύση για το πώς λειτουργεί ο κρατικοδίαιτος πολιτισμός στην Ελλάδα. Από το 1981 και μετά, δισεκατομμύρια ευρώ από τα χρήματα των φορολογουμένων, έχουν δοθεί σε διάφορους φορείς σε όλη την Ελλάδα, για να χρηματοδοτηθούν άπειρες συναυλίες, παραστάσεις και εκδηλώσεις . Κοινό στοιχείο τους πολλές φορές η αδιαφάνεια και οι υπερτιμολογήσεις, ενώ συχνά έχει επέμβει και η Δικαιοσύνη (ποιός δε θυμάται την περιβόητη Πολιτιστική Πρωτεύουσα Θεσσαλονίκης, που μας στοίχισε, ούτε λίγο, ούτε πολύ, 120 δισεκατομμύρια δραχμές; ) . Τα 5,5 εκατομμύρια ευρώ του Τόλη, που αν μη τι άλλο, είναι δικά του χρήματα, τα οποία κέρδισε στην ελεύθερη αγορά, επειδή ο κόσμος τον επέλεξε και όχι επειδή παρακάλεσε κάποιον Υπουργό για να πάρει επιδότηση, είναι , λοιπόν, μάλλον ψίχουλα μπροστά σε αυτό το όργιο κατασπατάλησης του δημοσίου χρήματος με καλλιτεχνικό άλλοθι . Όμως, βλέπετε, ωφελημένοι του κρατικοδίαιτου πολιτισμού μας, είναι συνήθως «αξιοσέβαστοι» και «ποιοτικοί» καλλιτέχνες, που έχουν καλές δημόσιες σχέσεις, με τους «σοβαρούς» δημοσιογράφους. Πολλοί από όσους, σήμερα ειρωνεύονται και καταγγέλλουν με περισσή ευκολία τον Τόλη , όχι μόνο δεν έχουν να πουν κουβέντα για το διαχρονικό σκάνδαλο του κρατικοδίαιτου πολιτισμού, αλλά αντίθετα προσπαθούν να μας πείσουν πως εμείς οι πολίτες είμαστε , κατά κάποιο τρόπο, υποχρεωμένοι να χρηματοδοτούμε με τους φόρους μας τα...μεγαλόπνοα οράματα των «ποιοτικών» καλλιτεχνών.

Τελικά, ίσως έχει δίκιο το παραπάνω μπλογκ όταν επισημαίνει πως το σκάνδαλο δε θα το ανακαλύψουμε στη δικαστική διαμάχη ενός πολίτη με το κράτος ή στην άρνησή του να πληρώσει το κράτος. Θα το ανακαλύψουμε στη διαπλοκή με το κράτος.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 21 Μαϊου -23 Μαϊου 2010 ]

H Ευρωπαϊκή Ένωση της Σπατάλης

2010-05-24T19:30:00.003+03:00

Οι περικοπές των κρατικών δαπανών είναι πια μια πραγματικότητα σε όλη την Ευρώπη . Από την Ελλάδα μέχρι τη Μ. Βρετανία και από την Πορτογαλία μέχρι τη Λετονία, οι κυβερνήσεις των κρατών, αλλού με περισσότερη, και αλλού με λιγότερη τόλμη, μειώνουν τους μισθούς και τα επιδόματα των δημοσίων υπαλλήλων, προχωρούν σε απολύσεις και καταργούν δημόσιους οργανισμούς. Φαίνεται πως, έστω και καθυστερημένα, έχει εμπεδωθεί η άποψη πως πρέπει να μπει ένα τέλος στο μεγάλο και σπάταλο Κράτος που μας οδήγησε στα σημερινά αδιέξοδα . Και όμως , υπάρχει μια γωνιά της Ευρώπης, που oι περικοπές είναι μια άγνωστη λέξη, που οι ιθύνοντες συνεχίζουν να ξοδεύουν σαν να μην υπάρχει αύριο και οι υπάλληλοι εξακολουθούν να παίρνουν γενναιόδωρες αυξήσεις και να απολαμβάνουν υπέρογκους μισθούς . Μιλάμε βέβαια για την Ευρωπαϊκή Ένωση !

Πριν λίγες μέρες, η Κομισιόν, εν μέσω της κρίσης, ζήτησε την αύξηση του διοικητικού προϋπολογισμού της ΕΕ κατά 4,5%. Σύμφωνα, με το in.gr , o εκπρόσωπος της Επιτροπής για θέματα προϋπολογισμού, Πατρίζιο Φιορίλι δικαιολόγησε αυτό το αίτημα , επειδή, όπως είπε, αυξήθηκαν οι δαπάνες για τις συντάξεις και την ασφάλεια του προσωπικού της ΕΕ, που εργάζεται πια σε πολλά μέρη του κόσμου . Σε σύνολο 142,6 δισ ευρώ, το σχέδιο προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2011 περιλαμβάνει περίπου 64,4 δισ. ευρώ για δράσεις που έχουν σχέση με την οικονομική ανάκαμψη στην Ευρώπη (+3,4% σε σύγκριση 2010). Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής δικαιολόγησε την αύξηση αυτή, λέγοντας πως «είναι ακριβώς σε περιόδους κρίσης που θα πρέπει να συμβάλουμε στην ανάκαμψη επενδύοντας σε σχέδια για το μέλλον». Ναι, ξέρω πως τα έχετε ξανακούσει όλα αυτά. Είναι τα γνωστά μεγάλα και κούφια λόγια, που ακούγαμε και από τις δικές μας κυβερνήσεις κάθε φορά που έπρεπε να δικαιολογήσουν το ξεχείλωμα του προϋπολογισμού και την εκτόξευση των δημοσίων δαπανών στα ύψη. Τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής είναι γνωστά σε όλους πια…

Βέβαια, το όργιο της σπατάλης δε σταματά εδώ. Πριν λίγους μήνες, οι ήδη ακριβοπληρωμένοι υπάλληλοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης (υπολογίζονται , από κάποιους, σε 170.000 ), πήραν αύξηση 3,7% , την ίδια ώρα που οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων στα κράτη-μέλη μειώνονται εως και 20% . Παράλληλα, όπως διαβάζω στο μπλογκ του Άγγλου ευρωβουλευτή Daniel Hannan, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να αυξήσει τον προϋπολογισμό του κατά 6,5%, . Από αυτά τα χρήματα, 20 εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν, για να χτιστεί το , τόσο απαραίτητο, … «Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας», 40 εκατομμύρια ευρώ για νέους χώρους γραφείων που θα στεγάσουν 200 καινούργιους ευρω-μανδαρίνους , 586 εκατομμύρια ευρώ για να ανακαινιστεί και να επεκταθεί το κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Λουξεμβούργο (ναι, ναι, αν δεν το γνωρίζατε, το Ευρωκοινοβούλιο έχει κτίρια και στο Λουξεμβούργο, και στις Βρυξέλλες, και στο Στρασβούργο) και 80 εκατομμύρια ώστε ο κάθε ευρωβουλευτής να έχει ένα επιπλέον γραφείο για τον ….τρίτο ή τέταρτο βοηθό του. Και όλα αυτά χωρίς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να πρέπει να λογοδοτήσει απευθείας στους Ευρωπαίους φορολογούμενους. Διαβάζοντας αυτή τη λίστα της σπατάλης, το Ελληνικό Κοινοβούλιο μου φαίνεται πια σαν πρότυπο συνετής και οικονομικής διαχείρισης! Οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών δείχνουν τόσο λίγο σεβασμό στα χρήματα των ευρωπαίων πολιτών, που ακόμη και αυτή τη δύσκολη στιγμή δεν σταματάνε τις προκλητικές δαπάνες.

Ίσως , οι Έλληνες εκείνοι που πιστεύουν, καλοπροαίρετα, πως μόνο η ΕΕ μπορεί μας βάλει σε τάξη είναι καιρός να αναρωτηθούν: Πώς γίνεται να μας επιβάλει περικοπές στις δαπάνες, μια νομενκλατούρα που το μόνο που ξέρει είναι να σπαταλά τα χρήματα των ευρωπαίων φορολογουμένων, χωρίς να δίνει λογαριασμό σε κανέναν ; Μήπως τελικά δεν έχουν και τόσο άδικο όσοι παραλληλίζουν τον τρόπο λειτουργίας της ευρωγραφειοκρατίας με την, αλήστου μνήμης, Σοβιετική Ένωση;

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 21 Μαϊου -23 Μαϊου 2010 ]

Επιχειρηματίες στην Ελλάδα του 2010 : μια μειονότητα υπό διωγμό

2010-05-19T19:13:00.002+03:00

Στα χρόνια της δεκαετίας του ’60, όταν το «Μεγάλο Κράτος» πρόβαλε σαν η ιδανική λύση για όλα τα προβλήματα, η αμερικανίδα συγγραφέας και φιλόσοφος Ayn Rand συνήθιζε να λέει πως η μειονότητα εκείνη που διώκεται περισσότερο στις Η.Π.Α. , δεν είναι ούτε οι μαύροι, ούτε οι γυναίκες, ούτε οι ομοφυλόφιλοι, αλλά οι επιχειρηματίες ! Η ρήση αυτή ταιριάζει απόλυτα στη σοσιαλιστική Ελλάδα της μεταπολίτευσης. Στο τελευταίο μαρξιστικό οχυρό της Ευρώπης , επί 30 χρόνια, ένα εχθρικό κράτος βάζει συνεχή εμπόδια σε όσους έχουν την ατυχή έμπνευση να επενδύσουν τα κεφάλαια τους και να ανοίξουν μια επιχείρηση (εξαιρούνται βέβαια, οι κρατικοδίαιτοι «επιχειρηματίες»), ενώ τα πανίσχυρα συνδικάτα, κρατώντας την κόκκινη παντιέρα της επανάστασης, γράφουν «χρυσές» σελίδες στην ιστορία του παγκόσμιου εργατικού κινήματος, διώχνοντας όσες επενδύσεις έχουν απομείνει στη χώρα. Δεκαετίες αριστερού λαϊκισμού, έχουν σαν αποτέλεσμα να καλλιεργηθεί στην κοινή γνώμη μια νοοτροπία που δαιμονοποιεί το κέρδος και θεωρεί την ιδιωτική πρωτοβουλία, υπεύθυνη για όλα τα δεινά του πλανήτη . Ήταν επόμενο λοιπόν να περάσουν στο περιθώριο όλοι εκείνοι οι Έλληνες που τολμούν να ρισκάρουν και να δημιουργούν και τελικά να καταντήσουμε ένα έθνος δημοσίων υπαλλήλων, που δεν παράγει απολύτως τίποτα , αλλά ξεκοκαλίζει , με απίστευτη βουλιμία, τα δανεικά των ξένων . Η κατάρρευση ήταν απλά θέμα χρόνου.

Για του λόγου το αληθές, αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στην ετήσια έκθεση "Doing Business 2010" της Παγκόσμιας Τράπεζας , που εξετάζει την ευκολία του «επιχειρείν» σε 183 χώρες . Για φέτος, η Ελλάδα καταλαμβάνει την «τιμητική» 109η θέση , υποχωρώντας μάλιστα 9 θέσεις σε σχέση με πέρσι. Η χώρα μας βρίσκεται μακράν στην τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ο.Ο.Σ.Α. Και όπως σχολιάζει σκωπτικά η «Wall Street Journal» σε πρόσφατο άρθρο της, η Ελλάδα βρίσκεται πίσω ακόμη και από χώρες-πρότυπα ελεύθερης επιχειρηματικότητας, όπως η …Αίγυπτος (109η θέση ), η…Ζάμπια (90η ) και η… Ρουάντα (67η ) . Ακόμη και οι γείτονες μας, που μέχρι πριν λίγα χρόνια άνηκαν στο «κομμουνιστικό» μπλοκ, μας έχουν ξεπεράσει. Η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) βρίσκεται στην 32η θέση, η Βουλγαρία στην 44η , η Τουρκία στην 73η και η Αλβανία στην 82η. Στους επιμέρους δείκτες, τα πράγματα είναι εξίσου απελπιστικά. Αν θέλεις να αρχίσεις μια επιχείρηση στην Ελλάδα, μάλλον την πάτησες! Θα χρειαστείς 19 μέρες και 15 βήματα, τη στιγμή που στις Η.Π.Α. χρειάζεσαι 6 μέρες και 15 βήματα., στην ΠΓΔΜ 4 μέρες και 4 βήματα και στην Αλβανία 5 μέρες και 5 βήματα. Για τη συμπλήρωση και υποβολή της φορολογικής δήλωσης μιας μεσαίας επιχείρησης χρειάζονται 224 ώρες το χρόνο, όταν στην πιο πλούσια χώρα της Ε.Ε. το Λουξεμβούργο χρειάζονται μόλις 59 ώρες, ενώ στην ΠΓΔΜ 75 ώρες . Όσον αφορά την προστασία των επενδυτών η Ελλάδα βρίσκεται στη θλιβερή …154η θέση. Ύστερα απ’ όλα αυτά, μάλλον δεν θα πρέπει να εκπλαγούμε αν μάθουμε πως στο μόνο δείκτη που η χώρα μας καταλαμβάνει καλή θέση (πιο συγκεκριμένα, την 43η) είναι στην ευκολία του να …κλείσεις μια επιχείρηση! Δεν έχει κι άδικο η «Wall Street Journal» όταν στο ίδιο άρθρο επισημαίνει: «Μια χώρα πρέπει να προσπαθήσει πολύ για να τα πάει τόσο χάλια!»

Την ίδια ώρα και παρότι βρισκόμαστε στα πρόθυρα της χρεωκοπίας, η σοσιαλιστική μας κυβέρνηση , μοιάζει να μην μπορεί να ξεπεράσει τις «προοδευτικές» ιδεολογικές αγκυλώσεις της και συνεχίζει τον πόλεμο εναντίον της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, της μόνης δύναμης που μπορεί να μας βγάλει από τα αδιέξοδα, που δημιούργησε ο κρατισμός. Επτά μήνες μετά την άνοδο της στην εξουσία, οι απαραίτητες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις δεν έχουν αρχίσει καν ή βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της…διαβούλευσης . Κάποιες μεταρρυθμίσεις, που φαίνονται να προχωρούν , όπως η απελευθέρωση των μεταφορών, αποδεικνύονται πως είναι μόνο στα «χαρτιά». Όπως αποκάλυψε η «Καθημερινή της Κυριακής», με το νέο νομοσχέδιο, το κόστος της άδειας ενός φορτηγού δημοσίας χρήσης θα εξακολουθήσει να παραμένει στα ίδια υψηλά επίπεδα με την προ «απελευθέρωσης» εποχή. Επιπλέον, η φορολογία αυξάνεται σε ακόμη πιο υψηλά επίπεδα ενώ οι κερδοφόρες επιχειρήσεις θα πληρώσουν και μια «έκτακτη εισφορά» (ή αλλιώς, χαράτσι) για τα επόμενα τρία χρόνια.

Η , ως τώρα, ανικανότητα της κυβέρνησης να δημιουργήσει το πλαίσιο εκείνο που θα αφήσει την ελεύθερη, υγιή επιχειρηματικότητα να αναπτυχθεί , δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ Δ. Δασκαλόπουλος είχε δίκιο όταν σε πρόσφατη ομιλία του διαπίστωνε : «Είναι προφανής σήμερα η απροθυμία όλων των κομμάτων να κόψουν το κλαδί πάνω στο οποίο κάθονται… Αισθάνονται ότι η συρρίκνωση του κράτους και η ανεμπόδιστη ανάπτυξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και οικονομίας θα συρρίκνωνε την εξουσία τους-άρα και τα προνόμια τους»

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 12 Μαϊου -14 Μαϊου 2010 ]

Σταδίου 23 : 5 Μαϊου 2010, Ώρα 14:03

2010-05-19T18:59:00.003+03:00

Κυριακή απόγευμα, στην πλατεία Συντάγματος. Στη συγκέντρωση για να τιμήσουμε τη μνήμη των τεσσάρων νεκρών της Marfin. Κοιτάζω γύρω μου κάπως απογοητευμένος. Δεν είμαστε πάνω από 500 άτομα. Όλοι κρατάμε από ένα κερί. Προσπαθώ να το ανάψω . Μάταια… Ο αέρας είναι δυνατός και το σβήνει … Στο νου μου έρχονται , ξανά και ξανά, οι μαρτυρίες από το σημείο της τραγωδίας. Οι διαδηλωτές να γιουχάρουν τους υπαλλήλους της τράπεζας την ώρα που εκλιπαρούσαν για βοήθεια, να τους φωνάζουν «Να καείτε μ…» και να πετάνε πέτρες στο πυροσβεστικό όχημα .

Και μπορεί, η οικονομική χρεωκοπία να μην έχει έρθει ακόμη και τυπικά , η ηθική χρεωκοπία όμως είναι σίγουρα εδώ . Η μεταπολιτευτική ανοχή στη βία έφερε το έγκλημα της 5η Μαϊου και την απανθρωπιά του να «Να καείτε μ…»

Από το 1974 και μετά, όλοι οι Έλληνες χορεύουμε στους ρυθμούς της αριστερής επαναστατικής ρητορείας . Μια ρητορεία που δικαιολογεί ή και ενθαρρύνει τη βία, επειδή πιστεύει πως έτσι θα καταρρεύσει ο …επάρατος καπιταλισμός . Ο Μαρξ δεν είχε πει άλλωστε πως «η βία είναι η μαμή της ιστορίας» ; Kάθε κοινωνική ομάδα μπορεί να διεκδικήσει τα αιτήματα της με όποιο τρόπο θεωρεί πρόσφορο, αδιαφορώντας για τους νόμους και το Σύνταγμα και οι «αγωνιστικές» περγαμηνές έγιναν άλλοθι για κάθε είδους παρανομία. Οι άλλες παρατάξεις, υποκλίθηκαν δουλικά σε αυτή τη νοοτροπία, την ανέχτηκαν , και πολλές φορές μάλιστα την υιοθέτησαν για μικροκομματικά οφέλη . Οι καταλήψεις κτιρίων , το κλείσιμο των δρόμων, οι μολότοφ, το κάψιμο των μαγαζιών και αυτοκινήτων, έγιναν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας μας. Ακόμη και σε όσοι τα αποδοκιμάζαμε , απλά ανασηκώναμε τους ώμους και προχωρούσαμε . Τι μπορούσαμε να κάνουμε άλλωστε ; Όλα αυτά ήταν τόσο αναπόφευκτα, σαν το «death and taxes» των Αμερικάνων. Και να που η «προοδευτική» εξιδανίκευση της βίας, ο τσαμπουκάς του όχλου, το παπανδρεϊκό «κανένας θεσμός, μόνο ο λαός», το αλαβανικό «που με βία μετρά τη γη» (το θυμάστε; ), το κομμουνιστικό «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη » και το δήθεν μετριοπαθές « κάψτε καμιά τράπεζα, όχι τα μαγαζάκια του κόσμου», όλα αυτά ανακατεύτηκαν μαζί σε ένα εκρηκτικό, φονικό μίγμα εκείνο το μεσημέρι της 5ης Μαϊου, και έφεραν την τραγωδία…

Και μαζί με την ηθική χρεωκοπία της μεταπολίτευσης , γίναμε μάρτυρες και της ηθικής χρεωκοπίας μιας ολόκληρης παράταξης ,της Αριστεράς, που κυριάρχησε ιδεολογικά τα τελευταία 35 χρόνια . Μιας παράταξης που είχε πείσει ακόμη και αυτούς που δεν συμφωνούσαν μαζί της πως είχε το μονοπώλιο της ευαισθησίας και πως ήταν ο μοναδικός προστάτης των αδυνάτων . Και να που τώρα, αυτή η «ευαίσθητη» αριστερά ψελλίζει μισόλογα , μιλάει για προβοκάτσιες και αντί να αναλογιστεί πώς φτάσαμε ως εδώ , δείχνει εκνευρισμένη που η προσοχή των Μ.Μ.Ε. μεταφέρθηκε από την «μεγαλειώδη συγκέντρωση» στην ενοχλητική λεπτομέρεια του θανάτου των υπαλλήλων της ΜΑΡΦΙΝ. Ο Ριζοσπάστης αφιέρωσε μόλις τρεις αράδες στο γεγονός…. Τι αξία έχουν άλλωστε, για τους εγκέφαλους του Περισσού, οι ασήμαντες ζωές μικροαστών απεργοσπαστών μπροστά στους «λαϊκούς αγώνες» και στο ορμητικό «ποτάμι της Ιστορίας» ; Και όλοι αυτοί που κάνουν διαδηλώσεις για ψύλλου πήδημα, που νεκρώνουν την Αθήνα για το παραμικρό, δεν έχουν χρόνο ούτε για μια , έστω, συμβολική σιωπηλή διαμαρτυρία (όπως δεν είχαν και για τον 15χρονο Αφγανό , άλλο θύμα της «προοδευτικής» βίας, που ξεχάστηκε τόσο γρήγορα ) . Τώρα πια , ακόμη και η δήθεν ευαισθησία που επέδειξαν τα κόμματα της Αριστεράς για τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου , φαίνεται υποκριτική . Οι διαμαρτυρίες τον περασμένο Δεκέμβρη δεν έγιναν επειδή όλοι αυτοί πιστεύουν στην ιερότητα της ανθρώπινης ζωής, αλλά επειδή ήταν η ιδανική ευκαιρία για την περίφημη ανατροπή του συστήματος, που δεκαετίες τώρα περιμένουν, σύμφωνα με τα Ιερά τους βιβλία…

Βραδιάζει. Κινούμαστε προς τη Marfin. O αέρας εξακολουθεί να σβήνει τα κεριά , αλλά επιμένουμε και τα ανάβουμε ξανά και ξανά . Ναι, όλοι εμείς που μαζευτήκαμε εδώ σήμερα, αυθόρμητα, από το internet, χωρίς κομματική ομπρέλα, ίσως δεν είμαστε πολλοί, αλλά ίσως κάνουμε μια νέα αρχή για μια Ελλάδα , που θα λέει «ως εδώ» στη βία, απ’ όπου και αν προέρχεται, όποιο χρώμα και αν έχει . Έχουμε φτάσει πια μπροστά στην τράπεζα. Σιωπηλοί, αφήνουμε τα αναμμένα κεριά μας στον τόπο της δολοφονίας , σαν ένα ελάχιστο συγνώμη για τη βία που αφήσαμε να θεριέψει όλα αυτά τα χρόνια χωρίς να αντιδράσουμε, για όλα αυτά που μπορούσαμε να κάνουμε , και δεν τα κάναμε…

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 12 Μαϊου -14 Μαϊου 2010 ]

Μήπως ο κρατισμός ζει τις πρώτες μέρες του δικού του 1989 ;

2010-05-19T18:54:00.001+03:00

Για να ξεπεραστεί η κρίση, η ελληνική κυβέρνηση έκανε το μόνο πράγμα το οποίο ξέρουν να κάνουν καλά οι πολιτικοί μας από την Α’ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου, μέχρι σήμερα : πήρε ένα ακόμη δάνειο. Αυτή τη φορά μάλιστα ξεπεράσαμε τους εαυτούς μας, αφού εξασφαλίσαμε το μεγαλύτερο ποσό που έχει δοθεί ποτέ σε μια χώρα από το ΔΝΤ . Βέβαια, σύμφωνα με τις υποσχέσεις που έδωσαν οι ηγέτες των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης , το bail-out της Ελλάδας ήταν απαραίτητο ώστε η κρίση να μην επεκταθεί και στην υπόλοιπη Ευρώπη . Όμως όσο οι ημέρες περνάνε , βλέπουμε τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια να βουλιάζουν, το ευρώ να κατρακυλάει και τα spreads σε Ισπανία και Πορτογαλία να φτάνουν σε νέα επίπεδα-ρεκόρ. Μήπως τελικά κάτι δεν πάει καλά με τα μεγαλεπήβολα σχέδια επί χάρτου των ευρωκρατών ;

Στην πραγματικότητα, το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο από την οικονομική κατάρρευση μιας περιφερειακής οικονομίας στην Ανατολική Μεσόγειο .Αν πιστέψουμε τις αναλύσεις που φιλοξενούνται τους τελευταίους μήνες στο διεθνή Τύπο , ίσως η Ελλάδα είναι απλά η κορυφή του παγόβουνου. Από τη Μ. Βρετανία μέχρι την Ιταλία και από τις Η.Π.Α. μέχρι την Ισπανία , το πρόβλημα, αν και διαφέρει σε μέγεθος, είναι παντού το ίδιο : το υψηλό δημόσιο χρέος. Αναλυτές που ξεκινάνε από διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες, από τον οικονομολόγο Nouriel Rubini μέχρι τον κορυφαίο ιστορικό Niall Ferguson , μιλάνε ήδη για την επικείμενη κρίση του δημόσιου χρέους . Μια κρίση, που δεν πρόκειται να διατηρηθεί μόνο στις αδύναμες οικονομίες του ευρωπαϊκού Νότου, αλλά , σε μια ειρωνεία της ιστορίας , θα επεκταθεί από την κοιτίδα του Δυτικού πολιτισμού, την Ελλάδα, σε ολόκληρο τον Δυτικό Κόσμο. Μια κρίση χειρότερη από ότι έχουμε δει μέχρι τώρα.

Οι δυτικές κυβερνήσεις , κάθε ιδεολογικής απόχρωσης, επέλεξαν να απαντήσουν στην οικονομική κρίση του 2008, μοιράζοντας κρατικό χρήμα με τέτοια ευκολία σαν να πρόκειται για χρήματα της Μονόπολι. Τρισεκατομμύρια ευρώ ξοδεύτηκαν σε τερατώδη προγράμματα κρατικής στήριξης της οικονομίας και διάσωσης των επιχειρήσεων, προγράμματα που στοίχισαν περισσότερο από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο , τον Πόλεμο του Βιετνάμ και το Σχέδιο Μάρσαλ μαζί . Μόλις πριν από 1,5 χρόνο, οικονομολόγοι, πολιτικοί και δημοσιογράφοι κάθε πολιτικής παράταξης και ιδεολογικού χρωματισμού, υπέκυπταν στη γοητεία του κρατισμού και του Κέυνς . Ήταν η εποχή που μέχρι και ο βρετανικός “Economist” ανακάλυπτε τις αρετές του κρατικού παρεμβατισμού και των bail-outs , ενώ το περιοδικό “Newsweek” απηχώντας το νέο consensus, έγραφε: «Είμαστε όλοι σοσιαλιστές ».Μόλις, 1,5 χρόνο μετά είναι πια φανερό , σε όλο και περισσότερους, πως ο παράδεισος που μας υποσχέθηκαν οι θιασώτες του «Μεγάλου Κράτους» δεν έφτασε ποτέ . Οι κρατικές δαπάνες εκτοξεύτηκαν σε επίπεδα ρεκόρ και τώρα καλούμαστε να πληρώσουμε το λογαριασμό. Το δημόσιο χρέος στην Ευρώπη , το οποίο βρισκόταν στο 61,6% του Α.Ε.Π. το 2008 , εκτοξεύτηκε στο 73,6% , μέσα σε μία μόλις χρονιά . Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2014 θα ξεπεράσει το 100%.Η Ελλάδα, πάντα στην πρωτοπορία, το 2013 θα έχει δημόσιο χρέος που , σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Υπουργείου Οικονομικών , θα φτάνει το ιλιγγιώδες 149,1% . Αυτό όμως δε σημαίνει πως τα πράγματα είναι καλύτερα για τις Η.Π.Α. «Οι Η.Π.Α. είναι ασφαλές καταφύγιο, με τον ίδιο τρόπο που ήταν ασφαλές καταφύγιο και το Περλ Χάρμπορ το 1941» , σχολίασε σκωπτικά ο Niall Ferguson . Η ίδια η αμερικάνικη κυβέρνηση υπολογίζει πως φέτος, για πρώτη φορά μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το δημόσιο χρέος θα αγγίξει το 70% (ενώ το 2008 ήταν μόλις 40,8%) . Πολλοί αναλυτές προβλέπουν πως στο τέλος της δεκαετίας θα ξεπεράσει το 150%.

Οι συνέπειες της κρίσης του δημόσιου χρέους, πιθανόν να μην περιοριστούν μόνο στην κατάρρευση του ευρώ, ένα ούτως ή άλλως ουτοπικό σχέδιο των ευρωγραφειοκρατών που καμιά σχέση δεν είχε με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας . Πείτε το κρατικοδίαιτο καπιταλισμό, πείτε το σοσιαλδημοκρατία ή πιο απλά κεϋνσιανισμό, το οικονομικό σύστημα που κυριάρχησε στον πλανήτη μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ίσως ζει τα πρώτα στάδια του δικού του 1989 . Πρώτη κατάρρευσε η Ελλάδα, μια χώρα που εφάρμοσε έναν εκχυδαϊσμένο, βαλκανικού τύπου κεϋνσιανισμό. Όμως , και στις υπόλοιπες χώρες της Δύσης, η λογική του συστήματος δεν είναι και τόσο διαφορετική . Οι ιδέες του Λόρδου Κέυνς και των επιγόνων του , που εφάρμοσαν όλες οι κυβερνήσεις τα τελευταία 65 χρόνια, έδωσαν ιδεολογική επικάλυψη στο υψηλό δημόσιο χρέος , καθαγίασαν τις υψηλές κρατικές δαπάνες και , με τη δημιουργία ενός γενναιόδωρου «κράτους πρόνοιας», μας χάρισαν την ψευδαίσθηση του «δωρεάν γεύματος». Μόνο που πια η κυβέρνηση μεγάλωσε τόσο πολύ που οι φορολογούμενοι δεν μπορούν να τη χρηματοδοτήσουν.

Ο παραλογισμός και το αδιέξοδο του συστήματος, φαίνεται από το γεγονός πως οι στυλοβάτες του (πολιτικοί, οικονομολόγοι, τραπεζίτες) , σαν τους αλκοολικούς που δεν μπορούν να σταματήσουν να πίνουν , πιστεύουν και πάλι , όπως το 2008, πως η μοναδική λύση είναι η παροχή και άλλου κρατικού χρήματος, είτε με το τύπωμα νέου από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, είτε με νέα πακέτα βοήθειας ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ . Όμως, όπως προειδοποίησε ο θρυλικός επενδυτής Jim Rogers «Δεν μπορείς να λύσεις ένα πρόβλημα υπερβολικού χρέους και υπερβολικών δαπανών με ακόμη περισσότερο χρέος και ακόμη περισσότερες δαπάνες- κάτι τέτοιο απλά ξεπερνάει τη λογική». Aν για την Ελλάδα χρειάστηκαν 110 δις ευρώ , πόσα θα χρειαστούν άραγε για τη διάσωση μιας χώρας σαν την Ισπανία, και από πού θα βρεθούν τα χρήματα, όταν ακόμη και οι πλούσιες χώρες του Βορρά , βλέπουν τα χρέη τους να αυξάνονται με ιλιγγιώδη ρυθμό;

Σε όσους προειδοποιούσαν πως η πολιτική του θα οδηγήσει στο μέλλον σε υψηλά ελλείμματα , ο Λόρδος Κέυνς συνήθιζε να απαντάει πως «Μακροπρόθεσμα θα είμαστε όλοι νεκροί». Μόνο που , δυστυχώς, αυτό το «μακροπρόθεσμα» φαίνεται να έχει φτάσει και τα σπασμένα θα τα πληρώσουμε όλοι…

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 5 Μαϊου -7 Μαϊου 2010 ]

Don't Cry For Me Argentina...

2010-05-01T19:50:00.002+03:00

Τρίτη απόγευμα. Κατεβαίνω την Πανεπιστημίου. Ο δρόμος κλειστός, τα συνδικάτα κάνουν άλλη μια πορεία. Σαν να μην έχει αλλάξει τίποτε, οι διαδηλωτές επαναλαμβάνουν τα χιλιοειπωμένα συνθήματα της μεταπολιτευτικής «Ντόλτσε Βίτα» :«Βασικός μισθός 1400 ευρώ» , «Δημόσια και Δωρεάν Παιδεία», «Απαγόρευση των απολύσεων» . Απ’ όπου περνάει η πορεία , τα μαγαζιά και τα ξενοδοχεία κατεβάζουν τα ρολά τους . Βάζω στα αυτιά μου τα ακουστικά του i-pod . Ένας ραδιοφωνικός σταθμός παίζει την είδηση πως τα spreads άγγιξαν τις 682 μονάδες. Ποιός ξέρει, ίσως σε λίγες μέρες να μας φαίνεται και αυτό το νούμερο μικρό… Η Ελλάδα του 2010. Θλίψη …Κοιτάζω γύρω μου , μήπως δω κάτι που θα με κάνει να ξεχάσω την στενάχωρη πραγματικότητα. Το μάτι μου πέφτει σε μια αφίσα. Το λαμπερό μιούζικαλ του Andrew Lloyd Weber , «Εβίτα» είναι στην Αθήνα αυτές τις μέρες αλλά ακόμη και αυτό συνειρμικά μου φέρνει στο νου την Αργεντινή, το παράδειγμα της οποίας χρησιμοποιούν κατά κόρον όλοι όσοι θέλουν να μας προειδοποιήσουν για τις ολέθριες συνέπειες του ΔΝΤ.

Όμως η ιστορία της Αργεντινής τον τελευταίο αιώνα, ίσως να μπορεί να μας δώσει ένα άλλο πιο χρήσιμο παράδειγμα και μια πιο ηχηρή προειδοποίηση . Πριν από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Αργεντινή ήταν μια από τις πιο πλούσιες χώρες του κόσμου. Ακολουθώντας ένα φιλελεύθερο οικονομικό μοντέλο , που βασίζονταν στην ιδιωτική οικονομία και το ελεύθερο εμπόριο , η χώρα κατόρθωσε να έχει μια δυνατή βιομηχανική βάση ενώ τα αγροτικά της προϊόντα εξάγονταν σε όλο τον κόσμο. Το Μπουένος Αϊρες θεωρούνταν μια από τις μεγάλες μητροπόλεις, πλάι στο Λονδίνο, τη Νέα Υόρκη, και το Παρίσι. Όπως οι Η.Π.Α., η Αργεντινή ήταν μαγνήτης για εκατομμύρια μετανάστες από την Ευρώπη . Μην ξεχνάμε πως και ο δικός μας Αριστοτέλης Ωνάσης άρχισε το χτίσιμο της τεράστιας περιουσίας του εκεί, ενώ, όλοι θυμόμαστε, στις ασπρόμαυρες ελληνικές ταινίες τον οικείο τύπο του πλούσιου Έλληνα μετανάστη από την Αργεντινή. Στο συλλογικό υποσυνείδητο των φτωχών Ελλήνων, αυτή η χώρα της Λατινικής Αμερικής, ήταν ταυτισμένη με τον πλούτο και τις απεριόριστες ευκαιρίες . Και κάπου εκεί άρχισε η κατηφόρα….

Ήδη από τη δεκαετία του ’30, οι κυβερνήσεις πήραν την πρώτα μέτρα κρατικής παρέμβασης στην οικονομία σαν απάντηση στη διεθνή οικονομική κρίση. Η πραγματική μεταμόρφωση της Αργεντινής όμως άρχισε με την άνοδο στην εξουσία το 1946, του στρατηγού Χουάν Ντομίνγκο Περόν . Ο Περόν, με την επιρροή και ενθάρρυνση της δεύτερης συζύγου του, Ευα Ντουάρτε, γνωστότερης ως Εβίτα, εγκατέλειψε το φιλελεύθερο οικονομικό μοντέλο, στο οποίο είχε βασιστεί η ανάπτυξη της χώρας του, τις προηγούμενες δεκαετίες . Αύξησε τις δημόσιες δαπάνες, διόρισε εκατοντάδες χιλιάδες ψηφοφόρους του στο Δημόσιο, ίδρυσε νέες δημόσιες επιχειρήσεις, ενίσχυσε τα εργατικά συνδικάτα και δημιούργησε μια τεράστια και πολυδάπανη γραφειοκρατία. Οι νόμοι της κυβέρνησης του έπνιξαν την υγιή ιδιωτική επιχειρηματικότητα και οι μόνοι επιχειρηματίες που πλούτιζαν πια, ήταν οι κρατικοδίαιτοι ευνοούμενοι του καθεστώτος. Γρήγορα, τα ξένα κεφάλαια εγκατέλειψαν τη χώρα, η , άλλοτε ακμάζουσα, μεσαία τάξη συρρικνώθηκε και το δημόσιο χρέος έγινε ανεξέλεγκτο.

Οι επίγονοι του Περόν , ακόμη και οι πολιτικοί του αντίπαλοι, συνέχισαν την πολιτική του. Κάποιες ψευτομεταρρυθμίσεις , ιδίως τη δεκαετία του ’90, δεν άγγιξαν το οικοδόμημα και τους θεσμούς του περονισμού. Το μέγεθος του κράτους εξακολουθεί να αυξάνεται μέχρι και σήμερα και η χώρα παραμένει μια από τις πιο διεφθαρμένες στον κόσμο, καθώς και μια από τις πιο ανελεύθερες οικονομικά (105η σε 141 χώρες) . Η Αργεντινή από 4η χώρα σε κατά κεφαλήν εισόδημα το 1910, έχει κατρακυλίσει σήμερα στην 76η θέση. Παρότι, ο κρατισμός υποσχέθηκε έναν επίγειο παράδεισο στο λαό της Αργεντινής , το μόνο που κατάφερε ήταν μέσα σε λίγες δεκαετίες να μετατρέψει μια πλούσια χώρα του Πρώτου Κόσμου σε χώρα-ανέκδοτο , συνώνυμη της διαφθοράς, της χρόνιας οικονομικής κρίσης και της πολιτικής αστάθειας.

Το δρόμο της Αργεντινής ακολούθησε και η Ελλάδα τα τελευταία 30 χρόνια . Μέχρι το 1980, παρά τα προβλήματα, η χώρα ήταν μια από τις πιο ραγδαία αναπτυσσόμενες στην Ευρώπη. Οι προοπτικές ήταν αισιόδοξες και οι Έλληνες έδειχναν να αφήνουν οριστικά πίσω τους τη φτώχεια που τους καταδυνάστευε από την ίδρυση του ελληνικού κράτους . Όμως, η Ελλάδα υπέκυψε στις σειρήνες του κρατισμού και του πιο χυδαίου σοσιαλισμού : διορισμοί στο Δημόσιο, αύξηση κρατικών δαπανών, δαιμονοποίηση του κεφαλαίου, αχαλίνωτος δανεισμός, κρατικοδίαιτοι επιχειρηματίες, αποτέλεσαν τα συστατικά του ελληνικού μεταπολιτευτικού μοντέλου. Και αν ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ο Έλληνας Περόν, οι διάδοχοι του όλα τα επόμενα χρόνια, δεν έκαναν τίποτε για να αλλάξουν αυτή την καταστροφική πορεία. Η Αργεντινή, τόσες δεκαετίες μετά την άνοδο του Περόν στην εξουσία, δεν μπόρεσε ακόμη να συνέλθει και να ξαναγίνει η πλούσια , ακμάζουσα χώρα των αρχών του 20ου αιώνα. Άραγε η Ελλάδα θα φανεί πιο τυχερή ή η Αργεντινή είναι η εικόνα του μέλλοντος μας ;

Αφήνω πίσω μου την κλειστή Πανεπιστημίου. Στο i-pod , ο Διονύσης Σαββόπουλος και οι «Κωλοέλληνες» διαδέχονται το αργεντίνικο τάνγκο . Και ο στίχος «πέντε αιώνες δύσης εθνικής θα ζήσεις από δω και μπρος » , όσο και αν δεν θέλω να το παραδεχτώ, μου ακούγεται πιο επίκαιρος από ποτέ….

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 30 Απριλίου -2 Μαϊου 2010 ]

Μ. Βρετανία : Η ώρα του λογαριασμού

2010-05-01T19:39:00.002+03:00

Πριν από 13 χρόνια, όταν το ανανεωμένο Εργατικό Κόμμα με αρχηγό τον Τόνυ Μπλερ παραλάμβανε την εξουσία από τους κουρασμένους και γκρίζους Συντηρητικούς του Τζον Μεϊτζορ ένας άνεμος αισιοδοξίας φυσούσε σε όλη τη χώρα . Το σύνθημα «Cool Britannia» συνόψιζε τη νέα, εξωστρεφή , φωτεινή και γεμάτη αυτοπεποίθηση Βρετανία . Σήμερα, και ενώ οι εκλογές πλησιάζουν, η «Cool Britannia» μοιάζει να έχει καταρρεύσει κάτω από το βάρος της οικονομικής κρίσης και των υψηλών ελλειμμάτων. Αν οι δημοσκοπήσεις επιβεβαιωθούν , το Εργατικό Κόμμα όχι μόνο θα χάσει την εξουσία, αλλά και για πρώτη φορά από το 1922, θα βρεθεί στην, ντροπιαστική ομολογουμένως, τρίτη θέση.

Παρότι το 1997 οι Εργατικοί, έπεισαν την κοινή γνώμη πως είχαν αφήσει πίσω το σοσιαλιστικό παρελθόν τους , κύριο γνώρισμα της διακυβέρνησης τους υπήρξε η άνοδος του «Μεγάλου Κράτους». Η πίστη στην ιδέα πως οι γραφειοκράτες ξέρουν καλύτερα από τους πολίτες κυριάρχησε σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Οι Εργατικοί δημιούργησαν το πιο αυταρχικό και πατερναλιστικό κράτος στον Δυτικό Κόσμο : 4200 νέες απαγορεύσεις, κατάργηση του habeas corpus , εισαγωγή αστυνομικών ταυτοτήτων για πρώτη φορά μετά το 1952, 4,2 εκατομμύρια κάμερες στους δρόμους , η μεγαλύτερη βάση δεδομένων DNA στον κόσμο . Η πατρίδα του Όργουελ δείχνει να πλησιάζει όλο και περισσότερο στην δυστοπία του «1984». Όμως το «Μεγάλο Κράτος» δεν περιορίστηκε μόνο σε αυτούς τους τομείς, αλλά επεκτάθηκε και στην οικονομία.

Ήδη από τα πρώτα χρόνια της κυριαρχίας του Εργατικού Κόμματος αργά αλλά σταθερά οι δημόσιες δαπάνες , η φορολογία και ο δανεισμός άρχισαν να αυξάνονται . Η τάση αυτή επιταχύνθηκε με την οικονομική κρίση, όταν ο Γκόρντον Μπράουν σε ένα ντελίριο κεϋνσιανού παροξυσμού κρατικοποίησε επιχειρήσεις και διοχέτευσε τεράστια ποσά στη διάσωση τραπεζών και επιχειρήσεων και στο φιλόδοξο πακέτο στήριξης της οικονομίας. Σαν αναπόφευκτο αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, οι δημόσιες δαπάνες πρόκειται να ξεπεράσουν μέσα στο 2010 το 50% του Α.Ε.Π. (όταν το 1997 ήταν μόλις 38,5%) . Όσον αφορά τη φορολογία, ήδη από το 2006 έφτασε στο 42,4% του ΑΕΠ, δηλαδή σε υψηλότερα επίπεδα από τη Γερμανία. Έτσι, η Μ. Βρετανία , που πάντα υπερηφανεύονταν για το μικρό της κράτος και μια οικονομία βασισμένη στην ιδιωτική επιχειρηματικότητα , στον τομέα της φορολογίας και των δημοσίων δαπανών, προσεγγίζει ή και ξεπερνάει πια τα επίπεδα των χωρών της ηπειρωτικής Ευρώπης. Επιπλέον, σήμερα, το βρετανικό κράτος πληρώνει 800.000 περισσότερους δημόσιους υπάλληλους από το 1997 ενώ αντίθετα με τις υποσχέσεις του Τόνυ Μπλερ, καμιά μεταρρύθμιση δεν έγινε στο σπάταλο και αναποτελεσματικό κράτος πρόνοιας. 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά λαμβάνουν επιδόματα που ξεπερνούν τις 15.000 λίρες( όταν ο αριθμός αυτός ήταν 600.000 το 1997) .Για πολλές οικογένειες είναι πια περισσότερο επικερδές να ζουν από την κρατική πρόνοια, παρά από την εργασία τους . Ύστερα, από 13 χρόνια διακυβέρνησης της χώρας από το Νέο Εργατικό Κόμμα , η Μ. Βρετανία έχει ένα από τα μεγαλύτερα ελλείμματα του Δυτικού Κόσμου, ενώ το δημόσιο χρέος σκαρφάλωσε από το 43,5% το 2006 σχεδόν στο 70% το 2009, με πολλούς αναλυτές να προβλέπουν πως η άλλοτε κραταιά οικονομία θα μπορούσε να γίνει η επόμενη Ελλάδα, αν συνεχιστεί αυτή η πορεία.

Με την οικονομία να φαίνεται εγκλωβισμένη στο φαύλο κύκλο της ύφεσης, της ανεργίας και των υψηλών ελλειμμάτων, η αποτυχία του κρατικίστικου μοντέλου των Εργατικών είναι φανερή σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας. Όλοι πια μιλούν για περικοπές δαπανών. Οι Συντηρητικοί θέλουν να τις εφαρμόσουν αμέσως , οι Εργατικοί θέλουν να τις καθυστερήσουν για λίγους μήνες για να μην μπει σε κίνδυνο η (όποια) οικονομική ανάκαμψη . Ακόμη και αυτοί όμως μέσω του Υπουργού Οικονομίας Άλιστερ Ντάρλινγκ παραδέχονται πως οι περικοπές στις δημόσιες δαπάνες τα επόμενα χρόνια, θα είναι πολύ περισσότερες και πιο βαθιές, από όσες έκανε η Μάργκαρετ Θάτσερ τη δεκαετία του ’80 (θυμίζοντας μας πως η , δαιμονοποιημένη από την Αριστερά, Σιδηρά Κυρία, το μόνο που κατάφερε ήταν όχι να μειώσει το κράτος αλλά απλά να συγκρατήσει την αύξηση των δημοσίων δαπανών). Στη Μ. Βρετανία, δε θα ακούσεις τους πολιτικούς να λένε «λεφτά υπάρχουν» αλλά αυτό δε σημαίνει πως και εκεί το πολιτικό προσωπικό δεν αποφεύγει τις αντιφάσεις, την ατολμία και τα μισόλογα. Κανένα κόμμα δεν διευκρινίζει ποιες δαπάνες πρόκειται να κοπούν, ενώ την ίδια ώρα και τα τρία κόμματα (ακόμη και οι Συντηρητικοί) όχι μόνο δεν αγγίζουν την ιερή αγελάδα του κράτους πρόνοιας, αλλά αντίθετα υπόσχονται να ρίξουν ακόμη περισσότερο χρήμα στο πίθο των Δαναϊδων του Εθνικού Συστήματος Υγείας και της δημόσιας εκπαίδευσης . Την απαισιοδοξία για την ετοιμότητα του πολιτικού κόσμου να αντιμετωπίσει την κρίση, αντικατοπτρίζει και η παρακάτω πικρή διαπίστωση του Adam Smith Institute, μια διαπίστωση που ισχύει για ολόκληρο τον Δυτικό κόσμο τα δύσκολα χρόνια που έρχονται : «Κανείς στο κυβερνητικό κατεστημένο της Μ. Βρετανίας-οι πολιτικοί, οι γραφειοκράτες, οι επιχορηγούμενοι οργανισμοί- δεν έχει εμπειρία στην περικοπή δαπανών . Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί εδώ και δεκαετίες.»

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 30 Απριλίου -2 Μαϊου 2010 ]

Η "ανάπηρη" "Μεγάλη Κοινωνία" του Ντεϊβιντ Κάμερον

2010-04-24T22:17:00.002+03:00

Τις τελευταίες δεκαετίες η Μ. Βρετανία υπήρξε για την υπόλοιπη Ευρώπη ένα πραγματικό εργαστήρι ιδεών και πολιτικών . Από εδώ, στα τέλη της δεκαετίας του ’70, ξεκίνησαν οι ιδιωτικοποιήσεις και η απελευθέρωση των αγορών , που εφαρμόστηκαν τα επόμενα χρόνια και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Εδώ ακούστηκε για πρώτη φορά , στα μέσα της δεκαετίας του ’90, ο περίφημος «Τρίτος Δρόμος» του Τόνυ Μπλερ, το παράδειγμα του οποίου ακολούθησαν σχεδόν όλοι ηγέτες της σοσιαλδημοκρατίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο . Μήπως λοιπόν η «Μεγάλη Κοινωνία», που προβάλλει σε αυτές τις εκλογές ο ηγέτης των Συντηρητικών Ντεϊβιντ Κάμερον, είναι η επόμενη «Μεγάλη Ιδέα» που μας έρχεται από τη Γηραιά Αλβιώνα και θα επηρεάσει τα επόμενα χρόνια τις ζωές όλων μας ;

Η «Μεγάλη Κοινωνία» , προτείνεται σαν το αντίπαλο δέος στο «Μεγάλο Κράτος» των Εργατικών. Η νέα ιδεολογική πρόταση των Συντηρητικού Κόμματος, αναιρεί την περίφημη ρήση της Μάργκαρετ Θάτσερ πως «δεν υπάρχει κοινωνία». Για τον Ντεϊβιντ Κάμερον, υπάρχει κοινωνία. Απλά δεν πρέπει να ταυτίζεται με το κράτος. Δεκατρία χρόνια διακυβέρνησης της Μ. Βρετανίας από τους Εργατικούς, οδήγησαν σε μια θεαματική αύξηση των κρατικών δαπανών. Παρ’όλα αυτά όμως, σύμφωνα με το κόμμα της αντιπολίτευσης , τα κοινωνικά προβλήματα δεν λύθηκαν. Το «Μεγάλο Κράτος» καλλιέργησε μια κουλτούρα ανευθυνότητας στους πολίτες, με αποτέλεσμα η φτώχια και η εγκληματικότητα να αυξάνονται , όλο και περισσότερες οικογένειες να διαλύονται και ο κοινωνικός ιστός να έχει διαρραγεί. Το μανιφέστο των Συντηρητικών πιστεύει πως ήρθε ο καιρός να εγκαταλείψουμε την προσέγγιση πως το κράτος και οι ανώνυμοι γραφειοκράτες έχουν τις λύσεις , και να εμπιστευτούμε τους πολίτες. Έτσι θα δημιουργηθεί μια κοινωνία όπου οι πολίτες θα συνεργάζονται σε τοπικό επίπεδο για να λύσουν τα προβλήματα τους και η κινητήρια δύναμη της προόδου θα είναι η κοινωνική υπευθυνότητα και όχι ο κρατικός έλεγχος. Φορείς της «Μεγάλης Κοινωνίας» θα είναι οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (Μ.Κ.Ο.) , τα φιλανθρωπικά σωματεία και οι εθελοντικές ομάδες πολιτών που θα συσταθούν σε επίπεδο γειτονιάς . Με μια πρώτη ματιά, η πολιτική που προτείνει το «Συντηρητικό Κόμμα» είναι πιο ριζοσπαστική ακόμη και από αυτή της Μάργκαρετ Θάτσερ, που ποτέ δεν τόλμησε να αγγίξει τις δομές του κοινωνικού κράτους, ενώ αποτελεί ανατροπή, όχι μόνο του μοντέλου των τελευταίων 13 χρόνων, αλλά και ολόκληρου του συγκεντρωτικού κρατικίστικου μοντέλου που κυριάρχησε στη Μ. Βρετανία και την υπόλοιπη Ευρώπη, από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά.

Όμως , αρκεί μια ανάγνωση στο πρόγραμμα των Συντηρητικών και στις ομιλίες του Ντεϊβιντ Κάμερον, για να καταλάβει κανείς πως τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Το προεκλογικό μανιφέστο του κόμματος είναι ξεκάθαρο για το ρόλο που θα έχει η κυβέρνηση στην οικοδόμηση της «Μεγάλης Κοινωνίας» : «Το χτίσιμο της Μεγάλης Κοινωνίας …θα απαιτήσει έναν ενεργητικό ρόλο από το κράτος. Το κράτος πρέπει να δραστηριοποιηθεί για να παροτρύνει και να επιταχύνει την κοινωνική ανανέωση. Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το κράτος για να ξαναφτιάξουμε την κοινωνία». Οι δραστηριότητες των πολιτών , λοιπόν, δε θα είναι αυθόρμητες και «από κάτω» αλλά αντίθετα θα οργανώνονται και, κυρίως, θα χρηματοδοτούνται από το κράτος. Επιπλέον, πέντε χιλιάδες , κρατικά χρηματοδοτούμενοι , ακτιβιστές θα ξεχυθούν στις γειτονιές των βρετανικών πόλεων και θα διδάξουν στους πολίτες πώς να συνεργάζονται. Έτσι, κάτω από την …καλοκάγαθη κηδεμονία των «ακτιβιστών» του Κάμερον, η Βρετανία θα εκπαιδευτεί ώστε να γίνει ένα …έθνος ιδανικών πολιτών. Και αν όλο αυτό το σχέδιο, σας φέρνει στο νου την… εισβολή των Ερυθροφρουρών στην κινέζικη επαρχία επί Πολιτιστικής Επανάστασης του Μάο (όπως παρατήρησε σκωπτικά ο συντηρητικός σχολιαστής του «Daily Telegraph», Gerald Warner) υπάρχουν και άλλες προτάσεις στη «Μεγάλη Κοινωνία», που αναδύουν ένα άρωμα μεταμοντέρνου , βελούδινου κρατικού πατερναλισμού με ολίγη από φασισμό Μεσοπολέμου . Έτσι, θα καθιερωθεί κοινωνική θητεία (ευτυχώς όχι υποχρεωτική) για 16χρονους, ώστε να καλλιεργήσουν όλες τις ικανότητες που χρειάζονται για να γίνουν «καλοί και υπεύθυνοι πολίτες», ενώ μια μέρα το χρόνο θα γιορτάζεται επίσημα η «Μεγάλη Κοινωνία» με διάφορες εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα . Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο στόχος είναι κάθε πολίτης να ανήκει στην ομάδα της γειτονιάς του .

Τελικά, το φιλόδοξο πλάνο του Κάμερον, ενώ επαγγέλλεται το τέλος του «Μεγάλου Κράτους», πετυχαίνει ακριβώς το αντίθετο. Θα κατευθύνει την κρατική χρηματοδότηση από κεντρικό σε τοπικό επίπεδο, γεγονός που ίσως αποδειχτεί ακόμη πιο δαπανηρό για τους φορολογούμενους. Και το πιο ανησυχητικό είναι πως θα επεκτείνει ανεπίτρεπτα την κρατική εξουσία, αφού ουσιαστικά θα κρατικοποιηθούν και οι δραστηριότητες της κοινωνίας των πολιτών. Το γεγονός πως οι φορείς της « Μεγάλης Κοινωνίας» δεν θα είναι επίσημα κρατικοί, δεν έχει και τόση σημασία. Το κράτος θα πληρώνει, και, ως γνωστόν όποιος πληρώνει , σημαίνει πως έχει και τον έλεγχο . Το πλάνο του Κάμερον θυμίζει ανησυχητικά τον περιβόητο «συμπονετικό συντηρητισμό» του Τζορτζ Μπους , που υποστήριζε πως η διάθεση κρατικών κονδυλίων σε εθελοντικές ομάδες , φιλανθρωπικές οργανώσεις και εκκλησίες θα έδινε λύσεις στα κοινωνικά προβλήματα . Τελικά, κανένα από τα προβλήματα δεν αντιμετωπίστηκε , κάποιες οργανώσεις συνδεδεμένες με το Ρεπουμπλικάνικο Κόμμα εισέπραξαν ζεστό κρατικό χρήμα και η κυβέρνηση Μπους αποχώρησε αφήνοντας πίσω της ένα κράτος πιο μεγάλο από κάθε άλλη φορά στην αμερικάνικη ιστορία.

Η κοινωνία των πολιτών μπορεί πράγματι να παίξει ένα σημαντικό ρόλο και να υποκαταστήσει την αργοκίνητη, σπάταλη, και αναποτελεσματική κρατική μηχανή , ειδικά στην εποχή μας που το κεϋνσιανό μοντέλο του «Μεγάλου Κράτους» δείχνει να καταρρέει κάτω από το βάρος των ελλειμμάτων που δημιούργησε. Επιπλέον, η κινητοποίηση των πολιτών μπορεί να δημιουργήσει μια κοινωνία συνεκτική, δυναμική και ζωντανή, που τα μέλη της θα παίρνουν πρωτοβουλίες και δε θα εξαρτώνται από το κράτος , και η κοινωνική αλληλεγγύη θα είναι υπόθεση όλων μας και όχι δουλειά κάποιας απρόσωπης γραφειοκρατίας. Μια τέτοια κοινωνία με αυξημένο το αίσθημα της αυθόρμητης συνεργασίας μεταξύ των μελών της , αποτελεί το θεμέλιο μιας δημοκρατικής και φιλελεύθερης πολιτείας, όπως πίστευε και ο Αλέξης Ντε Τοκβιλ . Αυτό όμως δεν θα επιτευχθεί με την περαιτέρω ενίσχυση του κράτους, αλλά με αποχώρηση του από δραστηριότητες που μονοπωλεί εδώ και δεκαετίες, και μείωση της φορολογίας ώστε οι πολίτες , να έχουν περισσότερα χρήματα στη διάθεση τους για να αναλάβουν έναν πιο έντονο κοινωνικό ρόλο και να βοηθήσουν τους συνανθρώπους τους. Όπως τόνισε και ο Daniel Johnson στο περιοδικό «Standpoint», «το καλύτερο πράγμα που μπορεί να κάνει μια μελλοντική κυβέρνηση Κάμερον για να δημιουργήσει ένας έθνος Καλών Σαμαρειτών, είναι να αφήσει τους πολίτες να κρατήσουν περισσότερα από τα κέρδη τους , και μετά απλά να βγει από το δρόμο τους». Όσο για την Ελλάδα, αυτή τη φορά βρεθήκαμε στην πρωτοπορία. Με το 70% των εγχώριων ΜΚΟ να χρηματοδοτούνται από το κράτος και μια ανάπηρη κοινωνία των πολιτών, ανίκανη να κάνει οτιδήποτε δίχως την κρατική βοήθεια, μάλλον μπορούμε να υπερηφανευόμαστε πως εφαρμόσαμε τη «Μεγάλη Κοινωνία» πριν από τον Κάμερον!

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 23-25 Απριλίου 2010 ]

Η πραγματική ντροπή της Αμαρύνθου

2010-03-26T23:42:00.001+02:00

Αυτή την εβδομάδα το Τριμελές Δικαστήριο Ανηλίκων της Χαλκίδας αθώωσε παμψηφεί τους μαθητές που πριν από τέσσερα χρόνια στην Αμάρυνθο της Εύβοιας κατηγορήθηκαν για το βιασμό μιας συμμαθήτριας τους από τη Βουλγαρία . Το δικαστήριο αποφάσισε ότι υπήρξε μεν σεξουαλική συνεύρεση αλλά τελέστηκε με τη συναίνεση της παθούσης. Αυτή την φορά η είδηση πέρασε στις πίσω σελίδες των εφημερίδων . Καμιά σχέση με την εκτενή κάλυψη που έδωσαν στο θέμα τα ΜΜΕ πριν από τέσσερα χρόνια όταν έγινε η καταγγελία της μαθήτριας . Ήταν τότε που η αριστερόστροφη «πολιτική ορθότητα» έδωσε τον τόνο τόσο στις αντιδράσεις των ΜΜΕ, όσο και στην στάση του πολιτικού κόσμου, ανεξαρτήτως κομματικής και ιδεολογικής τοποθέτησης. Βλέπετε, η κοπέλα είχε δύο χαρακτηριστικά που της έδιναν αυτόματα το ρόλο του θύματος, για τους εγχώριους προοδευτικούς : ήταν γυναίκα και ήταν μετανάστρια.

Οι εφημερίδες φιλοξένησαν βαρύγδουπα άρθρα, με εντυπωσιακούς τίτλους : «Η Ζούγκλα της Αμάρυνθου» , «Η Αμάρυνθος της ντροπής». Αριστεροί, κατά τ’ άλλα, δημοσιογράφοι επικαλέστηκαν τη , ναζιστικής εμπνεύσεως, «συλλογική ευθύνη» και κατηγόρησαν ολόκληρη την κοινωνία της Αμάρυνθου για ρατσισμό και σεξισμό . Ο πολιτικός και πνευματικός κόσμος της χώρας υιοθέτησε άκριτα την κυρίαρχη άποψη. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας έστειλε στενό του συνεργάτη να συναντήσει τη νεαρή και τη μητέρα της για να τους εκφράσει τη συμπαράστασή του. Ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και νυν πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου επισήμανε πως «Χρειάζεται τη μεγαλύτερη δυνατή ανθρωπιά μια κοπέλα που βρέθηκε μακριά από την πατρίδα της για να κάνει την Ελλάδα δικιά της». Ο κ. Αλαβάνος έκανε λόγο για φαινόμενα ρατσισμού «που περνούν ορισμένες φορές τους πόρους της ελληνικής κοινωνίας». Ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος συναντήθηκε με τη μαθήτρια, ενώ ιδιωτικά εκπαιδευτήρια στην Αθήνα της προσέφεραν υποτροφία.

Το σκηνικό είχε στηθεί, για μια χολυγουντιανή ιστορία με καλούς και κακούς : από τη μια μεριά, η αθώα και ανυπεράσπιστη μετανάστρια, από την άλλη οι φαλλοκράτες και ρατσιστές ντόπιοι . Και βέβαια υπήρχε το ιδανικό φόντο : η Αμάρυνθος της Εύβοιας, η αιώνια «οπισθοδρομική» και «καθυστερημένη» ελληνική επαρχία, όπου , σύμφωνα με την «προοδευτική» αφήγηση, πάντα πίσω από τις κλειστές πόρτες κρύβονται δυσλειτουργικές οικογένειες, βιασμοί και μπορεί και κανένας φόνος . Η Αριστερά που συνήθως κόπτεται για τα δικαιώματα των κατηγορουμένων, πρωταγωνίστησε σε αυτό το ιδιότυπο λαϊκό δικαστήριο και μάλιστα στο ρόλο του άτεγκτου εισαγγελέα. Το τεκμήριο της αθωότητας, αυτή η μεγάλη κατάκτηση του φιλελεύθερου νομικού μας πολιτισμού, δεν ίσχυε σε αυτή την περίπτωση. Οι μαθητές ήταν ένοχοι εκ των προτέρων . Η ετυμηγορία είχε βγει με βάση όχι τα γεγονότα αλλά τις πολιτικές προκαταλήψεις των «προοδευτικών» σαλονάτων ελίτ της Αθήνας .

Και τώρα που οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν παμψηφεί από το δικαστήριο ; Mην περιμένετε πως θα ζητήσει συγνώμη έστω και ένας από όλους αυτούς , που επιδείκνυαν ανέξοδα και ανεύθυνα τα «αντιρατσιστικά» τους διαπιστευτήρια στις πλάτες ανήλικων παιδιών και ενός ολόκληρου χωριού . Κανένας τους δεν συνειδητοποιεί πως με τη στάση αυτή, αποτελούν απλά το άλλο πρόσωπο του ρατσισμού , που υποτίθεται πως καταγγέλλουν , αφού και αυτοί κρίνουν ένα άτομο, όχι με βάση τις πράξεις του, αλλά με βάση τα χαρακτηριστικά του, το φύλο του , τη φυλή και την εθνικότητα του . Και είναι κρίμα γιατί έτσι δυσφημούν τον αγώνα για να δικαιωθούν τα πραγματικά θύματα της σεξουαλικής κακοποίησης και του ρατσισμού, που έχει ακόμη πολύ δρόμο σε αυτή τη χώρα.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 26-28 Μαρτίου 2010 ]

Ο Nigel Farage και ο ανύπαρκτος ελληνικός ευρωσκεπτικισμός

2010-03-26T23:37:00.003+02:00

Μια ομιλία του Άγγλου ευρωβουλευτή Nigel Farage του ευρωσκεπτικιστικού «Κόμματος της Ανεξαρτησίας» , όπου πέρασε γενεές δεκατέσσερις τον Βέλγο πρόεδρο της Ε.Ε. Herman Van Rompuy , στοίχισε στον Farage ένα πρόστιμο ύψους 3.000 ευρώ. Δε θα σχολιάσουμε εδώ τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την ελευθερία του λόγου η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά αξίζει να πάρετε μια γεύση από την περίφημη ομιλία , επειδή , αναπάντεχα, είχε και …ελληνικό ενδιαφέρον :

«Μας είπαν πως όταν θα αποκτούσαμε έναν πρόεδρο, θα βλέπαμε μια τεράστια και παγκόσμια ηγετική φυσιογνωμία. Τον άνθρωπο που θα μπορούσε να ηγηθεί πολιτικά 500 εκατομμυρίων ανθρώπων. Τον άνθρωπο που θα μπορούσε να μας εκπροσωπήσει στην παγκόσμια πολιτική σκηνή . Τον άνθρωπο, του οποίου η δουλειά είναι τόσο σημαντική, έτσι ώστε να πληρώνεται, περισσότερο κι απ’ τον πρόεδρο Ομπάμα. Δυστυχώς όμως, μας τύχατε …εσείς. Και λυπάμαι αλλά μετά από αυτήν την «παράσταση» που δώσατε νωρίτερα , και χωρίς να θέλω να φανώ αγενής, αλλά, ξέρετε, έχετε το «χάρισμα» μιας βρεγμένης πατσαβούρας και την εμφάνιση ενός χαμηλόβαθμου τραπεζικού υπαλλήλου. Και η ερώτηση που θέλω να κάνω είναι η εξής : Ποιος είστε ; Δεν σας έχω ακούσει ποτέ. Κανένας στην Ευρώπη, δεν έχει ακούσει για σας. Θα ήθελα να σας ρωτήσω πρόεδρε. Ποιος σας ψήφισε ; Και ποιος μηχανισμός ; Εντάξει, ξέρω ότι η δημοκρατία δεν είναι δημοφιλής σε πολλούς από σας… Και με ποιόν μηχανισμό μπορούν οι Ευρωπαίοι να σας απομακρύνουν από τη θέση σας ; Είναι αυτό ευρωπαϊκή δημοκρατία; Πιστεύω ότι είστε ανίκανος και επικίνδυνος και δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι η πρόθεση σας είναι να γίνεται ο αθόρυβος δολοφόνος της ευρωπαϊκής δημοκρατίας και των ευρωπαϊκών εθνικών κρατών . Φαίνεται να έχετε μια απέχθεια για την ίδια την έννοια της ύπαρξης των εθνικών κρατών , επειδή ίσως προέρχεστε από το Βέλγιο, το οποίο φυσικά είναι λίγο πολύ ένα μη κράτος. Aλλά από τότε που αναλάβατε έχουμε δει την Ελλάδα να υποβιβάζεται σε τίποτε περισσότερο από ένα προτεκτοράτο . Κύριε, δεν νομιμοποιείστε επ’ ουδενί να κατέχετε αυτή τη θέση και μπορώ να πω με σιγουριά, ότι μπορώ να μιλήσω εξ ονόματος της πλειοψηφίας του βρετανικού λαού που λέει «Δεν σας γνωρίζουμε, δεν σας θέλουμε, κι όσο πιο σύντομα αποσυρθείτε, τόσο το καλύτερο.»

Η σύντομη αναφορά του Farage στην Ελλάδα, συγκίνησε ιδιαίτερα την ελληνική διαδικτυακή κοινότητα. Με την ομιλία του, ο Άγγλος ευρωβουλευτής κατάφερε να εκφράσει τον ολοένα πιο έντονο ευρωσκεπτικισμό που αναπτύσσεται τελευταία στην ελληνική κοινή γνώμη. Το βίντεο αναρτήθηκε σε πολλά εγχώρια μπλογκς, στο facebook, στο twitter ενώ ανέβηκε και με ελληνικούς υπότιτλους στο youtube, όπου το είδαν δεκάδες χιλιάδες συμπατριώτες μας . Αν κρίνω από τα σχόλια , στο πρόσωπο του Farage ανακαλύψαμε έναν νέο φλογερό φιλέλληνα, έναν νέο Λόρδο Μπαϊρον : «Μπράβο ρε μάγκα», «Η Ελλάδα είναι μαζί σου», «Farage for Greek President» , «Κρίμα που δεν είσαι Έλληνας!», και το αμίμητο «Παρότι Άγγλος, φοράει παντελόνια» .

Βέβαια, δεν νομίζω πως ο κύριος Farage έκανε τη συγκεκριμένη ομιλία επειδή απέβλεπε στην ανέγερση ανδριάντα του σε κεντρική πλατεία των Αθηνών, όπως άλλωστε συνηθίζουμε να κάνουμε με όλους όσους κερδίζουν τον επίζηλο τίτλο του ... «φιλέλληνα». Ο άνθρωπος, εκφράζει, με συνέπεια , αν και συχνά με ακραίο και φασαριόζικο τρόπο, τον παραδοσιακό ευρωσκεπτικισμό της θατσερικής βρετανικής Δεξιάς . Ένας ευρωσκεπτικισμός που αντιτίθεται στο ευρώ, επικρίνει τον συγκεντρωτισμό και τη μεταφορά αρμοδιοτήτων από τα έθνη κράτη σε ευρωπαϊκά όργανα, χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση, στρέφεται εναντίον της δαπανηρής γραφειοκρατίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επισημαίνει το δυσβάστακτο κόστος που έχουν για τα κράτη μέλη οι χιλιάδες σελίδες νέας νομοθεσίας που επιβάλλουν καθημερινά οι Βρυξέλλες. Με ένα πιο προσεκτικό ψάξιμο στο internet, θα ανακαλύψει κάποιος πως o Farage όσο είναι εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, , αλλά τόσο είναι και εναντίον της σοσιαλιστικής δημοσιονομικής χαλαρότητας ελληνικού τύπου . Έτσι, αντιτίθεται στην παροχή ευρωπαϊκής βοήθειας προς την Ελλάδα , θέση που θα δυσαρεστήσει την συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων, που θεωρεί πως η Ευρώπη, έχει μια ηθική υποχρέωση να μας χρηματοδοτεί επ’ άπειρον. Επιπλέον, δηλώνει πως η είσοδος στο ευρώ χωρών όπως η Ελλάδα και η Ισπανία, ήταν λάθος εξ αρχής, και προτείνει την έξοδο της χώρας μας από την ευρωζώνη. Διαισθάνομαι πως η ανέγερση ανδριάντα του Farage μάλλον ματαιώνεται οριστικώς.

Είναι όμως επόμενο πως απόψεις σαν και αυτές του Farage θα έχουν μηδαμινή απήχηση στην ελληνική κοινωνία. Ευρωσκεπτικισμός, όπως αυτός που υπάρχει στη Μ.Βρετανία, είναι απλά ανύπαρκτος στα ελληνικά «αστικά» κόμματα. Μέχρι πρόσφατα τουλάχιστον, η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρούνταν μονόδρομος και η υιοθέτηση του ευρώ πανάκεια . Ο λόγος που περάσαμε από το «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ , το ίδιο Συνδικάτο» του 1980 , στη μονοκρατορία της μίας και μοναδικής ευρω-σκέψης είναι απλός : «Follow the money» ή «ο στόχος είναι τα λεφτά» όπως εύστοχα επισημαίνει σε παλαιότερο πόνημα της η διεισδυτική παρατηρήτρια της ελληνικής πραγματικότητας, δεσποινίς Τζούλια Αλεξανδράτου. Όσο η Ευρωπαϊκή Ένωση μας έδινε αφειδώς χρήματα, δεν είχαμε κανένα απολύτως πρόβλημα με τις δομές της , με την έλλειψη δημοκρατικής νομιμοποίησης , με τη δαιδαλώδη νομοθεσία, ή με τα μειονεκτήματα του ευρώ . Ακόμη και οι δήθεν υπερήφανοι πατριώτες δέχονταν με ιδιαίτερη ευκολία την παραχώρηση της εθνικής κυριαρχίας στα μη εκλεγμένα όργανα των Βρυξελλών . Όλα αυτά ήταν ψιλά γράμματα, όσο, με τη συνέργεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αρμέγαμε τον ευρωπαίο φορολογούμενο. Γι αυτό και τα ελληνικά ποσοστά αποδοχής υπέρ της Ε.Ε. και του ευρώ συναγωνίζονταν αυτά του Βελγίου. Ήταν επόμενο πως μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον, όπου το ζεστό ευρωπαϊκό χρήμα έρρεε άφθονο , ήταν αδύνατον να αναπτυχθεί ένας σοβαρός ελληνικός ευρωσκεπτικισμός.

Τώρα όμως που το εγχείρημα του ευρώ δείχνει τα όρια του, και το ελληνικό «θαύμα», που βασίστηκε στη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καταρρέει, ίσως ήρθε η ώρα να τεθούν κάποια σοβαρά ερωτήματα . Όλος αυτός ο πακτωλός ευρωπαϊκών χρημάτων που δέχτηκε η χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες , μήπως τελικά καθυστέρησε τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις ; Mήπως τα γενναιόδωρα ευρωπαϊκά πακέτα οδήγησαν τελικά στη διαιώνιση του υπάρχοντος αναποτελεσματικού και διεφθαρμένου συστήματος; Και τελικά μήπως το ευρώ χειροτέρεψε ακόμη περισσότερο μια ήδη προβληματική κατάσταση ; Σε συνέντευξη του στον Τάκη Μίχα στην «Ελευθεροτυπία» ο γνωστός οικονομικός αναλυτής του Center for European Reform, Simon Tillford, επισημαίνει : « Η ένταξη στην ευρωζώνη δημιούργησε την ψευδαίσθηση ότι τώρα τα προβλήματα μπορούσαν να λυθούν χωρίς τις αναγκαίες ριζικές μεταρρυθμίσεις. Αν ορισμένες απ' αυτές τις χώρες -όπως η Ελλάδα- είχαν καθυστερήσει την ένταξή τους στην ΟΝΕ, η πίεση των αγορών θα τις είχε αναγκάσει να κάνουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Διότι αν δεν το έκαναν θα αντιμετώπιζαν συναλλαγματική κρίση.» Επιπλέον , τα τεχνητά χαμηλά επιτόκια που μας εξασφάλισε η συμμετοχή μας στο ευρώ, οδήγησαν σε μια φρενίτιδα δανεισμού, τις συνέπειες της οποίας καλούμαστε να πληρώσουμε σήμερα.

Δυστυχώς προς το παρόν , η κριτική που ακούγεται εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιορίζεται σε τριτοκοσμικές κραυγές και μακρόσυρτα παράπονα, σε στυλ Καζαντζίδη, για τους «κακούς Ευρωπαίους» που δεν μας δίνουν και άλλα χρήματα. Κριτική που αξίζει τόσο σοβαρής αντιμετώπισης όσο και τα κλάματα ενός κακομαθημένου παιδιού που γκρινιάζει επειδή οι γονείς του δεν του αγοράζουν το καινούργιο playstation. Για να αρχίσει επιτέλους μια σοβαρή συζήτηση για το αν η συμμετοχή μας στην ΕΕ και στην ευρωζώνη ήταν ωφέλιμη ή όχι , ο αγγλοσαξωνικός ευρωσκεπτικισμός του κ. Farage και των ομοίων του, ίσως μας φανεί χρήσιμος. Ολοκληρωμένος όμως και όχι αποσπασματικός μέσα από κάποια βίντεο στο youtube.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 26-28 Μαρτίου 2010 ]

Η Ευρώπη της διαφορετικότητας αντιμέτωπη με τις φανατικές "μαντήλες"

2010-03-19T23:47:00.000+02:00

Ομολογώ πως η πρόσφατη συζήτηση για την παροχή ιθαγένειας στους μετανάστες, με έκανε να νιώσω κάπως άβολα. Από τη μια μεριά , όλοι αυτοί που μιλούσαν για την «καθαρότητα» της φυλής και το μεγαλείο της Ελλάδας και έβλεπαν το νομοσχέδιο σαν μια μεγάλη και σκοτεινή συνωμοσία που αποσκοπεί στη διάσπαση της εθνικής συνοχής της χώρας . Μιας και δεν δακρύζω με το άκουσμα του εθνικού ύμνου και δε ριγώ από συγκίνηση κάθε φορά που βλέπω την ελληνική σημαία, ήταν επόμενο αυτού του είδους η επιχειρηματολογία να με αφήσει μάλλον αδιάφορο. Από την άλλη μεριά πάλι , ήταν όλοι εκείνοι που, με μια χαρακτηριστική αυταρέσκεια, έχουν τοποθετήσει τον εαυτό τους στην πλευρά της «προόδου». Γι αυτούς η αθρόα έλευση των μεταναστών και τα ιδεολογήματα της «πολυπολιτισμικότητας» δεν είναι τίποτε άλλο παρά «ευλογία» για την κοινωνία μας. Όσοι τολμούσαν να εκφράσουν επιφυλάξεις για το νομοσχέδιο της κυβέρνησης, στολίζονται με χαρακτηρισμούς όπως «εθνίκια», «φασίστες» κ.ο.κ . Παρότι όμως πιστεύω στις αξίες του κοσμοπολιτισμού και της ανοικτής κοινωνίας , ούτε τα επιχειρήματα της δεύτερης ομάδας με έπειθαν.

Διαβάζοντας πριν λίγες μέρες το βιβλίο «Reflections on the Revolution in Europe» του Αμερικάνου δημοσιογράφου Christopher Caldwell , που ασχολείται με τη μουσουλμανική μετανάστευση στην Ευρώπη, το βασικό ερώτημα που έθεσε ο συγγραφέας με έκανε να συνειδητοποιήσω γιατί δεν συμμερίζομαι τον ενθουσιασμό τον «προοδευτικών» φίλων μου για τον «πολυπολιτισμικό» παράδεισο : Άραγε μπορεί η Ευρώπη να παραμείνει η ίδια με διαφορετικούς ανθρώπους ; Mπορούμε να διατηρήσουμε τις αξίες μας και τις ελευθερίες που έχουμε κατακτήσει στο Δυτικό Κόσμο, όταν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού θα προέρχεται πια από μια κουλτούρα ανοιχτά εχθρική σε κάθε έννοια ατομικών δικαιωμάτων ;

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι ευρωπαϊκές χώρες δέχονται κύματα μεταναστών. Ενώ όμως παλαιότερα η μετανάστευση ήταν κυρίως ενδο-ευρωπαϊκή , τα τελευταία πενήντα χρόνια, , η Ευρώπη δέχεται μια πραγματική εισβολή από ανθρώπους που ανήκουν σε άλλη θρησκεία, σε άλλο πολιτισμό. Στα μισά του εικοστού αιώνα σχεδόν δεν υπήρχαν μουσουλμάνοι στη Δυτική Ευρώπη. Στις αρχές του 21ου αιώνα, ο αριθμός τους φτάνει τα 15 με 17 εκατομμύρια. Από αυτούς τα 5 εκατομμύρια κατοικούν στην Γαλλία, 4 στη Γερμανία, 2 στη Βρετανία. Στην Ελλάδα πάλι σύμφωνα με τις πιο μετριοπαθείς εκτιμήσεις ο αριθμός των θρησκευόμενων μουσουλμάνων αγγίζει τις 500.000 (εξαιρώντας τους μουσουλμάνους Αλβανούς που στη συντριπτική τους πλειοψηφία δε θρησκεύονται. ). Και ο αριθμός αυτός ολοένα και αυξάνεται. Πέρα από τις νέες αφίξεις εκατοντάδων χιλιάδων μουσουλμάνων μεταναστών ετησίως , ο δείκτης γεννητικότητας αυτής της πληθυσμιακής ομάδας είναι πολύ πιο υψηλός απ’ των ντόπιων, και μάλιστα δεν δείχνει τάσεις υποχώρησης. Πακιστανοί και Μουσουλμάνοι από το Μπαγκλαντές που βρίσκονται ήδη από το 1950 στην Αγγλία, έχουν ακόμη πολύ υψηλότερους δείκτες από τον εθνικό μέσο όρο.

Και λοιπόν ; , θα μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος . Τι σημασία έχει αν η πλειοψηφία των κατοίκων της Γηραιάς Ηπείρου είναι χριστιανοί ή μουσουλμάνοι ; Σε μια εποχή που κυρίαρχη ιδεολογία στη Δύση είναι ο σχετικισμός και η πολιτική ορθότητα , όλοι οι πολιτισμοί θεωρούνται ίσης αξίας . Όποιος μιλάει για την ανωτερότητα του Δυτικού πολιτισμού βαφτίζεται… νοσταλγός του Χίτλερ , τα ταμ ταμ της ζούγκλας έχουν ίδια καλλιτεχνική αξία με τη μουσική του Μπετόβεν, ο Σαίξπηρ και ο Θερβάντες δεν είναι τίποτε άλλο παρά «νεκροί λευκοί άντρες», ενώ η κλειτοριδεκτομή θεωρείται μια πολιτιστική ιδιαιτερότητα που αξίζει του σεβασμού μας . Το γεγονός όμως είναι πως ούτε μια από τις χώρες από όπου έρχονται οι μουσουλμάνοι μετανάστες δεν είναι δημοκρατία, καμιά δε σέβεται τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών, η ελευθερία του λόγου είναι άγνωστη έννοια, οι γυναίκες θεωρούνται πολίτες δεύτερης κατηγορίας ενώ η ομοφυλοφιλία είναι ποινικοποιημένη (σε μερικές χώρες μάλιστα όπως το Ιράν και η Σαουδική Αραβία επιβάλλεται η ποινή του θανάτου) . Το ανησυχητικό είναι πως πολλοί από τους μουσουλμάνους μετανάστες κουβαλάνε και στις νέες τους πατρίδες αυτές τις απόψεις και μάλιστα με διάθεση να τις επιβάλουν .

Στην Ολλανδία, ο σκηνοθέτης Τheo Van Gogh , δημιουργός μιας ταινίας που στηλίτευε τη βία εναντίον των γυναικών στις μουσουλμανικές χώρες, δολοφονήθηκε από έναν φανατικό ισλαμιστή. Η συνεργάτης του και πολιτικός Ayaan Hirsi Ali , Σομαλικής καταγωγής, αναγκάζεται μέχρι σήμερα να ζει κυνηγημένη από χώρα σε χώρα, ο πολιτικός επίγονος του Fortuyn , Geert Wilders δέχεται συνεχείς απειλές για τη ζωή του, ιδίως μετά την κυκλοφορία της αντι-ισλαμικής του ταινίας Fitna, ενώ βίαιες διαδηλώσεις ξέσπασαν με αφορμή τη δημοσίευση σκίτσων του Μωάμεθ σε εφημερίδα της Δανίας . Στην Ελλάδα, μόλις το περασμένο Μαϊο, με αφορμή το σκίσιμο του Κορανίου από έναν αστυνομικό, εκατοντάδες μουσουλμάνοι έκαναν διαδήλωση στο κέντρο της Αθήνας και προκάλεσαν φθορές σε αυτοκίνητα και στάσεις λεωφορείων .

Αυτό το κλίμα τρομοκρατίας φαίνεται να έχει αποτελέσματα. Διανοούμενοι, καλλιτέχνες και πολιτικοί αυτολογοκρίνονται, παραστάσεις ματαιώνονται και βιβλία δεν εκδίδονται . Ο Άγγλος καλλιτέχνης Grayson Perry, που με τα περίφημα κεραμικά του γελοιοποιεί τον χριστιανισμό και άλλες θρησκείες, δεν έχει βάλει ποτέ στο στόχαστρό του το Ισλάμ. Ο λόγος ; ‘Όπως ομολογεί και ο ίδιος αφοπλιστικά : «Φοβάμαι πως θα βρεθώ με κομμένο τον λαιμό»! Πριν δύο χρόνια το Royal Court Theatre του Λονδίνου αποφάσισε να μην ανεβάσει μια προσαρμογή της «Λυσιστράτης» που τοποθετείται στον μουσουλμανικό παράδεισο και πρόσφατα ο εκδοτικός οίκος «Random House» ανακοίνωσε πως ακυρώνει την προγραμματισμένη έκδοση μιας μυθιστορηματικής βιογραφίας της πρώτης γυναίκας του Μωάμεθ, επειδή ειδικοί στο Ισλάμ θεώρησαν πως το βιβλίο γελοιοποιεί την ιστορία της μουσουλμανικής θρησκείας.

Οι πιο αισιόδοξοι υποστηρίζουν πως η δεύτερη γενιά μεταναστών θα προσαρμοστεί στις ευρωπαϊκές αξίες. Ας μην ξεχνάμε, όμως πως οι τρομοκρατικές επιθέσεις στο Λονδίνο έγιναν από εύπορους μουσουλμάνους δεύτερης γενιάς, και στις ταραχές στα προάστια του Παρισιού συμμετείχαν μουσουλμάνοι έφηβοι που γεννήθηκαν στη Γαλλία. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα, , η νεότερη γενιά φαίνεται να είναι πολύ πιο κοντά στο παραδοσιακό Ισλάμ απ’ ότι οι γονείς τους . Στην Αγγλία το 2007 σε σχετική έρευνα, το 53% των μουσουλμάνων απάντησαν πως οι γυναίκες πρέπει να φοράνε φερετζέ. Το αξιοσημείωτο ήταν πως στους ερωτηθέντες που ήταν πάνω από 55 ετών, το ποσοστό ήταν 28%, ενώ στις ηλικίες από 18 μέχρι 24, το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το …74%. Στην ίδια έρευνα, το 1/3 των Βρετανών Μουσουλμάνων, συμφωνεί με την άποψη πως « όποιος μουσουλμάνος ασπαστεί μια άλλη θρησκεία πρέπει να τιμωρηθεί με θάνατο». Και πάλι το ποσοστό που συμφωνεί είναι μόλις 19% σε όσους είναι πάνω από 55 ετών , ενώ στην ηλικιακή ομάδα 18-24 σκαρφαλώνει στο 36%.

Δεν μπορεί να πει κανείς με σιγουριά για το αν έρθει η εποχή που οι μουσουλμάνοι μετανάστες θα προσαρμοστούν στις αξίες της Ευρώπης . Όσο περνούν όμως τα χρόνια, φαίνεται πως η υπερβολική αισιοδοξία δίνει τη θέση της σε έναν ολοένα αυξανόμενο σκεπτικισμό . Και το πιο ανησυχητικό είναι πως η Ευρώπη, ακολουθώντας «πολιτικά ορθές» δοξασίες, φαίνεται πρόθυμη να εγκαταλείψει τις αξίες και τα ιδανικά της. Στο όνομα της προστασίας των μειονοτήτων, πολλές ευρωπαϊκές χώρες, εφαρμόζουν μια πολιτική «κρατικά επιδοτούμενου» πολυπολιτισμού , που ενθαρρύνει τους μετανάστες να διατηρήσουν τις ιδιαιτερότητες τους και να παραμείνουν απομονωμένοι από τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Η τελευταία πρόταση από το «Reflections on the Revolution in Europe» ηχεί σαν προειδοποίηση: «Όταν μια ανασφαλής , σχετικιστική κουλτούρα συναντάει μια κουλτούρα που έχει αυτοπεποίθηση και είναι ενδυναμωμένη με κοινά δόγματα , είναι η πρώτη που θα αλλάξει για να ταιριάξει με τη δεύτερη»

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 19-21 Μαρτίου 2010 ]

Είναι εύκολο να μειωθούν οι δημόσιες δαπάνες ;

2010-03-14T23:15:00.000+02:00

Πόσο γρήγορα αλλάζουν τα πράγματα... Μόλις πριν από ένα χρόνο, κυβερνήσεις, πολιτικοί και δημοσιογράφοι σε όλο τον κόσμο συμφωνούσαν πως οι υψηλές κρατικές δαπάνες είναι η λύση στα οικονομικά μας προβλήματα. Σήμερα, με το δημόσιο χρέος να φτάνει σε εφιαλτικά επίπεδα και να πνίγει τις οικονομίες των δυτικών χωρών, γίνεται πια αντιληπτό, με τον πιο επώδυνο τρόπο, πως το κεϊνσιανό δωρεάν γεύμα δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια ψευδαίσθηση. Ακόμη και αυτοί που πριν από ένα χρόνο μας εγκωμίαζαν τις αρετές του νέου και «εκσυγχρονισμένου» κρατισμού, σήμερα κάνουν... όπισθεν ολοταχώς και αρχίζουν να μιλούν για την αναγκαιότητα δραστικής μείωσης των κρατικών δαπανών.

Στην Ελλάδα, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός ανακάλυψε, επιτέλους, πως για την ελληνική οικονομική κρίση δεν ευθύνεται ο «επάρατος» νεοφιλελευθερισμός αλλά ο γιγαντισμός του δημόσιου τομέα και ανακοίνωσε ένα υπερφιλόδοξο πρόγραμμα περιορισμού δαπανών, που αγγίζει τα 2,5 δισ. ευρώ. Και φυσικά, η Ελλάδα δεν είναι η μοναδική χώρα που ακολουθεί αυτό... το δρόμο. Η λίστα των χωρών που ανακοινώνουν μέτρα μείωσης των δημόσιων δαπανών μεγαλώνει μέρα με τη μέρα: Ιρλανδία, Ουγγαρία, Λετονία, Πορτογαλία, ενώ μέχρι και ο Ιορδανός υπουργός Οικονομικών ανακοίνωσε πως τον επόμενο χρόνο θα περικόψει τις δαπάνες κατά 1 δισ. Μην ξεχνάμε όμως πως όλες αυτές οι ανακοινώσεις, στις περισσότερες χώρες, βρίσκονται ακόμη στη σφαίρα των ευγενών προθέσεων.

Η πραγματικότητα είναι πως καμιά κυβέρνηση στο μεταπολεμικό δυτικό κόσμο δεν μπόρεσε να γυρίσει πίσω το... ρολόι της Iστορίας και να μειώσει το μέγεθος του κράτους. Ακόμη και οι πιο φιλελεύθεροι Δυτικοί ηγέτες, όπως η Μάργκαρετ Θάτσερ και ο Ρόναλντ Ρίγκαν, παρά τη «φλογερή» ρητορική τους υπέρ της ελεύθερης αγοράς, δεν μπόρεσαν να ανατρέψουν την τάση επέκτασης της κρατικής εξουσίας στην οικονομική ζωή. Επί πρωθυπουργίας Θάτσερ, οι δημόσιες δαπάνες αυξήθηκαν με ρυθμό 1,1% το χρόνο, ενώ ο Ρόναλντ Ρίγκαν παρέλαβε δημόσιες δαπάνες που άγγιζαν το 27,9% του ΑΕΠ για να τις παραδώσει στο 28,7%.Οι κρατικές δαπάνες, ειδικά αυτές που συνδέονται με το ασφαλιστικό σύστημα, το σύστημα υγείας και τις μισθολογικές ανάγκες του Δημοσίου, έχουν αποκτήσει πια τη δική τους δυναμική και αυξάνονται γεωμετρικά χρόνο με το χρόνο. Ενα επιπλέον εμπόδιο είναι οι ίδιοι οι πολιτικοί, οι οποίοι δεν έχουν κανένα συμφέρον να γίνει το κράτος μικρότερο και πιο αδύναμο και έτσι να χάσουν τα προνόμια και την επιρροή τους στους ψηφοφόρους.

Ενώ λοιπόν, αντικειμενικά, η μείωση των δημόσιων δαπανών είναι εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, στην Ελλάδα τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο.Εχουμε ένα κυβερνών κόμμα που στήριξε διαχρονικά τις εκλογικές του επιτυχίες στην κατασπατάληση των κρατικών χρημάτων και μια κυβέρνηση που απλώς δεν πιστεύει στην πολιτική του περιορισμού των δαπανών. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός υποστήριξε πως τα μέτρα είναι μεν αναγκαία, αλλά είναι αντίθετα με την ιδεολογία του ΠΑΣΟΚ. Τι μας κάνει να πιστεύουμε πως μια κυβέρνηση, που σύρθηκε σε αυτήν την πολιτική, θα τα καταφέρει εκεί που απέτυχαν τόσοι άλλοι σε όλο τον κόσμο;Ισως και να κάνω λάθος, αλλά μια ματιά στις εφημερίδες της προηγούμενης εβδομάδας δεν με κάνει και τόσο αισιόδοξο. Παρά τον ασφυκτικό ευρωπαϊκό έλεγχο, παρά την εφιαλτική κατάσταση των οικονομικών της χώρας, το ΠΑΣΟΚ τα καταφέρνει να θυμάται, πού και πού, την… κοινωνικά ευαίσθητη «ιδεολογία» του…

232 νέοι υπάλληλοι της Βουλής πέτυχαν τη νομιμοποίησή τους, κάνοντας χρήση μιας ρύθμισης στην οποία είχαν συμφωνήσει τα δύο μεγάλα κόμματα τον Ιούνιο του 2008.Στο πρωτοσέλιδο του «Ελεύθερου Τύπου» της Τετάρτης διαβάζω πως ο πρόεδρος του «αμαρτωλού» Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς, κ. Γ. Ανωμερίτης, «χορήγησε ‘επίδομα συνδικαλισμού’ σε τρεις συγκεκριμένους εκπροσώπους των λιμενεργατών, που πρόσκεινται στο κυβερνών κόμμα, ενώ εξετάζει τη σύσταση προσωποπαγών θέσεων διευθυντών, που συνεπάγεται πρόσθετες αποδοχές».Ακόμη και ένα φαινομενικά «άσχετο» νομοσχέδιο, όπως αυτό για την ιθαγένεια των μεταναστών, περιλαμβάνει «κρυφές» διατάξεις που θα αυξήσουν τις δαπάνες. Οπως καταγγέλλει η βουλευτής της ΝΔ, Φωτεινή Πιπιλή, το νομοσχέδιο δημιουργεί νέες επιτροπές και ειδικά επιδόματα, ενώ χαρίζει και χρέη δημάρχων και νομαρχών. Αγνωστο είναι πόσο θα στοιχίσουν όλα αυτά στο δυστυχή Ελληνα φορολογούμενο. Ισως κάποιος να αντιτείνει πως όλα αυτά είναι αμελητέες δαπάνες, όμως η συσσώρευση όλων των μικροποσών είναι που μας έφερε στη σημερινή κατάσταση.

Αραγε, με τέτοια νοοτροπία πιστεύει η κυβέρνηση πως θα κερδίσει το στοίχημα της μείωσης των δαπανών;

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 12-14 Μαρτίου 2010 ]

Ποιός είναι ο Ron Paul ;

2010-03-06T23:29:00.000+02:00

Το «Συνέδριο Συντηρητικής Πολιτικής Δράσης» είναι η μεγαλύτερη συγκέντρωση συντηρητικών ακτιβιστών στις Η.Π.Α. Κάθε χρόνο, στα πλαίσια του συνεδρίου, διεξάγεται μια ψηφοφορία για την ανάδειξη του πιο κατάλληλου υποψηφίου για τις επόμενες προεδρικές εκλογές. Το φετινό αποτέλεσμα έκρυβε μια έκπληξη. Νικητής δεν ήταν ούτε ο πρώην κυβερνήτης της Μασαχουσέτης, Mitt Romney , ούτε η περιβόητη Sarah Palin (που περιορίστηκε στο 7%) , αλλά ένας πολιτικός άγνωστος σε μας τους Ευρωπαίους : ο Ron Paul, μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων από το Τέξας. .Ποιός είναι όμως αυτός ο καθόλου χαρισματικός και μάλλον συνεσταλμένος 75 χρόνος, πρώην μαιευτήρας , που στις εμφανίσεις του αποθεώνεται σαν ροκ σταρ από τους χιλιάδες , κυρίως νεαρούς σε ηλικία, θαυμαστές του ;

Πριν κάποια χρόνια, η Βουλή των Αντιπροσώπων αποφάσισε να τιμήσει τον Ronald Reagan με χρυσό μετάλλιο για την προσφορά του προς το έθνος. Ο Ron Paul δε συμφώνησε , παρότι ήταν θαυμαστής του πρώην Προέδρου, κι αυτό επειδή το μετάλλιο, θα κόστιζε στους Αμερικάνους φορολογούμενους 30.000 δολάρια . Αντί να χρησιμοποιηθεί το δημόσιο χρήμα , ο Paul πρότεινε να βάλει ο καθένας από τους βουλευτές 100 δολάρια για να καλυφθεί το απαιτούμενο ποσό. Και κατέληξε : «Είναι πολύ εύκολο να είσαι γενναιόδωρος με τα χρήματα των άλλων». Φυσικά η πρόταση του δεν πέρασε. Αυτό το περιστατικό συνοψίζει με τον καλύτερο τρόπο τη φιλοσοφία του Ron Paul αλλά και τον τρόπο με τον οποίο πολιτεύεται όλα αυτά τα χρόνια.

Από το 1976 που πρωτοεκλέχτηκε βουλευτής με τους Ρεπουμπλικάνους , ο Ron Paul υποστηρίζει την μικρότερη δυνατή παρέμβαση της κρατικής ομοσπονδιακής εξουσίας στις ζωές των Αμερικανών πολιτών . Έχει ταχθεί υπέρ της δραστικής μείωσης των δημοσίων δαπανών και της φορολογίας, υπέρ της κατάργησης των περισσότερων υπουργείων και δημοσίων οργανισμών , ενώ υποστηρίζει με πάθος την επιστροφή στον Κανόνα του Χρυσού και την κατάργηση της Κεντρικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Επιπλέον, υπήρξε ένας από τους ελάχιστους βουλευτές και των δύο κομμάτων, που ψήφισαν εναντίον του πολέμου στο Ιράκ και εναντίον της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας της κυβέρνησης Bush. Πιστός στις αρχές του να μην ψηφίζει ποτέ καμιά αύξηση φόρου και κανένα νομοσχέδιο που θα δίνει στην κυβέρνηση περισσότερες εξουσίες από αυτές που τις παραχωρεί το Σύνταγμα, έχει δώσει τις περισσότερες αρνητικές ψήφους από κάθε άλλο βουλευτή και έχει αποκτήσει το παρατσούκλι «Dr No» . Παραβιάζοντας κάθε κανόνα πολιτικής επιβίωσης, ψηφίζει σταθερά εναντίον των αγροτικών επιδοτήσεων, παρότι στην εκλογική του περιφέρεια κατοικούν κυρίως αγρότες, και παρόλα αυτά, εκλέγεται συνέχεια τα τελευταία 15 χρόνια και μάλιστα με άνετες πλειοψηφίες. Σε εθνικό επίπεδο όμως, αν και όλοι είχαν να πουν ένα καλό λόγο για τη σπάνια συνέπεια του Τεξανού πολιτικού, οι απόψεις του παρέμεναν στο περιθώριο του πολιτικού διαλόγου. Το 2008 έβαλε υποψηφιότητα για το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων , και παρότι κινητοποίησε ενθουσιώδη πλήθη νέων ανθρώπων, και είχε μια δυναμική βάση υποστήριξης στο internet , αναγκάστηκε να αποχωρήσει σχετικά νωρίς από την κούρσα, αφού τα ποσοστά του ήταν μάλλον χαμηλά.

Όλα αυτά όμως άλλαξαν με την οικονομική κρίση . Οι «εμμονές» του γιατρού από το Τέξας, έγιναν οι ανησυχίες μιας ολοένα μεγαλύτερης μερίδας των Αμερικάνων. Ανησυχίες για τις συνέπειες μιας πολιτικής που ασκήθηκε τόσο από τον George Bush όσο και από τον Barack Obama , και που οδήγησε σε δυσθεώρητα ελλείμματα, σε εκτός ελέγχου κρατικές δαπάνες και σε υψηλή φορολογία. Σε πρόσφατη δημοσκόπηση, το 56% των Αμερικάνων θεωρεί πως η κυβέρνηση έχει μεγαλώσει τόσο πολύ , που αποτελεί κίνδυνο για τις ελευθερίες των πολιτών. Σήμερα, ο Ron Paul θεωρείται o «πατέρας» των tea parties , του πιο δυναμικού πολιτικού κινήματος στις Η.Π.Α, ενώ το Νομοσχέδιο που προτείνει για τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας , είναι πολύ πιθανό να γίνει νόμος , αφού το υποστηρίζουν 313 βουλευτές και των δύο κομμάτων .

Το παράδοξο είναι πως παρότι Ρεπουμπλικάνος , ο Ron Paul εκφράζει αυτή τη στιγμή την πιο ριζοσπαστική κριτική στο σύστημα . Όπως έγραψε και ο φιλελεύθερος αναλυτής Brian Doherty, o Paul « δεν είναι απλά ένας ακόμη πολιτικός της αντιπολίτευσης αλλά αντιπροσωπεύει την απόλυτη άρνηση στην ιδέα πως το «σύστημα» έχει λογική, δικαιοσύνη ή ότι μπορεί να διατηρηθεί.». Παρότι, μεγάλο μέρος της Δεξιάς και της Αριστεράς τον αντιμετωπίζει καταφεύγοντας συχνά στην ειρωνεία («ο τρελός θείος στην ρεπουμπλικάνικη σοφίτα», τον χαρακτήρισε πρόσφατα ένας συντηρητικός σχολιαστής), παρότι ο ευρωπαϊκός τύπος, χαρακτηρίζει τις απόψεις του «ακραίες» ( μιας και αδυνατεί να καταλάβει πώς γίνεται να υπάρχουν άνθρωποι, που δεν εκστασιάζονται με το «μεγάλο κράτος») , το σίγουρο είναι πως κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει πια τον Ron Paul και το κίνημα που ενέπνευσε.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 5-7 Μαρτίου 2010 ]

Απαγόρευση του καπνίσματος : Μια πονεμένη ιστορία...

2010-03-06T00:00:00.000+02:00

Την προηγούμενη εβδομάδα η υπουργός Υγείας Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου μας ανακοίνωσε πως ο νόμος περί απαγόρευσης του καπνίσματος έχει «εγγενή προβλήματα», και πως άμεσα θα παρουσιάσει μια νέα ολοκληρωμένη πρόταση για την αντιμετώπιση του θέματος. Όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν πως τα νέα μέτρα θα περιλαμβάνουν την καθολική απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους . Κάτι τέτοιο προτείνει άλλωστε και η «Συντονιστική Αντικαπνιστική Επιτροπή». Θέση της Επιτροπής είναι πως οι εξαιρέσεις του ισχύοντος νόμου ουσιαστικά αποτέλεσαν το αδύνατο σημείο στην εφαρμογή του και τον κατέστησαν σε μεγάλο βαθμό ανενεργό. Με τη νέα αυστηρότερη νομοθετική πρωτοβουλία, μπορούμε να ελπίζουμε πως επιτέλους θα… εκπολιτιστούμε, και θα ακολουθήσουμε το λαμπρό παράδειγμα της υπόλοιπης Ευρώπης. Κάπως σαν τη Μ. Βρετανία, ας πούμε , όπου, τις ίδιες μέρες που η δικιά μας υπουργός έκανε τις ανακοινώσεις της, είχαμε την πρώτη φυλάκιση εξαιτίας της αντικαπνιστικής νομοθεσίας. Ο Nick Hogan έκανε το έγκλημα να επιτρέπει το κάπνισμα στην παμπ ιδιοκτησίας του και μάλιστα αρνήθηκε να πληρώσει το πρόστιμο που του επιβλήθηκε. Έτσι, μαζί με δολοφόνους , βιαστές και λοιπούς παρανόμους , ο Hogan θα περάσει τους επόμενους έξι μήνες της ζωής του πίσω από τα κάγκελα της φυλακής, επειδή είχε την ψευδαίσθηση πως μπορούσε να λειτουργήσει την επιχείρηση του με τον τρόπο που ήθελε αυτός και οι , κατά 90% καπνιστές, πελάτες του.

Βέβαια, η κ. Ξενογιαννακοπούλου, αντί να καταφεύγει στη λύση των απαγορεύσεων και της ενίσχυσης των κατασταλτικών μηχανισμών, θα μπορούσε να αφήσει κάθε μαγαζί να επιλέξει το ίδιο αν θα απαγορεύσει ή όχι το κάπνισμα στους χώρους του. Έτσι οι πελάτες και οι μαγαζάτορες θα είχαν το δικαίωμα της επιλογής και θα δημιουργούνταν ένα πιο πλουραλιστικό περιβάλλον, με μαγαζιά για όλα τα γούστα .

Αλλά αυτά είναι μάλλον ψιλά γράμματα. Όπως εξελίσσεται η αντικαπνιστική εκστρατεία τόσο στο εξωτερικό όσο και εδώ, είναι φανερό πια πως το επιχείρημα του «παθητικού καπνίσματος» είναι απλά το άλλοθι. Στόχος είναι η ολική απαγόρευση. Στη Φινλανδία, μέσα στη χρονιά πρόκειται να απαγορευτεί το κάπνισμα ακόμη και μέσα στα ιδιωτικά αυτοκίνητα, αν επιβαίνουν ανήλικοι, ενώ όσα μαγαζιά θα πουλάνε τσιγάρα θα πρέπει να τα κρύβουν κάτω από τον πάγκο και να μην τα εκθέτουν σε δημόσια θέα! Ο Φινλανδός υπουργός είναι ξεκάθαρος πως τα μέτρα στοχεύουν στο «… να ξεφορτωθούμε το κάπνισμα μια και καλή». . Στη Μ. Βρετανία, η κυβέρνηση ανακοίνωσε πως θα απαγορευτεί το κάπνισμα ακόμη και στα προαύλια και στους κήπους των παμπ. Στην πόλη Belmont της Καλιφόρνια το κάπνισμα απαγορεύτηκε ήδη στα διαμερίσματα των πολυκατοικιών , γιατί , όπως υποστηρίζουν οι αρχές, ο καπνός περνάει μέσα από τις χαραμάδες και έτσι οι γείτονες σου μετατρέπονται σε …παθητικoύς καπνιστές . Και στην Ελλάδα το σύνθημα του Υπουργείου είναι «Η Ελλάδα σβήνει το τσιγάρο» ενώ ο πρώην Υπουργός Υγείας Δημήτρης Αβραμόπουλος ήταν ακόμη πιο σαφής . Μια μέρα πριν την απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους, δήλωσε στην πρωινή εκπομπή του Mega Channel : "Αλίμονο αν αφήσουμε την υγεία των πολιτών να εξαρτάται από την ελεύθερη βούλησή τους. Το χάσαμε το παιχνίδι! To κράτος πρέπει να παρέμβει ! ". Οι γραφειοκράτες ξέρουν λοιπόν καλύτερα από μας ποιό είναι το καλό μας . Το κράτος-νταντά είναι εδώ, για να μας πάρει από το χεράκι, και να μας προστατεύσει από τις… κακές μας συνήθειες. Και το πιο ανησυχητικό είναι πως τόσο η Δεξιά, όσο και η Αριστερά αποδέχονται αυτό το νέο αυταρχισμό.

Ας γυρίσουμε όμως πίσω το χρόνο, και ας πάμε στη δεκαετία του 1930. Τότε που για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία μια χώρα απαγόρευσε το κάπνισμα στα δημόσια μέσα μεταφοράς και στους χώρους εργασίας. Ταυτόχρονα οι φόροι στον καπνό αυξήθηκαν , επιβλήθηκε αυστηρή νομοθεσία που περιόριζε την διαφήμιση των τσιγάρων ενώ έγιναν κρατικές καμπάνιες για την προστασία της υγείας. Αυτή η … «κοινωνικά ευαίσθητη» χώρα που νοιαζόταν τόσο για την υγεία των πολιτών της δεν ήταν άλλη από τη …Ναζιστική Γερμανία . Μάλιστα, ο Χίτλερ , εκτός από χορτοφάγος και υπέρμαχος των...δικαιωμάτων των ζώων , ήταν και φανατικός αντικαπνιστής . Με λίγα λόγια, ο Αδόλφος είχε όλες τις εμμονές ενός σημερινού... «πολιτικά ορθού» αριστερού. Και, όπως οι σημερινοί «προστάτες» μας, πίστευε πως έπρεπε να χρησιμοποιήσει το κράτος για να επιβάλλει αυτές τις εμμονές του στην κοινωνία.

Τουλάχιστον λοιπόν, όσον αφορά την κρατική υστερία εναντίον του καπνίσματος, εμείς οι πολιτισμένοι Δυτικοί του 21ου αιώνα , μπορούμε να αναφωνήσουμε υπερήφανα : "Είμαστε όλοι εθνικοσοσιαλιστές!"

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 5-7 Μαρτίου 2010 ]

Γιατί η "καλοσύνη των ξένων" δε θα σώσει την Ελλάδα

2010-02-24T22:47:00.005+02:00

Αν θέλαμε να δώσουμε , μια πιο … λογοτεχνική διάσταση στο σήριαλ της ελληνικής οικονομικής κρίσης , θα λέγαμε πως η Ελλάδα θυμίζει όλο και περισσότερο την Μπλανς–«πάντα στηριζόμουν στην καλοσύνη των ξένων»- Ντυμπουά, από το «Λεωφορείο ο Πόθος», χωρίς όμως ίχνος από τη γοητεία της ηρωίδας του Τένεση Ουϊλιαμς και σίγουρα με πολύ περισσότερο θράσος. Τις τελευταίες μέρες, παρότι επίσημα η ελληνική κυβέρνηση δεν ζητάει βοήθεια από τις Βρυξέλλες , η ελληνική κοινή γνώμη, οι δημοσιογράφοι και οι πολιτικοί , κάθε ιδεολογικής απόχρωσης , θεωρούν πως συλλογικά σαν έθνος, έχουμε κάτι σαν μεταφυσικό δικαίωμα πάνω στα χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων. Χρόνια, εθισμένοι στη νοοτροπία ότι το κράτος και συνεπακόλουθα η Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει την υποχρέωση να μας «ταϊζει» , δεν έχουμε και μεγάλη δυσκολία να βαφτίσουμε την επαιτεία με τον εύηχο όρο «κοινοτική αλληλεγγύη» . Όσο για τη γερμανίδα καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ που τολμάει να έχει κάποιες ενστάσεις στην παροχή βοήθειας , παρουσιάζεται στον ελληνικό Τύπο σαν μια σκληρόκαρδη και απάνθρωπη μέγαιρα που δε θέλει να δώσει τα χρήματα που δικαιούται (αλήθεια γιατί ;) η φτωχή πλην τίμια πατρίδα μας.

Οι περισσότερες ευθύνες για το σημερινό κατάντημα της Ελλάδας , ανήκουν αναμφισβήτητα σε εμάς τους ίδιους . Και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει όμως το δικό της μερίδιο ευθύνης . Όχι , επειδή , όπως παραπονιούνται οι στυλοβάτες του δεξιού και αριστερού λαϊκισμού, δεν μας έδωσε αρκετά χρήματα και δεν μας «κανάκεψε» , αλλά ακριβώς για τους αντίθετους λόγους . Τα γενναιόδωρα ευρωπαϊκά πακέτα οδήγησαν τελικά στη διαιώνιση του υπάρχοντος αναποτελεσματικού και διεφθαρμένου συστήματος, αφού βοήθησαν τους πολιτικούς να διατηρήσουν την εξουσία τους , το κρατικοδίαιτο κεφάλαιο να αποκομίσει τεράστια κέρδη, τις συντεχνίες του δημόσιου τομέα να αποκτήσουν προνόμια και τους περισσότερους από μας να ζήσουμε μια ζωή πέρα από τις δυνατότητες μας. Όλος αυτός ο πακτωλός χρημάτων που δέχτηκε η χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες ,τελικά καθυστέρησε μοιραία τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, μιας και μας έδινε την ψευδαίσθηση πως , ακόμη και αν φυτοζωεί, το σύστημα δεν επρόκειτο να καταρρεύσει . Η ψευδής ασφάλεια που μας παρείχε το ευρώ και η ικανότητα που αποκτήσαμε να δανειζόμαστε φτηνότερα, έκανε τα πράγματα ακόμη χειρότερα. Πιθανόν, εάν είχαμε ακόμη τη δραχμή, ο φόβος μιας ενδεχόμενης νομισματικής κρίσης, να μας έκανε πιο προσεκτικούς, και να πιεζόμασταν να προχωρήσουμε στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και περικοπές δαπανών.

Αυτή τη στιγμή οι ελληνικές ελίτ, σαν τους αλκοολικούς που δεν μπορούν να σταματήσουν να πίνουν , ζητάνε ακόμη περισσότερο εύκολο και ζεστό χρήμα για να συνεχιστεί το «πάρτυ», με τις λιγότερες δυνατές θυσίες και αλλαγές .Η επιδότηση της ανευθυνότητας όμως απλά θα διαιωνίσει τις συμπεριφορές που μας οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση . Η έξωθεν παρέμβαση στην καλύτερη περίπτωση θα φέρει ένα πρόσκαιρο νοικοκύρεμα στα οικονομικά μας , αλλά δεν θα μπορέσει να προωθήσει τις μεγάλες δομικές αλλαγές στη λειτουργία του κράτους και δεν θα λύσει το πρόβλημα της έλλειψης ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας . Αυτό είναι άλλωστε το πρόβλημα και με τη βοήθεια που παρέχει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το ρόλο του οποίου φιλοδοξεί να υποκαταστήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τις χώρες-μέλη της. Παρά τους αντίθετους μύθους, το ΔΝΤ κάθε άλλο παρά εργαλείο του «νεοφιλελευθερισμού» και των δυνάμεων της αγοράς είναι. Πρόκειται για έναν καθαρά πολιτικό οργανισμό, που παρέχει δάνεια με πολιτικά και όχι οικονομικά κριτήρια, ανάλογα με τις γεωπολιτικές επιδιώξεις των κρατών που τον χρηματοδοτούν. Σύμφωνα με τους επικριτές του , τα δάνεια του ΔΝΤ βοήθησαν τις ντόπιες κλεπτοκρατίες να παραμείνουν στην εξουσία και ανέβαλαν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις , με ολέθριες συνέπειες για τους πληθυσμούς των κρατών.

Βέβαια, η απεγνωσμένη προσπάθεια της ελληνικής πολιτικής τάξης να αντλήσει κεφάλαια από τους Ευρωπαίους εταίρους μας, βρίσκει συμπαραστάτες τους γραφειοκράτες των Βρυξελλών που θεωρούν πως η ελληνική κρίση, είναι η ιδανική ευκαιρία για περαιτέρω οικονομική ενοποίηση . Όμως τα μεγαλεπήβολα σχέδια επί χάρτου που καταρτίζουν οι Ευρωκράτες, γίνονται χωρίς να ζητηθεί η γνώμη εκείνου που θα κληθεί γι άλλη μια φορά να πληρώσει , δηλαδή του Ευρωπαίου φορολογούμενου. Άραγε, πόσο είναι ηθικό και «κοινωνικά δίκαιο», οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι, που ήδη πληρώνουν δυσβάστακτους φόρους, να επιβαρυνθούν ακόμη περισσότερο, για να στηριχθεί το... «ελληνικό θαύμα» και οι ξένες τράπεζες που το χρηματοδότησαν ; .Αν ήμασταν στη θέση των Γερμανών φορολογουμένων, θα δεχόμασταν άραγε κάτι τέτοιο; Και φυσικά , αν τώρα η Ελλάδα πάρει βοήθεια, είναι πολύ πιθανό σύντομα να πάρουν σειρά η Πορτογαλία, η Ισπανία ή κάποια άλλη χώρα . Από πού θα βρεθούν όλα αυτά τα τεράστια ποσά, σε μια εποχή που οι κρατικές δαπάνες έχουν εκτοξευθεί και το δημόσιο χρέος έχει φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη σε όλη την Ευρώπη ; Επιπλέον, μια διάσωση της Ελλάδας δίνει λάθος μήνυμα σε άλλες χώρες με παρόμοια προβλήματα. Σαν να σκουντάει στον ώμο τους ανεύθυνους πολιτικούς και να τους καθησυχάζει : «Μην ανησυχείτε για τίποτε, συνεχίστε έτσι! Ο ανεξάντλητος κουμπαράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα σας ξελασπώσει .»

Στο σημείο που φτάσαμε , δυστυχώς δεν μπορούμε πια να αποφύγουμε τις επώδυνες λύσεις . Αντί να χάνουμε χρόνο , τρέχοντας στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ζητιανεύοντας βοήθεια, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως μόνο εμείς μπορούμε να βγάλουμε την Ελλάδα από το σημερινό αδιέξοδο, ακόμη και αν αυτό σημαίνει πως πρέπει να προχωρήσουμε σε «στάση πληρωμών» και επαναδιαπραγμάτευση του χρέους (που όλο και περισσότερα διεθνή ΜΜΕ την προβάλλουν πια σαν την αναπόφευκτη και λιγότερο επαχθή λύση ), ακόμη και αν αυτό σημαίνει ανατροπή του «αμαρτωλού» μεταπολιτευτικού μοντέλου. Μόνο έτσι μπορεί να γίνει ένα νέο ξεκίνημα, χωρίς τα πολιτικά και οικονομικά βαρίδια του παρελθόντος.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 19-21 Φεβρουαρίου 2010 ]

Γιατί η Θάλεια Δραγώνα δεν είναι και τόσο διαφορετική από το Γιώργο Καρατζαφέρη

2010-02-14T16:43:00.004+02:00

Στην αρχή ήταν το περίφημο βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ’ Δημοτικού . Θύελλα αντιδράσεων ξεσηκώθηκε για τον «πολιτικά ορθό» τρόπο , με τον οποίο επέλεξε η κυρία Ρεπούση να αφηγηθεί την ελληνική Ιστορία στους μαθητές ενώ η φράση «παρατηρήθηκε συνωστισμός στο λιμάνι της Σμύρνης» άφησε εποχή .Τελικά, το βιβλίο αποσύρθηκε. Τον προηγούμενο μήνα, μια άλλη γυναίκα τάραξε τα, ούτως ή άλλως, όχι και τόσο ήρεμα νερά της ελληνικής εκπαίδευσης. Η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών Θάλεια Δραγώνα διορίζεται ειδική γραμματέας στο Υπουργείο Παιδείας και αμέσως σχηματίζεται εναντίον της ένα ευρύ μέτωπο που διαπερνά όλο το πολιτικό φάσμα (από τον πρόεδρο του ΛΑ.Ο.Σ. Γιώργο Καρατζαφέρη μέχρι τον Μίκη Θεοδωράκη) και ζητάει οργισμένο την παραίτηση της! Ο λόγος ; Oι «ανθελληνικές θέσεις», που όπως υποστηρίζουν οι επικριτές της, διατύπωσε στο παρελθόν η κυρία Δραγώνα ,μέσα από το βιβλίο της ««Τι είν΄ η πατρίδα μας;» . Και απ’ ότι φαίνεται, υπάρχουν πολλά μέτωπα που ενδέχεται να ανοίξουν στο μέλλον . Ενδεικτικά, διαβάζω στην «Καθημερινή» της 4ης Φεβρουαρίου πως η Υπουργός Παιδείας Άννα Διαμαντοπούλου, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο για άρση της υποχρεωτικότητας του μαθήματος των Θρησκευτικών. Μπορείτε ήδη να φανταστείτε τις αντιδράσεις…. Τι συμβαίνει τελικά στην ελληνική εκπαίδευση ; Μήπως όπως στις Η.Π.Α., όπου ακόμη μαίνεται η διαμάχη μεταξύ της Θρησκευτικής Δεξιάς και αυτών που υποστηρίζουν πιο κοσμικές αξίες , έτσι και στην Ελλάδα, πρόκειται τα σχολεία να αποτελέσουν ένα πεδίο συνεχούς αντιπαράθεσης και διεξαγωγής «πολιτιστικών πολέμων» («culture wars»), που θα διχάσουν την κοινωνία;

Το πιο ανησυχητικό είναι πως σε αυτό τον «πόλεμο» είναι δύσκολο να βρεθεί πεδίο συνεννόησης και συμβιβασμού . Οι δύο πλευρές ασπάζονται εκ διαμέτρου αντίθετες αξίες και έχουν διαφορετική κοσμοθεωρία για τον τρόπο που πρέπει να οργανωθεί όχι μόνο η Παιδεία αλλά και η ίδια η κοινωνία. Οι μεν πιστεύουν στις αξίες του «πολυπολιτισμού» , και προτιμούν ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα προωθεί τη «συναδέλφωση των λαών» και θα αμφισβητεί τους «εθνικούς μύθους», οι δε δίνουν έμφαση στην αξία του έθνους και της Ορθοδοξίας, σαν απαραίτητα στοιχεία για να διατηρήσουμε την ταυτότητα μας σε ένα ρευστό, παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Οι χαρακτηρισμοί που εξαπολύει το ένα στρατόπεδο εναντίον του άλλου , με δυσκολία μπορούν να θεωρηθούν ως δείγματα …ήπιου και νηφάλιου πολιτικού λόγου: «εθνικιστές», «φασίστες», από τη μια μεριά, «ανθέλληνες», «πράκτορες των ξένων δυνάμεων», από την άλλη . Κι όμως οι εκπρόσωποι και των δυο πλευρών , όσο και αν με μια πρώτη ματιά, φαίνονται τόσο διαφορετικοί , στην πραγματικότητα, χωρίς να το συνειδητοποιούν , είναι και τόσο όμοιοι ταυτόχρονα . Και οι δυο διακατέχονται από τον ίδιο πατερναλιστικό τρόπο σκέψης και δράσης . Χρησιμοποιώντας το συγκεντρωτικό ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και την κρατική εξουσία, θέλουν απλά να επιβάλλουν τη δικιά τους κοσμοθεωρία και τις δικιές τους αξίες , σε όλους τους Έλληνες, ανεξάρτητα με το αν συμφωνούν ή όχι μαζί τους. Και δυστυχώς το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα, κάνει αναπόφευκτη αυτή την εξέλιξη . Το υπουργείο Παιδείας ασκεί ασφυκτικό έλεγχο σε όλα τα σχολεία της χώρας, ακόμη και στα ιδιωτικά, και καθορίζει με κάθε λεπτομέρεια το πρόγραμμα και τα βιβλία που θα διδαχθούν . Όποιος επικρατήσει στην πολιτική διαμάχη, αυτός και θα καθορίσει τί θα διδαχθούν οι Έλληνες μαθητές. Με αυτή τη συγκεντρωτική προσέγγιση όμως , πάντα θα υπάρχουν νικητές και ηττημένοι.

Τελικά, κανείς δεν ενδιαφέρεται για το τι πραγματικά θέλουν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, δηλαδή οι γονείς των μαθητών . Καλώς ή κακώς, υπάρχουν γονείς , που δεν θέλουν τα παιδιά τους να διδάσκονται το βιβλίο της κυρίας Ρεπούση, αλλά προτιμούν μια άλλη πιο «εθνοκεντρική» αντίληψη της Ιστορίας . Από την άλλη, υπάρχουν γονείς που ανατριχιάζουν και μόνο με την ιδέα πως τα «βλαστάρια» τους θα πρέπει να διδάσκονται θρησκευτικά στο σχολείο . Ανάλογα με τις ιδεολογικές σας προτιμήσεις, μπορείτε να χαρακτηρίσετε τους πρώτους «οπισθοδρομικούς» , και τους δεύτερους «πράκτορες του Σόρος» , όμως αυτοί οι άνθρωποι έχουν κάθε δικαίωμα να έχουν λόγο στην εκπαίδευση των παιδιών τους, ειδικά όταν την ακριβοπληρώνουν μέσω των φόρων τους .

Πέρα από το ψευτοδίλημμα «ανθελληνισμός ή πατριωτισμός », γιατί δεν δοκιμάζουμε κάτι τελείως διαφορετικό ; Ο μόνος τρόπος για να αποφευχθούν τέτοιες διαμάχες στο μέλλον είναι η ριζική αποκέντρωση του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Κάθε σχολείο ας επιλέγει μόνο του το πρόγραμμά και τα βιβλία που θα διδάσκει . Οι γονείς με τη σειρά τους, ας έχουν δικαίωμα να επιλέξουν το σχολείο της αρεσκείας τους , με βάση τις αξίες που θέλουν να μεταδώσουν στα παιδιά τους . Σε ένα πραγματικά αποκεντρωμένο σύστημα, κανείς δε θα ενδιαφέρεται για το αν θα διοριστεί Γραμματέας του Υπουργείου η Θάλεια Δραγώνα ή ο Χρήστος Γιανναράς.

Αξίες συντηρητικές ή προοδευτικές, αξίες χριστιανικές ή κοσμικές. Δε με ενδιαφέρει καθόλου να πάρω θέση για το ποιες προτιμώ. Σε μια πλουραλιστική κοινωνία, μπορούν να συνυπάρξουν όλες .Oι εκάστοτε ευνοημένοι του πολιτικού παιχνιδιού δεν πρέπει να επιβάλλουν σε όλους μας τις δικιές τους αξίες, είτε αυτές έχουν «προοδευτικό», είτε «συντηρητικό» μανδύα. Ας ανήκει η επιλογή στους γονείς και όχι στους γραφειοκράτες του Υπουργείου Παιδείας.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 12-14 Φεβρουαρίου 2010 ]

Προσδεθείτε!

2010-02-08T23:46:00.003+02:00

«Αν η πραγματικότητα δεν συμφωνεί με τη θεωρία τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα», συνήθιζαν να λένε οι παλιοί αριστεροί. Και ο Γιώργος Παπανδρέου, σαν καλός μαθητής της αριστερής σκέψης , φαίνεται πως κάτι τέτοιο είχε, προεκλογικά, στο μυαλό του όταν πρότεινε την εφαρμογή ενός πολυδάπανου προγράμματος μεταμοντέρνου σοσιαλισμού σε μια οικονομικά χρεωκοπημένη χώρα. Μπορεί να φαίνονται πια όλα αυτά τόσο μακρινά, αλλά ήταν μόλις πριν από 4 μήνες, όταν ο νυν πρωθυπουργός και τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης πρότεινε την ….επανακρατικοποίηση του ΟΤΕ και της Ολυμπιακής, ένα πακέτο-μαμούθ τριών δισεκατομμυρίων ευρώ για την στήριξη της οικονομίας και βέβαια την αναπόφευκτη (και πανάκριβη) κρατική « πράσινη ανάπτυξη», που τόσο συγκινεί τους νεόκοπους σοσιαλιστές με …οικολογικές ευαισθησίες . Δυστυχώς όμως για τον Γιώργο Παπανδρέου και για μας , η πραγματικότητα πήρε την εκδίκηση της πολύ γρήγορα και μάλιστα με τον πιο επώδυνο τρόπο. Βέβαια, πρέπει να του αναγνωρίσουμε πως και μετά τις εκλογές κατέβαλε φιλότιμες προσπάθειες να προσαρμόσει αυτή την πεισματάρα πραγματικότητα στις «ευγενείς» θεωρίες του. Αφού ανέλαβε την εξουσία και για τέσσερις ολόκληρους μήνες, ο Γιώργος Παπανδρέου προτίμησε να μην πάρει κανένα ουσιαστικό μέτρο και αρεσκόταν να παρουσιάζει τη χώρα σαν ένα ηρωικό, σοσιαλιστικό γαλατικό χωριό που αντιστέκεται στο «νεοφιλελεύθερο» οικονομικό και πολιτικό κατεστημένο της Ευρώπης . Μάλιστα δήλωνε με περίσσια αυτοπεποίθηση (ή ανευθυνότητα;) πως «Θα εφαρμόσουμε …το πρόγραμμα που είχαμε εξαγγείλει, ανεξάρτητα από πιέσεις, ανεξάρτητα από όποια δυσκολία στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Ασήμαντη λεπτομέρεια : Ο ρόλος του… Αστερίξ μας στοίχισε κάποια δισεκατομμύρια ευρώ που δυστυχώς θα πληρώσουμε όλοι λόγω της εκτόξευσης του κόστους δανεισμού της ελληνικής οικονομίας.

Και τώρα όμως που ο Γιώργος Παπανδρέου δείχνει τουλάχιστον να προσγειώνεται από τον κόσμο της σοσιαλιστικής ονειροφαντασίας στη σκληρή πραγματικότητα, δε δείχνει να μπορεί να ξεφύγει από τις αγκυλώσεις του . Στο δίλημμα «μείωση δαπανών ή αύξηση φορολογίας», ο πρωθυπουργός και με το διάγγελμα της Τρίτης, σαν συνεπής σοσιαλιστής που είναι , φαίνεται σαφώς να επιλέγει το δεύτερο : αύξηση φόρων στα καύσιμα, φορολόγηση μερισμάτων, φορολόγηση off shore, φορολόγηση γονικών παροχών, ένα νέο φορολογικό νομοσχέδιο την επόμενη εβδομάδα και μάλλον δεν έχουμε δει τίποτε ακόμη . Όσον αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, τη μείωση του κράτους και την περικοπή δαπανών, ο Γιώργος Παπανδρέου εξακολουθεί να είναι ασαφής και γενικόλογος ή να παραπέμπει τα σχετικά ζητήματα σε… διάλογο . Απ’ ότι φαίνεται, το κρατικοδίαιτο μεταπολιτευτικό κατεστημένο σκοπεύει να βάλει τις παραγωγικές τάξεις της χώρας να πληρώσουν για τη διαιώνιση του και το ίδιο να γλιτώσει την κρίση με τις μικρότερες δυνατές απώλειες. Δεν είναι τυχαίο πως στις πρόσφατες αγροτικές κινητοποιήσεις , και τα δυο μεγάλα κόμματα, παρότι αντιτάχθηκαν στο κλείσιμο των δρόμων, αναγνώρισαν το δίκαιο του αιτήματος των αγροτών να εξακολουθήσουν να διάγουν βίους δημοσίων υπαλλήλων. Προφανώς, η πλειοψηφία του πολιτικού κόσμου έχει ακόμη την ψευδαίσθηση πως αρκεί να καταφέρουμε να μπαλώσουμε όπως όπως τα σημερινά προβλήματα , και μετά να ξαναγυρίσουμε, με μεγαλύτερο ενθουσιασμό, στο ίδιο , τόσο επωφελές γι αυτούς, μεταπολιτευτικό μοντέλο των επιδοτήσεων, των διορισμών και των ανεξέλεγκτων κρατικών δαπανών .

Τέσσερις μήνες πριν, μπροστά στις ανεδαφικές εξαγγελίες του Γιώργου Παπανδρέου, γράφαμε σε αυτήν εδώ την εφημερίδα, πόσο απαραίτητη είναι η απαισιοδοξία για μια ομαλή προσγείωση στην σκληρή πραγματικότητα όταν οι ευσεβείς πόθοι καταρρεύσουν και αποδειχθεί πως οι μεγάλες υποσχέσεις ήταν αδύνατον να πραγματοποιηθούν. Σήμερα που αυτή η ώρα έφτασε , ίσως πιο γρήγορα απ’ ότι περιμέναμε, ο ίδιος πεσιμισμός ίσως είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσουμε τις «μεταρρυθμιστικές» εξαγγελίες ενός πολιτικού κατεστημένου που δε φαίνεται να έχει πάρει κανένα μάθημα από την κρίση.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 5-7 Φεβρουαρίου 2010 ]

Το comeback του κρατισμού;

2010-02-08T23:34:00.005+02:00

Ήταν το Νοέμβριο του 2008, όταν σε αυτή εδώ την εφημερίδα, δημοσιεύσαμε ένα αφιέρωμα με τίτλο «Το μεγάλο comeback του κράτους» . Ήταν η εποχή που οικονομολόγοι, πολιτικοί και δημοσιογράφοι κάθε πολιτικής παράταξης και ιδεολογικού χρωματισμού, μιλούσαν για το τέλος του «αχαλίνωτου φιλελευθερισμού» και ανακάλυπταν ξανά τη γοητεία του κρατισμού και του Κέυνς. Στις Η.Π.Α. η κυβέρνηση Μπους έδινε δισεκατομμύρια δολάρια για να διασώσει τράπεζες και να τονώσει την οικονομία (πολιτική που θα συνέχιζε με ακόμη περισσότερο ζήλο, ο διάδοχος του Μπάρακ Ομπάμα) . Στη Γαλλία, ο Νικολά Σαρκοζί μιλούσε για την επιστροφή του κράτους, ενώ στη Γερμανία, η Άγκελα Μέρκελ ψήφιζε ένα πρόγραμμα κρατικής στήριξης σε τράπεζες και επιχειρήσεις , το οποία χαρακτηρίστηκε σαν το μεγαλύτερο της γερμανικής μεταπολεμικής ιστορίας . Στη Μ.Βρετανία, ο Γκόρντον Μπράουν, πιο αποφασιστικός από όλους, κρατικοποιούσε τράπεζες και φιλοδοξούσε να βάλει νέους κανόνες στο διεθνές οικονομικό σύστημα. Τα διεθνή Μ.Μ.Ε. τον χαιρέτιζαν σαν τον σωτήρα της παγκόσμιας οικονομίας και οι Γάλλοι, σαγηνευμένοι, ήδη από την εποχή του Βασιλιά Ήλιου και του Ναπολέοντα, με την ιδέα της ισχυρής ηγεσίας και του μεγάλου κράτους, εκστασιάζονταν μαζί του και τον αποκαλούσαν "μάγο" ! Το «Newsweek» απηχώντας το νέο consensus έγραψε πως «Είμαστε όλοι σοσιαλιστές» , ενώ μέχρι και η Βίβλος του αγγλοσαξωνικού φιλελευθερισμού, ο «Economist», στήριζε τα μέτρα κρατικής παρέμβασης στην οικονομία .

Και να που σήμερα , μόλις 15 μήνες μετά, είναι ο «Economist» πάλι που κυκλοφορεί με κύριο τίτλο στο εξώφυλλο του : «Στοπ!-Η αντίδραση εναντίον του μεγάλου κράτους!». Ένα εξώφυλλο ενδεικτικό μιας ιδεολογικής μεταστροφής που φαίνεται να συμβαίνει πολύ πιο γρήγορα, απ’ όσο θα περίμενε κανείς. Ο παράδεισος που μας υποσχέθηκαν οι θιασώτες του κρατικού παρεμβατισμού δεν έφτασε ποτέ . Οι κρατικές δαπάνες έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα-ρεκόρ, τα ελλείμματα είναι εκτός ελέγχου , υποθηκεύοντας το μέλλον των επόμενων γενεών , η φορολογία αυξάνεται , επιβαρύνοντας σημαντικά τις μεσαίες τάξεις και η ανεργία καλπάζει. Ο Μπάρακ Ομπάμα, η προσωπικότητα που ενσάρκωσε με τον καλύτερο τρόπο τη νέα πίστη στην ικανότητα του κράτους να σώσει και να αναμορφώσει την οικονομία, βλέπει τη δημοτικότητα του να κατρακυλάει σε επίπεδα χαμηλότερα του 50% . Σε πρόσφατη δημοσκόπηση της «Washington Post» και του «ABC News» , οι Αμερικάνοι πολίτες κουρασμένοι από ένα κράτος Λεβιάθαν, που ελέγχει όλο και μεγαλύτερο κομμάτι της οικονομίας, απάντησαν σε ποσοστό 58%(το μεγαλύτερο από το 2002) πως προτιμούν ένα μικρό κράτος που θα παρέχει λίγες υπηρεσίες . Πριν λίγες μέρες , στις επαναληπτικές εκλογές στη Μασαχουσέτη για την κάλυψη της θέσης του εκλιπόντος Γερουσιαστή Τεντ Κένεντυ, οι ψηφοφόροι επέλεξαν σε αυτή την πολιτεία-προπύργιο του Δημοκρατικού Κόμματος, έναν Ρεπουμπλικάνο, τον Σκοτ Μπράουν, στερώντας έτσι από τους Δημοκρατικούς την κρίσιμη 60ή ψήφο στη Γερουσία και θέτοντας εν αμφιβόλω το φιλόδοξο νομοθετικό πρόγραμμα της κυβέρνησης Ομπάμα . Το αξιοσημείωτο είναι πως υπέρ του Μπράουν , δεν ψήφισαν μόνο οι παραδοσιακοί Ρεπουμπλικάνοι ψηφοφόροι αλλά και η μεγάλη πλειοψηφία των αποκαλούμενων ανεξάρτητων, που δεν είναι εγγεγραμμένοι σε κάποιο κόμμα.

Επιπλέον, το πιο δυναμικό πολιτικό κίνημα αυτή τη στιγμή στις Η.Π.Α. είναι το «Κόμμα Τσαγιού » . Με μια ονομασία που προέρχεται από την εποχή της Αμερικανικής επανάστασης , όταν οι έποικοι της Βοστόνης προτίμησαν να καταστρέψουν ένα ολόκληρο φορτίο τσαγιού, παρά να δεχθούν τη φορολόγησή του από τη βρετανική κυβέρνηση, οι υπεύθυνοι του κινήματος διοργανώνουν διαδηλώσεις σε όλες τις αμερικάνικες πόλεις εναντίον του μεγάλου κράτους , της υψηλής φορολογίας και της διάσωσης των επιχειρήσεων με τα λεφτά των φορολογουμένων .Παρά τις προσπάθειες των αντιπάλων τους , να τους παρουσιάσουν σαν φανατικούς της ακροδεξιάς, και το κίνημα αυτό δείχνει να είναι δημοφιλές στους ανεξάρτητους ψηφοφόρους . Σε πρόσφατο γκάλοπ του Rasmussen, το 33% των ερωτηθέντων που δεν ανήκουν σε κάποιο κόμμα , απάντησε πως θα ψήφιζε υποψήφιους του «Κόμματος του Τσαγιού», έναντι 25% που θα ψήφιζε κάποιον Δημοκρατικό και 12% που θα ψήφιζε κάποιον Ρεπουμπλικάνο υποψήφιο .

Ακόμη όμως και οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι , εθισμένοι σε δεκαετίες μεγάλου κράτους και γενναιόδωρων κοινωνικών προγραμμάτων, φαίνεται να αντιδρούν . Στη Μ. Βρετανία, η οικονομία της οποίας φαίνεται εγκλωβισμένη στο φαύλο κύκλο της ύφεσης, της ανεργίας και των υψηλών ελλειμμάτων, ο άλλοτε «μάγος» Γκόρντον Μπράουν , βουλιάζει στις δημοσκοπήσεις . Βέβαιος νικητής των εκλογών θεωρείται το Συντηρητικό Κόμμα του Ντεϊβιντ Κάμερον, που υπόσχεται … δραστικές περικοπές των δημοσίων δαπανών, ίσως μοναδικό φαινόμενο για ένα κόμμα σε προεκλογική περίοδο. Η βρετανική κοινή γνώμη φαίνεται να έχει κουραστεί με την ολοένα αυξανόμενη κρατική παρέμβαση στην οικονομία. Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του κρατικού «Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Έρευνας», που δημοσιεύτηκε πριν λίγες μέρες στο βρετανικό Τύπο, μόνο τα 2/5 των πολιτών είναι υπέρ της αυξημένης φορολογίας ώστε να χρηματοδοτηθούν κοινωνικά προγράμματα (το 1997 το ποσοστό αυτό άγγιζε το 62%), ενώ το 50% πιστεύει πως οι φόροι και οι δημόσιες δαπάνες δεν πρέπει να αυξηθούν άλλο (το υψηλότερο ποσοστό από το 1984). Επιπλέον μόλις το 21% πιστεύει πως τα επιδόματα ανεργίας είναι χαμηλά (53% το 1994). Διαψεύδοντας όλες τις βαρύγδουπες αναλύσεις που υποστήριζαν πως η κοινή γνώμη μετά την κρίση, θα αποδέχονταν ένα νέο, ενισχυμένο ρόλο για το κράτος, ο καθηγητή John Curtice , συγγραφέας της έκθεσης που συνοδεύει την έρευνα, επισημαίνει : « Σήμερα οι πολίτες συμφωνούν περισσότερο με τις αρχές της ελεύθερης αγοράς, απ’ ότι την εποχή της Margaret Thatcher» . Τέλος, στη Γερμανία, στις εκλογές του Σεπτεμβρίου, η δυσαρέσκεια μιας ολοένα μεγαλύτερης μερίδας Γερμανών της μεσαίας τάξης με την υπερβολική γραφειοκρατία και φορολογία, έφεραν στην κυβέρνηση τους Φιλελεύθερους που ζητάνε δραστικές περικοπές στη φορολογία.

Βέβαια, αυτή η σταδιακή μεταστροφή του ιδεολογικού κλίματος δε σημαίνει πως επίκειται σύντομα και αλλαγή πολιτικής. Ο κρατισμός όμως φαίνεται πως κούρασε πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο φοβόνταν οι οπαδοί του και απ’ όσο ήλπιζαν οι αντίπαλοι του . Το ιδεολογικό εκκρεμές άρχισε πάλι να μετατοπίζεται. Το πολιτικό παιχνίδι αποκτά ξανά ενδιαφέρον.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 5-7 Φεβρουαρίου 2010 ]

Διεθνής βοήθεια στην Αϊτή : Ο δρόμος για την...κόλαση είναι στρωμένος με τις καλύτερες προθέσεις

2010-02-01T23:08:00.003+02:00

Ο καταστροφικός σεισμός που χτύπησε την Αϊτή, έγινε αφορμή για να εκδηλωθούν γι’ άλλη μια φορά τα φιλάνθρωπα αισθήματα της Δύσης απέναντι στον Τρίτο Κόσμο . Ήδη οι κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων κρατών έχουν συγκεντρώσει πάνω από ένα δισεκατομμύρια δολάρια που θα διοχετευθούν σε ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια στη δοκιμαζόμενη χώρα. Άλλοι πάλι πλειοδοτούν σε ανθρωπισμό και θεωρούν πως τα ποσά αυτά δεν είναι αρκετά. Ο οικονομολόγος Jeffrey Sachs ζητάει από τις Δυτικές χώρες να διαθέσουν 10-15 δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα πενταετές πρόγραμμα ανάπτυξης της Αϊτής, ενώ στη «Miami Herald» ο δημοσιογράφος Andres Oppenheimer, προτείνει ένα νέο Σχέδιο Μάρσαλ για το νησί . Σε ένα όργιο αλτρουϊσμού και καλών αισθημάτων , χιλιάδες στρατιώτες, μέλη ΜΚΟ και υπάλληλοι διεθνών οργανισμών έχουν εγκατασταθεί στη χώρα της Καραϊβικής για να τη… σώσουν .

Όχι , δεν έχω σκοπό να είμαι ειρωνικός. Δε θα συνταχτώ με τους κατ’ επάγγελμα καχύποπτους , δε θα δεχτώ καν πως πίσω από τη διεθνή βοήθεια κρύβονται γεωπολιτικά παιχνίδια επιρροής . Θα πάρω ως δεδομένο πως όλοι όσοι συμμετέχουν σε αυτή την προσπάθεια έχουν αγνές προθέσεις και το μόνο που θέλουν είναι απλά να βοηθήσουν τους κατοίκους του δοκιμαζόμενου νησιού . Αναρωτιέμαι όμως αν αρκεί αυτό. Μήπως για μια ακόμη φορά ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με τις καλύτερες προθέσεις ; Μήπως η διεθνής βοήθεια τελικά θα βυθίσει την Αϊτή ακόμη περισσότερο μέσα στη φτώχεια και στην εξαθλίωση; Μεταξύ 1990 και 2005, η διεθνής βοήθεια στην Αϊτή άγγιξε τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή το 7% του ΑΕΠ της χώρας. Μάλιστα, μόνο για το 2007 το ποσό αυτό έφτασε τα 700 εκατομμύρια δολάρια, όταν την ίδια χρονιά οι διεθνείς επενδύσεις μετά βίας άγγιξαν τα 70 εκατομμύρια. Και ενώ θα περίμενε κανείς πως με τέτοιο πακτωλό χρημάτων, η χώρα θα είχε μπει από καιρό στο δρόμο της ευημερίας , η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική. Η Αϊτή παραμένει η πιο φτωχή χώρα του Δυτικού Ημισφαίριου και μάλιστα τα τελευταία χρόνια η ανάπτυξη είναι μηδαμινή ή αρνητική. Το 80% των Αϊτινών ζει με λιγότερο από 2 δολάρια την ημέρα.

Κάτι τέτοιο, δε θα πρέπει να μας εκπλήσσει. Αρκεί να πάμε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στην Υποσαχάρια Αφρική, μια περιοχή της οποίας η οικονομία εξαρτάται επίσης σε μεγάλο βαθμό από τη διεθνή βοήθεια. Μια ιστορία από το βιβλίο « Dead Aid» της οικονομολόγου από τη Ζάμπια, Dambisa Moyo μας δείχνει γλαφυρά τις αθέλητες συνέπειες της Δυτικής «φιλανθρωπίας» . Ο Α. έχει ένα εργαστήριο που φτιάχνει κουνουπιέρες σε μια φτωχή χώρα της Αφρικής . Κατασκευάζει 500 κουνουπιέρες την εβδομάδα και απασχολεί 10 εργάτες, που ο καθένας συντηρεί με αυτά τα χρήματα 15 άτομα (μην ξεχνάμε πως οι οικογένειες στην Αφρική είναι πολύ μεγαλύτερες από τις δικές μας!). Παρότι δουλεύουν σκληρά, δεν κατορθώνουν να φτιάξουν τόσες κουνουπιέρες ώστε να αντιμετωπιστεί η ελονοσία που μαστίζει τη χώρα. Ένας διάσημος ποπ σταρ με μεγάλη επιρροή στις «κοινωνικά ευαίσθητες» και «προοδευτικές» ελίτ της Δύσης (ας πούμε ο Μπόνο των U2) πείθει τις κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων χωρών να συγκεντρώσουν και να στείλουν 100.000 κουνουπιέρες, με κόστος 1.000.000 δολάρια. Οι κουνουπιέρες φτάνουν στην αφρικάνικη χώρα . Ας υποθέσουμε πως όλα πάνε καλά και δεν πέφτουν, όπως γίνεται συνήθως, στα χέρια πολιτικών που τις διοχετεύουν στα μέλη της φυλής τους για να αποκομίσουν εκλογικά κέρδη ή στα χέρια συμμοριών που τις πουλούν στη μαύρη αγορά. Οι κουνουπιέρες διανέμονται κανονικά στον πληθυσμό . Η αγορά γεμίζει με τις ξένες κουνουπιέρες και ο φίλος μας ο Α, αφού δεν υπάρχει πια ζήτηση για το προϊόν του, αναγκάζεται να κλείσει το εργαστήριο του. Χωρίς δουλειά μένουν και οι δέκα εργάτες του που δεν μπορούν πια να υποστηρίξουν τους 150 συγγενείς τους .Και μην ξεχνάμε πως το πολύ σε πέντε χρόνια οι κουνουπιέρες του Μπόνο θα έχουν φθαρεί και δεν θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν άλλο.

Oι χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής έχουν λάβει 300 δις δολάρια από το 1970 . Και όμως ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν κάτω από την πιο απόλυτη φτώχεια έχει εκτοξευτεί από το 11% στο 1970 στο 66% το 1998. Μεταξύ του 1975 και του 2005, η μέση ανάπτυξη ήταν αρνητική ( -1,6% ), ενώ έντεκα χώρες της περιοχής έχουν σήμερα χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο απ΄ ότι τη δεκαετία του '70 .Η αφρικάνικη εμπειρία έχει αποδείξει πως η αναπτυξιακή βοήθεια ωφελεί μόνο την ελίτ των χωρών αυτών και διαιωνίζει το διεφθαρμένο πολιτικό τους σύστημα . Τα χρήματα συνήθως καταλήγουν στους τραπεζικούς λογαριασμούς των ντόπιων ηγετών και των προστατευόμενών τους και η διαφθορά ολοένα και αυξάνεται, με αποτέλεσμα οι χώρες αυτές να γίνονται λιγότερο ελκυστικές για διεθνείς επενδύσεις. Και , όπως είδαμε στην παραπάνω ιστορία, εν τέλει καταστρέφεται η παραγωγική βάση της χώρας και η επιχειρηματικότητα των κατοίκων της. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια ανήθικη μεταφορά πλούτου από τους φτωχούς της Δύσης στην κρατικοδίαιτη και διεφθαρμένη ελίτ του Τρίτου Κόσμου , που ρίχνει την Αφρική ακόμη πιο βαθιά μέσα στη φτώχεια και την εξάρτηση ! Ίσως δεν είχε άδικο ο Κενυάτης οικονομολόγος James Shikwati, όταν το 2005 απηύθυνε έκκληση στη Δύση μέσω του γερμανικού περιοδικού «Der Spiegel» : "Για όνομα του Θεού, σας παρακαλώ σταματήστε τη διεθνή βοήθεια!." Ας σημειώσουμε , πως η πιο πετυχημένη οικονομία της Υποσαχάριας Αφρικής είναι η Μποτσουάνα, με κατά κεφαλήν εισόδημα 8170 δολάρια ( όταν ο μέσος όρος για τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής είναι μόλις 1780 δολάρια). Είναι άραγε τυχαίο πως η Μποτσουάνα είναι μια χώρα που εφαρμόζει εδώ και πολλές δεκαετίες σχετικά φιλελεύθερη οικονομική πολιτική και εξαρτάται λιγότερο από κάθε άλλη αφρικάνικη χώρα από τη διεθνή βοήθεια; (1,6% του ΑΕΠ έναντι 13% για τις υπόλοιπες )

Έτσι και στην Αϊτή, η διεθνής βοήθεια απλά στηρίζει το φαύλο πολιτικό καθεστώς της χώρας και εμποδίζει κάθε ουσιαστική μεταρρύθμιση . Ένα καθεστώς, που είτε με τη μάσκα της δημοκρατίας είτε με τη μορφή της στρατιωτικής δικτατορίας, είναι υπεύθυνο για το ότι η χώρα είναι η 10η πιο διεφθαρμένη στον κόσμο, η γραφειοκρατία και η δαιδαλώδης νομοθεσία εξαναγκάζουν το 99% των Αϊτινών επιχειρήσεων να λειτουργούν στην παραοικονομία, και τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών δεν προστατεύονται. Η ίδια η Παγκόσμια Τράπεζα , που τώρα σκοπεύει να δώσει κι άλλα 100 εκατομμύρια δολάρια στην Αϊτή , σε πρόσφατη έκθεση της κρίνει ως «μη ικανοποιητικά» τα επιτεύγματα της διεθνούς βοήθειας στο νησί, ως «αμελητέα» την πρόοδο στην ανάπτυξη των θεσμών , ενώ θεωρεί πως οι πιθανότητες για να διατηρηθούν τα όποια κέρδη είναι «ελάχιστες».

Πέρα από τη στοιχειώδη βοήθεια για την κάλυψη των πιο άμεσων ανθρωπιστικών αναγκών που δημιούργησε ο σεισμός (που μπορεί κάλλιστα να εξασφαλιστεί με την αυθόρμητη κινητοποίηση των πολιτών των ανεπτυγμένων χωρών) το μόνο που μπορεί να κάνει η Δύση για να βοηθήσει την Αϊτή και τον υπόλοιπο Τρίτο Κόσμο, είναι να καταργήσει επιτέλους τους προστατευτικούς δασμούς που εμποδίζουν τις χώρες αυτές να πουλήσουν τα προϊόντα τους στις δυτικές αγορές. Από εκεί και πέρα, ευτυχώς ή δυστυχώς, είναι στο χέρι των ντόπιων , το αν θα πετύχουν μια σταθερή και βιώσιμη ανάπτυξη. Πίσω από τις ψευδαισθήσεις μας ότι εμείς μπορούμε να σώσουμε την Αϊτή , κρύβεται ο ίδιος πατερναλισμός που χαρακτήριζε και τον ιμπεριαλισμό εκατό χρόνια πριν. Κρύβεται η ίδια , ανομολόγητη πια, πεποίθηση της ανωτερότητάς μας έναντι των «αγρίων» , μόνο που τώρα αυτή η πεποίθηση έχει φορέσει τον «ανθρωπιστικό» και «προοδευτικό» της μανδύα .Είναι πια καιρός να πάψουμε να αντιμετωπίζουμε τους κατοίκους των χωρών του Τρίτου Κόσμου , σαν παιδιά που χρειάζονται τη βοήθεια μας και να τους δούμε σαν ενήλικες που μπορούν να στηριχτούν στις δικές τους δυνάμεις. Η Αϊτή θα σωθεί μόνο από τους κατοίκους της.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 29-31 Ιανουαρίου 2010 ]

Η Φρίκη των Γκουλαγκ

2010-01-23T15:54:00.003+02:00

Κάνουν λάθος να πιστεύουν ότι η μνήμη
Δεν έχει αυξητική αξία
Ή ότι τ' αγριόχορτα του χρόνου φυτρώνουν επάνω από
Κάθε αληθινό γεγονός ή πόνο του παρελθόντος.
Αέναα γυρίζει ο πλανήτης,
Μετρώντας μέρες και χρόνια που περνούν...
Όχι. Το καθήκον προστάζει τώρα τα πάντα ,
Όσα δεν έχουν ειπωθεί, να ειπωθούνε με κάθε λεπτομέρεια...

Αλεξάντρ Τβαρντόβσκι (εκδότης των βιβλίων του Αλεξάντρ Σολζενίτσιν)

Πριν λίγους μήνες, η γενική γραμματέας του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα, θυμίζοντας τους αρνητές του Ολοκαυτώματος, αμφισβήτησε τα εγκλήματα του Στάλιν με το παροιμιώδες : «Είμαστε εμείς μέσα στην ΕΣΣΔ το '30 και το '35 για να ξέρουμε τί έγινε;» . Την ίδια εποχή, ο Αλέξης Τσίπρας εξέφραζε το θαυμασμό του για τη «διαχρονική σκέψη του Μάο», ενώ στο Ευρωκοινοβούλιο ούτε ένας Έλληνας ευρωβουλευτής δεν υποστήριξε το ψήφισμα που καταδίκαζε τα εγκλήματα του κομμουνισμού . Μέσα σε αυτό το ζοφερό ιδεολογικό κλίμα, είναι παρήγορο να κυκλοφορεί και στα ελληνικά ένα βιβλίο-σταθμός που ρίχνει φως στο φρικτό έγκλημα των σοβιετικών στρατοπέδων συγκέντρωσης . Πρόκειται για το «Γκούλαγκ-Η Αληθινή Ιστορία» (Εκδόσεις Ιωλκός). Συγγραφέας του η Αμερικανίδα δημοσιογράφος και ιστορικός Anne Applebaum, ανταποκρίτρια του "Economist" στη Βαρσοβία κατά τα κρίσιμα χρόνια της μετάβασης από τον κομμουνισμό. Το «Γκούλαγκ» εκθειάστηκε από τον ξένο Τύπο και κέρδισε το 2004 το βραβείο Πούλιτζερ για μη λογοτεχνικό βιβλίο .

Η συγγραφέας περιγράφει την ιστορία της γέννησης των σοβιετικών στρατοπέδων συγκέντρωσης (η λέξη GULAG αποτελεί ακρωνύμιο του Glavnoe Upravlenie Lagerei, το οποίο σημαίνει Κεντρική Διοίκηση Στρατοπέδου ) , την εξέλιξη τους μέχρι να φτάσουν να αποτελούν νευραλγικό κομμάτι της σοβιετικής οικονομίας και την κατάρρευση τους μετά το θάνατο του Στάλιν . Και ταυτόχρονα, μας διηγείται τις άγνωστες ιστορίες των κρατουμένων στα Γκούλαγκ : την καθημερινότητα τους , τις συνήθειες τους και τους τρόπους που επιβίωναν . Βασισμένο σε πλούσιο αρχειακό υλικό, συνεντεύξεις, διεξοδική έρευνα και πρόσφατα δημοσιευμένες αναμνήσεις πρώην κρατουμένων, το βιβλίο πιάνει το νήμα της ιστορίας από τα πρώτα τσαρικά στρατόπεδα του 17ου αιώνα. Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση ο Λένιν, ο οποίος πίστευε πως οι «ταξικοί εχθροί» αλλά και οι σοσιαλιστές επικριτές του έπρεπε να κλείνονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, θέτει τις βάσεις ώστε τα Γκούλαγκ να γίνουν αναπόσπαστο τμήμα του σοβιετικού συστήματος. Μέχρι το 1921, υπήρχαν ήδη 84 τέτοια στρατόπεδα διασκορπισμένα σε όλη τη σοβιετική επικράτεια. Την απρογραμμάτιστη βία των πρώτων ετών, διαδέχτηκαν τα χρόνια του Στάλιν. Ο Στάλιν είχε αποφασίσει να μετατρέψει τα Γκούλαγκ σε επικερδές κομμάτι της σοβιετικής οικονομίας. Σκοπός του νέου συστήματος , κατά τον Λαβρέντι Μπέρια που ανέλαβε την οργάνωση των στρατοπέδων, ήταν οι "σωματικές δυνατότητες του εργατικού δυναμικού των στρατοπέδων να χρησιμοποιηθούν στο έπακρο σε κάθε τομέα της βιομηχανίας". Η τιμωρία ήταν σκληρή για όσους αρνούνταν να εργαστούν. Φυλακίζονταν σε κελιά απομόνωσης , έτρωγαν φαγητό χειρότερης ποιότητας και μικρότερες μερίδες και καταδικάζονταν σε ποινές που έφταναν μέχρι το θάνατο.

Υπολογίζεται πως περίπου 18 εκατομμύρια Σοβιετικοί πολίτες πέρασαν από τα Γκούλαγκ. Ανάμεσα τους πολιτικοί κρατούμενοι, αγρότες που διέπραξαν το… έγκλημα να πουλήσουν τη σοδιά τους στη μαύρη αγορά, κάποιοι που πήραν λίγους κόκκους στάρι από ένα χωράφι που είχε ήδη θεριστεί ή άλλοι που απλά άργησαν στη δουλειά τους. Η λίστα των «εχθρών του λαού», ήταν χωρίς τέλος για τους ιθύνοντες του σοβιετικού καθεστώτος . Οι νεκροί υπολογίζονται στα 4.500.000 . Ακόμη κι αυτός ο αριθμός όμως δεν αντικατοπτρίζει τη συνολική φρίκη των Γκούλαγκ . Όπως επισημαίνει η συγγραφέας, δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία, «που να μπορούν να απεικονίσουν τα επίπεδα θανάτων των συζύγων και των παιδιών και των ηλικιωμένων γονέων που έμεναν μόνοι τους πίσω, αφού οι θάνατοι των προσώπων αυτών δεν έχουν καταγραφεί σε ξεχωριστά αρχεία.» Παρότι, τα Γκούλαγκ δεν είχαν σκοπό τη μαζική παραγωγή πτωμάτων, όπως τα ναζιστικά στρατόπεδα, τελικά το αποτέλεσμα ήταν το ίδιο . Εξάλλου ο θάνατος ήταν μάλλον προδιαγεγραμμένος για όσους επιλέγονταν να κόψουν δέντρα σ' ένα δάσος με θερμοκρασίες που έφταναν τους 50 βαθμούς κάτω από το μηδέν, για όσους εργάζονταν κάτω από άθλιες συνθήκες στα χρυσωρυχεία της πόλης Κολίμα, για όσους εγκαταλείπονταν χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε νοσοκομεία χωρίς θέρμανση ή για όσους φυλακίζονταν σε κελιά απομόνωσης μέχρι που πέθαιναν από το κρύο και την πείνα .

Σήμερα, σχεδόν 20 χρόνια μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης,, το έγκλημα των Γκούλαγκ ελάχιστους ενδιαφέρει και ακόμη λιγότερους συγκινεί . Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, στη γέφυρα του Καρόλου, στην Πράγα, η Anne Applebaum παρατήρησε ένα παράξενο θέαμα : κατά μήκους του δρόμου δεκάδες πλανόδιοι πουλούσαν πηλήκια, εμβλήματα, καρφίτσες και άλλα ενθύμια από τη σοβιετική εποχή. Οι περισσότεροι αγοραστές ήταν Δυτικοευρωπαίοι και Αμερικάνοι. Ο καθένας από αυτούς θα αρρώσταινε και μόνο στη σκέψη να αγοράσει μια σβάστικα και όμως επιδείκνυαν με μεγάλη άνεση το σφυροδρέπανο , που μόλις είχαν αγοράσει, καρφιτσωμένο πάνω στο μπλουζάκι τους . «Ενώ το σύμβολο μιας μαζικής δολοφονίας μας γεμίζει φρίκη, το σύμβολο μιας άλλης μαζικής δολοφονίας μας κάνει να γελάμε», επισημαίνει η Applebaum . Στη λαϊκή κουλτούρα, το Χόλυγουντ έχει γυρίσει δεκάδες ταινίες για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων, αλλά καμία για τα εγκλήματα του Στάλιν. Στο χώρο της διανόησης, φιλόσοφοι όπως ο Σαρτρ υποστήριξαν το σταλινικό καθεστώς χωρίς να αμαυρωθεί στο ελάχιστο η φήμη τους. Οι περισσότεροι Δυτικοί (και οι Έλληνες ακόμη περισσότερο, όπως είδαμε στην αρχή του άρθρου) ακόμη και σήμερα, θεωρούν σχεδόν ιεροσυλία να παραλληλίσουν τα εγκλήματα της ΕΣΣΔ με τα εγκλήματα της Ναζιστικής Γερμανίας. Για όλους αυτούς, η ΕΣΣΔ οικοδομήθηκε πάνω σε ευγενή ιδανικά. Απλά, κάποια στιγμή, παρεκτράπηκε από την πορεία της.

Όμως και για τους Ρώσους τα Γκούλαγκ δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας εφιάλτης που πρέπει να ξεχαστεί . Οι κατηγορίες εναντίον του παλιού συστήματος, που τουλάχιστον ήταν (ή φαινόταν) ισχυρό και είχε την αίγλη της υπερδύναμης , πληγώνουν την εθνική υπερηφάνεια τους . Επιπλέον πολλοί πολίτες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης,, συμμετείχαν στα εγκλήματα του παρελθόντος, είτε πρόθυμα είτε επειδή εξαναγκάστηκαν από το σοβιετικό σύστημα. Είναι λογικό πως τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους δε θέλουν να τα θυμούνται όλα αυτά σήμερα. Και βέβαια η πολιτική, επιχειρηματική και πνευματική ελίτ των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών είναι στην πλειοψηφία τους πρώην κομμουνιστές. Κανένας από αυτούς δεν έχει συμφέρον να σκαλίζεται το παρελθόν.

Ενάντια στο ρεύμα της λήθης , το βιβλίο της Applebaum πέρα από το να είναι η ιστορία ενός από τα μεγαλύτερα εγκλήματα του 20ου αιώνα και μια μελέτη πάνω στην απάνθρωπη φύση του σοβιετικού καθεστώτος ,είναι και μια προσπάθεια επανάκτησης της μνήμης και κατανόησης της πιο σκοτεινής πλευράς της ανθρώπινης φύσης . Η ίδια δεν τρέφει αυταπάτες . «Αυτό το βιβλίο δεν το έγραψα "για να μην ξανασυμβεί", όπως θα ήταν μια επωδός-κλισέ», γράφει στον επίλογο του βιβλίου «.Το βιβλίο αυτό το έγραψα επειδή είναι σχεδόν βέβαιο πως όλα αυτά θα ξανασυμβούν. Οι φιλοσοφίες του ολοκληρωτισμού πάντοτε είχαν και θα συνεχίσουν να έχουν μεγάλη απήχηση σε πολλά εκατομμύρια ανθρώπους ...Πρέπει να μάθουμε το γιατί-και κάθε ιστορία, κάθε έργο καταγραφής των αναμνήσεων, κάθε έγγραφο στην ιστορία του Γκούλαγκ είναι ένα κομμάτι του πάζλ, ένα κομμάτι ερμηνείας του φαινομένου. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, θα ξυπνήσουμε μια μέρα και θα συνειδητοποιήσουμε ότι δεν ξέρουμε ποιοί είμαστε.»

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend" , 23-25 Ιανουαρίου 2010 ]

Το δικαίωμα στην ομοφοβία

2010-01-20T13:19:00.005+02:00

Πριν από λίγες μέρες, σε γνωστό μπαρ στο Γκάζι, οι ιδιοκτήτριες του μαγαζιού έκαναν παρατήρηση σε gay ζευγάρι που φιλήθηκε. Παρά την εορταστική ραστώνη, το θέμα πήρε γρήγορα μεγάλες διαστάσεις. Αρθρα δημοσιεύτηκαν σε δημοφιλή blogs και σε εφημερίδες ευρείας κυκλοφορίας, ενώ μέχρι και διαδήλωση έγινε στο Γκάζι.

Στο Facebook, μάλιστα, εμφανίστηκε γκρουπ που μας καλούσε να μην ξαναπατήσουμε στο συγκεκριμένο χώρο και κατηγορούσε τη διεύθυνση του μαγαζιού για ομοφοβία! Μέχρι εδώ όλα καλά, κι εγώ μαζί τους. Αν νιώθεις πως σε ένα μαγαζί προσβάλουν την προσωπικότητά σου και δεν σε αφήνουν να εκφραστείς ελεύθερα, έχεις κάθε δικαίωμα να μην ξαναπάς εκεί και να καλέσεις και άλλους να σε ακολουθήσουν.

Ομως η συνέχεια της επιχειρηματολογίας τους με έκανε να αναρωτηθώ: «Αραγε πόσο καλή σχέση έχουν με την ανεκτικότητα και την ελευθερία ακόμη και αυτοί που υποτίθεται πως παλεύουν γι’ αυτές τις αρχές;» Κάποιοι ακτιβιστές υποστήριξαν, λοιπόν, πως οι ιδιοκτήτριες του μπαρ πρέπει να δικαστούν σύμφωνα με το νόμο 3304/2005 που ορίζει ότι στον τομέα της παροχής αγαθών και υπηρεσιών που διατίθενται στο κοινό απαγορεύεται κάθε διακριτική μεταχείριση. Με τη σειρά της, η Ομοφυλοφιλική και Λεσβιακή Κοινότητα Ελλάδος (ΟΛΚΕ) κινήθηκε στο ίδιο πνεύμα και με ανακοίνωσή της κάλεσε την πολιτεία «να διευρύνει την προστασία κατά των διακρίσεων στην παροχή αγαθών και υπηρεσιών».

Διαβάζοντας όλα αυτά, αυθόρμητα μου ήρθε στο μυαλό εκείνο το επεισόδιο από το “South Park”, όπου οι ανήλικοι ήρωες της σειράς, για να γίνουν πιο ανοιχτόμυαλοι, στέλνονται από τους γονείς τους σε ένα «στρατόπεδο ανεκτικότητας» που θυμίζει το Αουσβιτς. Ο Φίρερ του στρατοπέδου, με μουστάκι α λα Χίτλερ και στολή Ες Ες, προτάσσοντας το περίστροφό του, βάζει τα παιδιά να ζωγραφίζουν (ξανά, ξανά μέχρι να λιποθυμήσουν από την εξάντληση) σκίτσα με ανθρώπους όλων των φυλών, φύλων και σεξουαλικών προσανατολισμών αγκαλιασμένους και αδελφωμένους κάτω από ένα ουράνιο τόξο! Το μότο του; «Δεν θα ανεχτώ την έλλειψη ανοχής!»

Gay ακτιβισμός

Και δυστυχώς αυτό φαίνεται να είναι και το μότο του επίσημου gay κινήματος σήμερα. Παρότι διαχρονικά οι ομοφυλόφιλοι έχουν υποστεί διωγμούς και διακρίσεις από τις κυβερνήσεις, τις τελευταίες δεκαετίες οι περισσότεροι gay ακτιβιστές στο δυτικό κόσμο επηρεασμένοι από αριστερόστροφες, «πολιτικά ορθές» ιδέες, ανακάλυψαν την κρυφή γοητεία της κρατικής εξουσίας. Αρχισαν να βλέπουν το κράτος σαν έναν «αγαθό πατερούλη», που η δύναμή του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ξεριζώσει τις προκαταλήψεις και την ομοφοβία της «στενόμυαλης» πλειοψηφίας. Το πάγιο αίτημα της ισονομίας και της κατάργησης όλων των διακρίσεων στη δημόσια σφαίρα θεωρήθηκε ξεπερασμένο και μάλλον συντηρητικό! Το «πεφωτισμένο» κράτος πρέπει να επέμβει στην ιδιωτική σφαίρα, να αλλάξει τα μυαλά των ανθρώπων και να επιβάλλει την ανοχή, έστω και με τη βία. Αυτό έγινε με μια σειρά νομοθετημάτων όπως η ποινικοποίηση του αποκαλούμενου «λόγου μίσους», η απαγόρευση διακρίσεων στην παροχή αγαθών και υπηρεσιών ή η απαγόρευση διακρίσεων στην απασχόληση και στην εργασία (σε αυτόν τον τομέα, στην Ελλάδα, έχουμε το νόμο 58(Ι)/2004, που, όπως διαβάζω, επίσης υποστηρίζει η ΟΛΚΕ και μάλιστα προτείνει την πιο αυστηρή εφαρμογή του). Το κράτος, με σκοπό να επιτύχει τον ευγενή και προοδευτικό στόχο της προστασίας των μειονοτήτων, αποκτά όλο και μεγαλύτερες εξουσίες και αρμοδιότητες και επεκτείνεται εις βάρος της ιδιωτικής σφαίρας. Κάθε χώρος, ανεξαρτήτως ιδιοκτησιακού καθεστώτος, με τη σχετική εξαίρεση της ιδιωτικής κατοικίας, θεωρείται πια δημόσιος, και το κράτος μπορεί να παρέμβει και να επιβάλλει το, «πολιτικά ορθό» παράδεισο των καλών αισθημάτων και των θετικών σκέψεων!

Η άλλη όψη

Οσοι όμως επιχαίρουν και φουσκώνουν από «προοδευτικότητα» με αυτού του είδους τη νομοθεσία, ας έχουν στο μυαλό τους πως αυτές οι υπερεξουσίες του κράτους μπορεί να χρησιμοποιηθούν και εις βάρος των μειονοτήτων, που υποτίθεται πως προστατεύουν. Το να δίνεις στο κράτος το δικαίωμα να επιβάλλει ηθικούς κανόνες σε ένα μπαρ, στο οποίο ο ομοφοβικός ιδιοκτήτης δεν θέλει gay πελατεία, σημαίνει πως του αναγνωρίζεις και το δικαίωμα να επιβάλει τους κανόνες του, για παράδειγμα, σε ένα gay σαδομαζοχιστικό κλαμπ. Ηδη στις ΗΠΑ έχουμε αρκετά τέτοια παραδείγματα. Στο Provincetown, στη Μασαχουσέτη, δεν ανανεώθηκε η άδεια πώλησης αλκοόλ σε ένα gay μπαρ επειδή δεν επέτρεπε την είσοδο σε straight άντρες και γυναίκες (το ίδιο έγινε και με ένα λεσβιακό μπαρ στη Νέα Υόρκη). Στο Σαν Φρανσίσκο, ένα gay ιδιοκτήτης κατοικίας διώχθηκε δικαστικά επειδή προτιμούσε για ενοικιαστές gay άντρες παρά γυναίκες.

Αν διαβάσουμε λίγη ιστορία, θα διαπιστώσουμε πως είναι προς το διαχρονικό συμφέρον όλων των μειονοτήτων, η ιδιωτική σφαίρα να παραμείνει όσο το δυνατόν πιο διευρυμένη και η κρατική εξουσία όσο το δυνατόν πιο περιορισμένη. Πάντα η ιδιωτική σφαίρα, η ιδιωτική κατοικία, η μη εξαρτημένη από το κράτος εργασία, το ελεύθερο επάγγελμα, το μικρό κράτος υπήρξαν οι πιο αποτελεσματικές ασπίδες προστασίας των μειονοτήτων. Η ελεύθερη αγορά ήταν αυτή που επέτρεψε στις μειονότητες να επιβιώσουν και να ακμάσουν, παρά την εχθρική αντιμετώπιση του κράτους και της πλειοψηφίας. Οι Εβραίοι στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή επιβιώσαν και πλούτισαν χάρη στο εμπόριο, παρά τους συνεχείς διωγμούς ανά τους αιώνες. Το ίδιο συνέβη και με τους Κινέζους που βρίσκονται διασκορπισμένοι στη νοτιοανατολική Ασία.

Τι είναι ελευθερία;

Ο gay συγγραφέας Andrew Sullivan έγραψε πρόσφατα: «Θέλω να ζω σε μια ελεύθερη κοινωνία, πλάι σε ανθρώπους που πιστεύουν πως είμαι ένας αμαρτωλός καταδικασμένος στην κόλαση. Θα με ενδιέφερε να τους αλλάξω τη γνώμη, αλλά δεν έχω εμμονή με αυτό και σίγουρα απεχθάνομαι την ιδέα να τους εξαναγκάσω να με αποδεχτούν. Με ενδιαφέρει απλώς η κυβέρνηση να με αντιμετωπίζει όπως τους αντιμετωπίζει... Το να επιβάλω σε κάποιον πολίτη να με αποδεχτεί καταπατά την ελευθερία του και, κατά την άποψή μου, το gay κίνημα θα έπρεπε πάντα να έχει ως στόχο τη διεύρυνση της ελευθερίας για όλους -ακόμη και για τους πιο μισαλλόδοξους».

Δυστυχώς, το επίσημο gay κίνημα και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό δεν φαίνεται να δίνει ιδιαίτερη σημασία σε τέτοιου είδους κηρύγματα καθολικής ελευθερίας. Γοητευμένο με την προοπτική που ανοίγεται μπροστά του να χρησιμοποιήσει επιτέλους και αυτό την κρατική εξουσία για να προωθήσει και να επιβάλλει την ατζέντα του, δεν συνειδητοποιεί πως, σιγά σιγά, μοιάζει όλο και περισσότερο με τους διώκτες του, που μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες (και ακόμη και σήμερα σε κάποιες περιπτώσεις) χρησιμοποιούσαν το κράτος για να στερούν στους ομοφυλόφιλους τα πιο βασικά δικαιώματα.

Σε μια ελεύθερη κοινωνία, όμως, και ένας ομοφοβικός ή ένας ρατσιστής θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να εκδηλώσει τις προκαταλήψεις του στην ιδιωτική του σφαίρα. Ισως αυτή η λύση δεν είναι η ιδανική, ίσως δεν είναι απόλυτα δίκαιη, αλλά την προτιμώ όταν σκέφτομαι το εναλλακτικό «πολιτικά ορθό» σενάριο, που ήδη βιώνουν πολλές δυτικές χώρες: μια στρατιά από μικρούς Στάλιν που σέρνουν πολίτες στα δικαστήρια κάθε φορά που δεν καλύπτονται τα δικά τους, αυθαίρετα κριτήρια «προοδευτισμού» και «ανεκτικότητας», μια κοινωνία όπου μοναδικός κερδισμένος δεν είναι, τελικά, τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά η πατερναλιστική κρατική εξουσία, οι γραφειοκράτες και οι επαγγελματίες ακτιβιστές που φιλοδοξούν να παίξουν το ρόλο του «προστάτη» για τις μειονότητες.

Ο οργουελικός εφιάλτης που αφήνουμε πίσω;

2010-01-20T13:01:00.003+02:00

Ηταν πριν από δέκα χρόνια, όταν ο πλανήτης υποδεχόταν τη νέα χιλιετία με άφθονη σαμπάνια και μέσα σε μια... βροχή πυροτεχνημάτων. Και μπορεί μεν κάποιοι να ανησυχούσαν για το αν θα χτυπήσει τελικά ο περίφημος ιός του 2000, αλλά αν το καλοσκεφτούμε, υπήρχαν αρκετοί λόγοι για να το γιορτάσει κανείς. Παρά τα προβλήματα, η ανθρωπότητα άφηνε πίσω της μια σχετικά ειρηνική δεκαετία με ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, ενώ όλο και περισσότερες χώρες εγκατέλειπαν το δρόμο του αυταρχισμού και υιοθετούσαν το μοντέλο της φιλελεύθερης δημοκρατίας δυτικού τύπου. Η πεποίθηση που μας κληροδότησε ο Διαφωτισμός πως η ιστορία είναι μια συνεχής πορεία προόδου, φαινόταν πιο ισχυρή από ποτέ. Μόλις δέκα χρόνια μετά, πόσο μακρινά φαίνονται όλα αυτά! Δύο γεγονότα σημάδεψαν τη δεκαετία που διανύουμε και της έδωσαν μια διαφορετική κατεύθυνση: η τρομοκρατική επίθεση στους Δίδυμους Πύργους την 11η Σεπτεμβρίου του 2001 και η παγκόσμια οικονομική κρίση που άρχισε το Δεκέμβριο του 2007 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Παρότι φαινομενικά ασύνδετα, και τα δύο γεγονότα είχαν τελικά το ίδιο αποτέλεσμα: τη θεαματική ενίσχυση της κρατικής εξουσίας.

«Ο πόλεμος είναι η υγεία του κράτους»

Η αρχή έγινε από τις ΗΠΑ. Η τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου σήμανε την έναρξη του «ένδοξου πολέμου» κατά της τρομοκρατίας. Πόσο δίκιο είχε εκείνος ο ξεχασμένος Αμερικάνος συγγραφέας, ο Randolph Bourne που μέσα στις φλόγες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, βαριά άρρωστος, δεν κουραζόταν να φωνάζει πως «ο πόλεμος είναι η υγεία του κράτους»! Και πράγματι, όπως δείχνει η ιστορική εμπειρία, ο πόλεμος δημιουργεί μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης που δίνει μια αυξημένη νομιμοποίηση στην κρατική εξουσία. Ο πόλεμος είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να καλλιεργηθεί σε ελεύθερους πολίτες ένα ένστικτο αγέλης και να δεχτούν επέκταση του κράτους σε τομείς που δεν θα δέχονταν ποτέ σε καιρό ειρήνης. Εξι μόλις χρόνια μετά την ιστορική δήλωση του Δημοκρατικού Bill Clinton πως «η εποχή του μεγάλου κράτους έχει τελειώσει», ο Francis Fukuyama αντικατόπτριζε τις καινούργιες τάσεις όταν έγραφε πως η 11η Σεπτεμβρίου ήταν μια χρήσιμη υπενθύμιση στους Αμερικανούς, γιατί η κυβέρνηση υπάρχει και γιατί πρέπει να φορολογεί τους πολίτες και να ξοδεύει χρήματα για να προωθήσει το συλλογικό συμφέρον. Και πράγματι, τα χρόνια που ακολούθησαν η κυβέρνηση επιβεβαίωσε και με το παραπάνω την ύπαρξή της.

Στις ΗΠΑ, ο πρόεδρος Bush (ίσως ο άνθρωπος που σημάδεψε περισσότερο αυτή τη δεκαετία) εφάρμοσε μια σειρά από μέτρα, που έπληξαν καίρια βασικά ατομικά δικαιώματα, αναπόσπαστα δεμένα με το κράτος δικαίου και σεβαστά στον αγγλοσαξονικό κόσμο από την εποχή της Μάγκνα Κάρτα! Το κολαστήριο του Γκουαντάναμο είναι το σύμβολο της νέας ισχυρής κρατικής εξουσίας, ο βασανισμός κρατουμένων γίνεται επίσημη κυβερνητική πολιτική, ενώ εφαρμόζεται ο περιβόητος Patriot Act, που αναστέλλει σε κάποιες περιπτώσεις την ισχύ του habeas corpus και επιτρέπει κατ’ οίκον έρευνες και παρακολουθήσεις χωρίς δικαστική εντολή. Λίγες μέρες πριν εκπνεύσει η δεκαετία, τα αντιτρομοκρατικά μέτρα της κυβέρνησης Bush είναι ακόμη σε ισχύ, παρά τις διακηρύξεις του νέου προέδρου των ΗΠΑ, Barack Obama. Αλλά και στην οικονομία, το κράτος επέκτεινε την εξουσία του. Οι ομοσπονδιακές δαπάνες αυξήθηκαν με το ταχύτερο ρυθμό από την εποχή του προέδρου Franklin Roosevelt. Και αυτό δεν οφείλεται μόνο στην ιλιγγιώδη επέκταση των στρατιωτικών δαπανών. Στο τέλος της θητείας Bush, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ξόδευε πολύ περισσότερα για την εκπαίδευση και την υγειονομική περίθαλψη από κάθε άλλη κυβέρνηση στην αμερικανική ιστορία, ενώ και οι δαπάνες για τη γεωργία αυξήθηκαν κατά 76% σε σχέση με τη δεκαετία του '90! Για τις χώρες της Ευρώπης, που δεν συμμετείχαν τόσο άμεσα στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, οι συνέπειες δεν φάνηκαν τόσο στην οικονομία όσο στην υιοθέτηση αυστηρής αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας στα πρότυπα των ΗΠΑ. Στη Μ. Βρετανία, η Εργατική κυβέρνηση έθεσε 4,5 εκατομμύρια κάμερες σε λειτουργία, ενώ σχεδιάζει μια βάση δεδομένων DNA και την εισαγωγή αστυνομικών ταυτοτήτων -για πρώτη φορά μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ισως δεν φαίνονται και τόσο υπερβολικά τα λόγια της Dame Stella Rimington, πρώην αρχηγού των Μυστικών Υπηρεσιών, που προειδοποίησε πως η χώρα λίγο απέχει από το να γίνει ένα «αστυνομικό κράτος».

«Είμαστε όλοι σοσιαλιστές!»

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, το 2008 ξεσπάει η χειρότερη μεταπολεμική οικονομική κρίση. Ηγέτες όλων των ιδεολογικών τάσεων, από τη Merkel μέχρι τον Obama και από τον Sarkozy μέχρι τον Gordon Brown, χρησιμοποίησαν τον «μπαμπούλα» ενός οικονομικού Αρμαγγεδώνα, για να πείσουν τα κοινοβούλια να εγκρίνουν γρήγορα και χωρίς πολλές συζητήσεις τα πιο μεγάλα πακέτα κρατικής ενίσχυσης της οικονομίας στη σύγχρονη ιστορία. Οι κυβερνώντες τόσο της Αριστεράς όσο και της Δεξιάς, κατέφυγαν σε μια ρητορική φόβου όμοια με αυτή χρησιμοποίησε και ο George W. Bush για να περάσει τη δρακόντεια αντιτρομοκρατική νομοθεσία του, με το μικρότερο δυνατό κοινοβουλευτικό έλεγχο. Τρισεκατομμύρια ευρώ ξοδεύτηκαν σε φιλόδοξα προγράμματα στήριξης της οικονομίας, επιχειρήσεις κρατικοποιήθηκαν, ενώ ο προστατευτισμός έκανε μια δυναμική επιστροφή. Στις ΗΠΑ ήδη από πέρσι το Νοέμβριο, πριν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή το πακέτο Obama, τα έξοδα για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης ξεπερνούσαν κατά πολύ τις δαπάνες που χρειάστηκαν για το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο! Ο Keynes (ακόμη και ο Marx) γίνεται πάλι της μόδας, ενώ μέχρι και ο βρετανικός “Economist” ανακαλύπτει τις αρετές του κρατικού παρεμβατισμού! Το περιοδικό “Newsweek” απηχώντας το νέο consensus, γράφει: «Είμαστε όλοι σοσιαλιστές τώρα».

Η «σοβιετοποίηση» της Δύσης

Ο νυν προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Rahm Emanuel, δήλωσε πως ποτέ δεν πρέπει να αφήνεις μια κρίση να πάει χαμένη. Και πράγματι, τα κράτη εκμεταλλεύτηκαν τις δύο μεγάλες κρίσεις της δεκαετίας μας, για να επεκτείνουν την εξουσία τους εις βάρος της ιδιωτικής σφαίρας. Η δεκαετία που φεύγει σε λίγες μέρες μάς αφήνει με το κράτος πιο βαθιά από ποτέ μέσα στις ζωές μας, την εκτελεστική εξουσία πανίσχυρη, τα ατομικά δικαιώματα σε κίνδυνο και το δημόσιο χρέος στα πιο υψηλά επίπεδα μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν πως τα κρατικά ομόλογα μπορεί να αποδειχθούν τα νέα τοξικά για την παγκόσμια οικονομία.

Αυτό όμως που πρέπει να μας ανησυχεί περισσότερο είναι η αυτή η αργή «σοβιετοποίηση» της δυτικής κοινωνίας. Σαν τους ναρκομανείς που έχουν ανάγκη τη δόση τους, ολόκληροι τομείς της οικονομίας και ολόκληρες περιοχές του δυτικού κόσμου βρίσκονται πια σε μια φάση ολοκληρωτικής εξάρτησης από το κρατικό χρήμα και δεν μπορούν να επιβιώσουν χωρίς αυτό. Για παράδειγμα, στη, θεωρητικά, φιλελεύθερη Μ. Βρετανία, το ποσοστό των κρατικών δαπανών επί του ΑΕΠ, φτάνει στη βορειοανατολική Αγγλία το 66,4%, στην Ουαλία το 71,6%, ενώ στη Βόρεια Ιρλανδία το τρομακτικό 77,6%! Τα συμπεράσματα είναι ακόμη πιο αποκαρδιωτικά, αν αναλογιστεί κανείς πως στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία, την εποχή που κατέρρεε ο κομμουνισμός, οι κρατικές δαπάνες αναλογούσαν μόνο στο 60% της οικονομίας τους! Κάποιοι θα μας καθησυχάσουν πως αυτή η κατάσταση είναι προσωρινή, μια αναγκαία αλλά έκτακτη «απάντηση» στις προκλήσεις που θέτει ο «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας» και η οικονομική κρίση. Ομως ο «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας», λόγω των ασαφών και απροσδιόριστων στόχων που θέτει, έχει τόσες πιθανότητες να τελειώσει όσο και ο περίφημος «πόλεμος κατά των ναρκωτικών». Οσον αφορά στο μέτωπο της οικονομίας, η ιστορική εμπειρία δείχνει πως έπειτα από μια κρίση ή έναν πόλεμο, το κράτος αποσύρεται μεν εν μέρει από την οικονομική ζωή, αλλά ποτέ το μέγεθός του δεν επιστρέφει στα προ κρίσης επίπεδα. Δυστυχώς, η δεκαετία που φεύγει αφήνει πίσω της έναν πανίσχυρο Λεβιάθαν και έναν οργουελικό εφιάλτη, που θα αργήσει πολύ να τελειώσει.

[Δημοσιεύτηκε στο www.metropolisnews.gr"]

Η υπερήφανη Δεξιά του Αντώνη Σαμαρά

2009-12-05T18:00:00.004+02:00

Λίγο μετά την εντυπωσιακή νίκη του Richard Nixon στις προεδρικές εκλογές του 1972, η διάσημη κριτικός κινηματογράφου Pauline Kael , τυπικό δείγμα «σαλονάτης» αριστερής του Μανχάταν , αναφώνησε, εκδηλώνοντας έτσι την έκπληξη της για το αποτέλεσμα : « Μα πώς είναι δυνατόν ; Δεν ξέρω κανέναν που να τον ψήφισε!». Αυτό το περιστατικό , που συνηθίζουν να διηγούνται οι Ρεπουμπλικάνοι στις Η.Π.Α. όταν θέλουν να δείξουν πόσο ξεκομμένες είναι οι αριστερόστροφες ελίτ από την πραγματική Αμερική, μου ήρθε ξανά στο μυαλό τις προάλλες, με αφορμή μια κουβέντα που είχα με έναν καλό φίλο. Να επισημάνω, πως ο συγκεκριμένος φίλος είναι δημοσιογράφος, μετριοπαθής φιλελεύθερος τόσο σε οικονομικά όσο και σε κοινωνικά θέματα, με πολύ καλές σπουδές, μένει στο κέντρο της Αθήνας, και ο κύκλος του αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από δημοσιογράφους , καλλιτέχνες και διανοούμενους (ή «διανοουμενίζοντες», αν θέλετε ) . Σε συζήτηση που είχαμε, λίγες μέρες πριν τις εκλογές για την ανάδειξη αρχηγού της Νέας Δημοκρατίας, εξέφρασε, χωρίς να το γνωρίζει την ίδια απορία που διατύπωσε η Pauline Kael πριν από 37 χρόνια : «Μα πως γίνεται να βγει ο Σαμαράς ; Δεν ξέρω ούτε έναν που να τον υποστηρίζει». Μπορεί λοιπόν οι «κοσμοπολίτες», «ανοιχτόμυαλοι» φίλοι μου (αριστεροί αλλά και φιλελεύθεροι) και ο μικρόκοσμος που τους περιβάλλει να ανασηκώνουν το φρύδι με έκδηλη δυσφορία μπροστά στη «λαϊκή» Δεξιά του Αντώνη Σαμαρά , εκεί έξω όμως υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που συγκινούνται και παθιάζονται με τον πολιτικό λόγο του Μεσσήνιου πολιτικού. Όλοι αυτοί νιώθουν πως , μετά τη φιλελεύθερη παρένθεση του Κ. Μητσοτάκη και τον απολιτίκ μεσαίο χώρο του Κ. Καραμανλή (που στην πραγματικότητα ποτέ δεν τους ενθουσίασε) βρήκαν επιτέλους έναν αρχηγό να μιλάει τη γλώσσα τους! Η Σαμαρική Νέα Δημοκρατία είναι μια Δεξιά που δε φοβάται να πει το όνομα της. Κυρίες και κύριοι , ο πατριωτικός , κρατικίστικος συντηρητισμός του Αντώνη Σαμαρά είναι εδώ, για το καλύτερο και για το χειρότερο, χωρίς να ντρέπεται και χωρίς να απολογείται για τίποτε.

Επισημάναμε σε προηγούμενο άρθρο πως στην οικονομία ο Σαμαράς είναι γνήσιο τέκνο της παραδοσιακής κρατικίστικης ελληνικής Δεξιάς. Σε συνέντευξη που έδωσε σε bloggers , λίγες μέρες πριν τη θριαμβευτική εκλογή του , ξεκαθαρίζει ακόμη περισσότερο τις θέσεις του. Παραδόξως, ένας αριστερός θα μπορούσε ίσως , διαβάζοντας αυτή τη συνέντευξη, να νιώσει μια ιδιαίτερη , αν και άβολη , οικειότητα, με την οικονομική σκέψη του νέου Δεξιού πρόεδρου της ΝΔ. Ο Αντώνης Σαμαράς ξεκαθαρίζει πως ο περίφημος «κοινωνικός φιλελευθερισμός» δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια μορφή νέου κεϋνσιανισμού . Επίσης, τάσσεται υπέρ των υψηλών στρατιωτικών δαπανών (ή ενός στρατιωτικού κεϋνσιανισμού με άλλα λόγια). Για το νέο αρχηγό της ΝΔ οι αμυντικές κρατικές δαπάνες δεν παράγουν μόνο οπλικά συστήματα αλλά μπορούν να επισπεύσουν τη διάχυση σύγχρονης τεχνολογίας μέσα στην Ελλάδα, να ενθαρρύνουν την εγχώρια έρευνα και να θωρακίσουν την οικονομία σε περιόδους κρίσεων . Ο Αντώνης Σαμαράς επικρίνει τις προηγούμενες κυβερνήσεις τόσο του ΠΑ.ΣΟ.Κ όσο και της ΝΔ, επειδή βιάστηκαν να προχωρήσουν σε μετοχοποιήσεις πολλών ΔΕΚΟ, και δεν ενδιαφέρθηκαν ιδιαίτερα να διατηρήσουν ένα βαθμό ελέγχου σε «στρατηγικούς τομείς της οικονομίας». Και συνεχίζει : «Έτσι όταν έφτασε η διεθνής κρίση και χρειαζόμασταν…εργαλεία παρέμβασης, ανακαλύψαμε ότι είτε δεν είχαμε πια τέτοια εργαλεία, είτε αυτά που είχαμε δεν μπορούσαμε εύκολα να τα χρησιμοποιήσουμε (γιατί ήταν εταιρίες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο).» . Στη συνέχεια της συνέντευξης, τάσσεται υπέρ του πακέτου στήριξης των τραπεζών , τονίζοντας όμως πως η τελευταία κυβέρνηση θα έπρεπε να είχε φροντίσει να φτάσει στην πραγματική οικονομία και τέλος εκδηλώνει τη διαφωνία του με την άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Ο κρατισμός του Σαμαρά ακολουθεί την πολιτική παράδοση της ελληνικής Δεξιάς, και ταυτόχρονα βρίσκεται στo δρόμο που ακολούθησαν , τα τελευταία χρόνια, οι περισσότεροι συντηρητικοί ηγέτες της Ηπειρωτικής Ευρώπης . Η Άγκελα Μέρκελ και ο Νικολά Σαρκοζί, (την πολιτική των οποίων έχει εκθειάσει ο νέος πρόεδρος της ΝΔ), δε δίστασαν να στηρίξουν με κρατικά κεφάλαια τις εγχώριες επιχειρήσεις παρά την αντίθετη γνώμη των Βρυξελλών, ψήφισαν φιλόδοξα πακέτα στήριξης της οικονομίας, πήραν μέτρα οικονομικού προστατευτισμού και αύξησαν θεαματικά τις δημόσιες δαπάνες. Κάποιοι είπαν πως έκλεψαν την ατζέντα των σοσιαλδημοκρατών, στην πραγματικότητα όμως άντλησαν την πολιτική τους από το ιδεολογικό οπλοστάσιο του ευρωπαϊκού συντηρητισμού που πάντα , από τον Μπίσμαρκ μέχρι τον Ντε Γκολ, ένιωθε μια ιδιαίτερη άνεση με την εκτεταμένη κρατική παρέμβαση στην οικονομία.

Και στα υπόλοιπα θέματα, εκτός οικονομίας, ο Αντώνης Σαμαράς εκφράζει με σαφήνεια και συνέπεια τις συντηρητικές θέσεις του. Σε όλες τις πρόσφατες ομιλίες του κάνει λόγο για τις «αρετές του πατριωτισμού» και τη σημασία της εθνικής ταυτότητας. Στη συνέντευξη του στους bloggers επιβεβαιώνει τη φήμη του «σκληρού» σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και τάσσεται ξεκάθαρα κατά της σύνθετης ονομασίας της ΠΓΔΜ . Επίσης εμφανίζεται αρνητικός απέναντι στην πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης για ελληνοποίηση των λαθρομεταναστών δεύτερης γενιάς καθώς θεωρεί πως το μέτρο πηγαίνει σε αντίθετη κατεύθυνση από την ολοένα και πιο αυστηρή κοινοτική νομοθεσία.. Εκφράζεται ανοιχτά υπέρ της κατάργησης του πανεπιστημιακού ασύλου και εναντίον του γάμου ομοφυλόφιλων (μιας και πιστεύει πως ο γάμος δεν είναι «ανθρώπινο δικαίωμα»). Τέλος τάσσεται υπέρ της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας ,ακόμη και αν οι αμυντικές ανάγκες καλύπτονται όλο και περισσότερο από επαγγελματίες οπλίτες, αφού η θητεία «χρειάζεται για να φτιάξει τον μελλοντικό πολίτη», όπως ξεκαθαρίζει.

Δεν είμαι καθόλου σίγουρος πως θα δικαιωθούν όσοι υποστηρίζουν πως οι δεξιές θέσεις του Αντώνη Σαμαρά θα περιχαρακώσουν τη «Νέα Δημοκρατία» και θα την συρρικνώσουν εκλογικά. Δεν χρειάζονται ιδιαίτερα επιχειρήματα για να πειστεί κάποιος πως ο κρατισμός διαπερνά τους ψηφοφόρους όλων των κομμάτων (βλέπετε, δεν είναι μόνο οι «αριστεροί» ψηφοφόροι που θέλουν να διοριστούν στο δημόσιο και δεν είναι μόνο οι «αριστεροί» επιχειρηματίες που θέλουν να κάνουν εύκολες δουλειές με το κράτος) . Και σε κοινωνικά θέματα όμως , προς μεγάλη απογοήτευση των «ανοιχτόμυαλων» φίλων μου που προανέφερα , η ελληνική κοινωνία δεν είναι μόνο τα προχωρημένα blogs και τα μοδάτα free press που εκθειάζουν τις χάρες της πολυπολιτισμικότητας . H ελληνική κοινωνία ήταν και παραμένει κατά βάση συντηρητική. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε στην «Καθημερινή της Κυριακής» την προηγούμενη εβδομάδα, το 66% των Ελλήνων τάσσονται κατά της κατάργησης της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, το 65% κατά της αποποινικοποίησης των μαλακών ναρκωτικών, το 68% κατά της κατάργησης της υποχρεωτικής διδασκαλίας των Θρησκευτικών και το 52% υπέρ της επαναφοράς της αναγραφής θρησκεύματος στις ταυτότητες, ενώ, σε άλλη έρευνα του 2006, μόλις το 16% των συμπολιτών μας εκφράστηκε υπέρ του gay γάμου. Είναι σαφές πως υπάρχει μια τεράστια δεξαμενή ψήφων, από την οποία, με τους κατάλληλους χειρισμούς, θα μπορούσε να αντλήσει μια εκσυγχρονισμένη «λαϊκή Δεξιά» υπό τον κ. Σαμαρά.

Παρότι διαφωνώ με τις περισσότερες απόψεις του, παραδέχομαι πως ο Αντώνης Σαμαράς, προς τιμήν του, δε λέει διαφορετικά πράγματα από αυτά που έλεγε πριν 15 χρόνια, όταν ήταν πρόεδρος της βραχύβιας Πολιτικής Άνοιξης . Για πρώτη φορά στην μεταπολιτευτική Ελλάδα, ο αρχηγός ενός κόμματος εξουσίας κερδίζει τις κομματικές εκλογές με μια ξεκάθαρη συντηρητική πλατφόρμα. Με έξυπνο τρόπο, συνέδεσε αυτή την ατζέντα με μια αντι-ελιτίστικη εξέγερση ενάντια στα τζάκια και στο «σύστημα» (έστω και αν , στην πραγματικότητα, ο κρατισμός του απλά εξυπηρετεί τα ήδη κατεστημένα συμφέροντα) και κατάφερε να δημιουργήσει ένα grassroots κίνημα που ένιωσε επιτέλους να του μιλάνε στη γλώσσα που καταλαβαίνει. Όσον για την άλλη συνιστώσα της Κεντροδεξιάς, τους φιλελεύθερους, αναρωτιέμαι αν μπορούν , αντί να αντιδρούν σαν την Pauline Kael , να μάθουν κάτι από τον τρόπο με τον οποίο ο Αντώνης Σαμαράς κινητοποίησε ευρεία λαϊκά στρώματα , μήπως και πάψουν επιτέλους οι φιλελεύθερες ιδέες να είναι υπόθεση κάποιων ελίτ, μια χούφτας bloggers και λίγων δημοσιογράφων.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend" , 4-6 Δεκεμβρίου 2009 ]

Κλίμα-γκεϊτ : Η σκοτεινή πλευρά της «παγκόσμιας υπερθέρμανσης»

2009-11-29T14:04:00.002+02:00

Phil Jones , Michael Mann, Keith Briffa, Kevin Trenberth…Κατά πάσα πιθανότητα, δεν έχετε ακούσει ποτέ αυτά τα ονόματα. Και όμως, οι επιστημονικές τους έρευνες και ανακοινώσεις, έχουν αλλάξει τις ζωές όλων μας τα τελευταία χρόνια. Βλέπετε, οι παραπάνω κύριοι είναι κάποιοι από τους επιφανείς επιστήμονες που , σε αγαστή συνεργασία με τις κυβερνήσεις και τα ΜΜΕ, μας έχουν πείσει πως η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας είναι γεγονός και οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα. Η θεωρία της πλανητικής υπερθέρμανσης εκλαμβάνεται πια σαν η μοναδική αλήθεια και όσοι διαφωνούν μπαίνουν στο περιθώριο και αντιμετωπίζονται περίπου σαν τους …αρνητές του Ολοκαυτώματος. Χάρη σε αυτό το υποτιθέμενο επιστημονικό κονσένσους, οι κυβερνήσεις επιβάλλουν νέους «οικολογικούς» φόρους και ψηφίζουν δρακόντειες νομοθεσίες , επιχειρήσεις εξασφαλίζουν ζεστό κρατικό χρήμα που διοχετεύεται για τη στήριξη της λεγόμενης «πράσινης οικονομίας» , τα ΜΜΕ ανεβάζουν τις θεαματικότητές τους παίζοντας με τους φόβους μας, και ξοφλημένοι πολιτικοί κερδίζουν Νόμπελ. Οι πολίτες πληρώνουν τεράστια πόσα , είτε μέσω της φορολογίας είτε μέσω πιο ακριβών τιμολογίων, αλλά οι αντιδράσεις τους είναι ελάχιστες. Εξάλλου , όλα αυτά γίνονται για καλό σκοπό, όπως μας λένε . Και όμως μια ιστορία που είδε το φως της δημοσιότητας αυτές τις μέρες, και στην οποία εμπλέκεται η αφρόκρεμα των επιστημόνων που υποστηρίζουν τη θέση της «ανθρωπογενούς πλανητικής υπερθέρμανσης» , φανερώνει πως πίσω από τα μεγάλα λόγια περί σωτηρίας του πλανήτη και τη δήθεν επιστημονική ομοφωνία , κρύβονται σκληρές διαμάχες , παραποίηση στοιχείων και ερευνητές που ενδιαφέρονται περισσότερο να προωθήσουν μια πολιτική ατζέντα παρά την επιστημονική έρευνα.

Στα μέσα Νοεμβρίου , άγνωστοι χάκερς υπέκλεψαν περίπου 61 megabytes εμπιστευτικού υλικού από τους υπολογιστές του Τμήματος Κλιματικής Έρευνας του Πανεπιστημίου East Anglia και το διοχέτευσαν στο ίντερνετ . Το υλικό περιλαμβάνει περίπου 3000 ντοκουμέντα και 1079 emails που αντάλλαξαν μερικοί από τους κορυφαίους επιστήμονες που ασχολούνται με την κλιματική αλλαγή. Από το υλικό αυτό φαίνεται πως οι επιστήμονες κατασκεύασαν ή έκρυψαν στοιχεία ώστε να στηρίξουν τη θέση τους πως η πλανητική υπερθέρμανση είναι υπαρκτή και προκαλείται από τον άνθρωπο. Σε ένα email , ο Philip Jones, Διευθυντής του Τμήματος Κλιματικής Έρευνας του East Anglia,παραδέχεται πως εφάρμοσε ένα «κόλπο» ώστε να κρύψει την πτώση της θερμοκρασίας τα τελευταία 20 χρόνια. Σε άλλο σημείο, ο ίδιος επιστήμονας αναφέρεται σε μελέτες που αμφισβητούν τη θεωρία της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής και τονίζει : «Καμιά από αυτές τις μελέτες δεν πρέπει να περιληφθεί στην έκθεση του IPCC (σ.σ. το όργανο του Ο.Η.Ε. που ασχολείται με την κλιματική αλλαγή). Ο Kevin κι εγώ θα τις κρατήσουμε με κάποιο τρόπο εκτός». Ο , περί ου ο λόγος, Kevin Trenberth πάλι, από το Εθνικό Κέντρο Ατμοσφαιρικής Έρευνας των Η.Π.Α. παραδέχεται πως δεν υπάρχουν στοιχεία που να στηρίζουν τη θέση πως η θερμοκρασία έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Όπως γράφει σε ένα email : «Δεν μπορούμε να εξηγήσουμε την έλλειψη υπερθέρμανσης…Το σύστημα παρατήρησης που έχουμε είναι ανεπαρκές» . Από άλλο σημείο του υλικού, προκύπτει πως είναι πιθανόν οι συγκεκριμένοι ερευνητές να εμπλέκονται σε παράνομη καταστροφή στοιχείων που τιμωρείται από τη νομοθεσία. Όταν οι αμφισβητίες της κλιματικής αλλαγής επικαλέστηκαν το νόμο περί ελεύθερης πρόσβασης σε πληροφορίες, για να μάθουν τα ανεπεξέργαστα στοιχεία για το κλίμα , που συμπεριλήφθηκαν στην έκθεση του IPCC που είναι γνωστή σαν AR4, οι εμπλεκόμενοι επιστήμονες φαίνεται πως δεν ήθελαν γίνουν γνωστά στο ευρύ κοινό τα emails που αντάλλαξαν για το θέμα . Έτσι , ο Phil Jones γράφει στον Michael Mann, από το Πανεπιστήμιο της Virginia : «Μπορείς να διαγράψεις τα emails που έστειλες στον Keith για το AR4 ; Ο Keith θα κάνει το ίδιο ." Τέλος, σε μια σπάνια επίδειξη …ανθρωπιάς, οι εν λόγω επιστήμονες , χαρακτηρίζουν την είδηση του θανάτου ενός συναδέλφου τους, που αμφισβητεί την κλιματική αλλαγή, σαν…«χαρμόσυνο νέο» !

Κι όμως το «Κλίμα-γκεϊτ», «ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στην ιστορία της σύγχρονης επιστήμης» , σύμφωνα με τον Αυστραλό δημοσιογράφο Andrew Bolt , αντιμετωπίστηκε αρχικά με αδιαφορία από τα παραδοσιακά ΜΜΕ. Και αναγκάστηκαν να το καλύψουν μόνο όταν το θέμα κυριάρχησε στο ίντερνετ και στα μπλογκς. Το αξιοσημείωτο είναι πως οι εμπλεκόμενοι στην υπόθεση δεν έχουν αρνηθεί ακόμη την αυθεντικότητα αυτού του υλικού . Απλά υποστηρίζουν πως οι επικριτές τους απομόνωσαν επίτηδες κάποια σημεία ώστε να δημιουργηθούν λανθασμένες εντυπώσεις και πως, ούτως ή άλλως, πρόκειται για ιδιωτικά emails που η κλοπή και η αναπαραγωγή τους στο ιντερνετ είναι σοβαρή εγκληματική πράξη και τιμωρείται ποινικά. Όμως κατά πόσο αποτελεί ιδιωτική υπόθεση ένα θέμα που συνδέεται άμεσα με πολιτικές αποφάσεις που θα αλλάξουν ριζικά την παγκόσμια οικονομία και θα επηρεάσουν τις ζωές όλων μας τις επόμενες δεκαετίες ;

Ίσως είναι ακόμη νωρίς για να βγάλουμε συμπεράσματα για το πώς θα εξελιχθεί αυτή η υπόθεση. Το μόνο σίγουρο είναι πως κάτι σάπιο υπάρχει στον… «αγγελικό» κόσμο της οικολογικής «ευαισθησίας».

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend" , 27-29 Νοεμβρίου 2009 ]

Όταν η παραγωγή πλούτου τιμωρείται…

2009-11-29T13:51:00.004+02:00

Σε μια εποχή που οι «πλούσιοι» (με ή χωρίς εισαγωγικά) του πλανήτη , βρίσκονται στο στόχαστρο, και μάλιστα από πολλούς θεωρούνται υπεύθυνοι για την οικονομική κρίση , στην Ελλάδα , τη χώρα του σοσιαλιστικού λαϊκισμού , δε θα μπορούσαμε παρά να βρισκόμαστε στην πρωτοπορία της νέας ιδεολογικής μόδας ! Πέρσι, η κυβέρνηση της «φιλελεύθερης» Νέας Δημοκρατίας, επέβαλε έκτακτη εισφορά στα υψηλά εισοδήματα. Φέτος, το σοσιαλιστικό ΠΑΣΟΚ προχώρησε στην έκτακτη φορολόγηση των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων και των τραπεζών, ενώ τη λυπητερή θα την πληρώσουν και οι ιδιοκτήτες ακινήτων εφόσον η περιουσία τους υπερβαίνει σε αντικειμενική αξία τα 400.000 ευρώ. Μάλιστα σύμφωνα με ρεπορτάζ του «Βήματος», η έκτακτη φορολόγηση στα υψηλά εισοδήματα πρόκειται να γίνει μόνιμη. Και αυτό γιατί στον διάλογο για τις αλλαγές στο φορολογικό σύστημα θα διατυπωθεί η πρόταση για την καθιέρωση ανώτατου συντελεστή φορολογίας 45% για όλα τα εισοδήματα άνω των 60.000 ευρώ ετησίως αντί του 40% που ισχύει σήμερα. Προτού, φουσκώσουμε όμως από εθνική υπερηφάνεια, για την … «κοινωνικά ευαίσθητη» πολιτική των κυβερνήσεών μας, ας δούμε τι αποτελέσματα φαίνεται να έχουν παρόμοια μέτρα στην , πάλαι πότε, φιλελεύθερη Γηραιά Αλβιώνα.

Ήταν τον περασμένο Απρίλιο όταν ο Υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου , Άλιστερ Ντάρλινγκ, με μια κίνηση που θύμιζε το ένδοξο σοσιαλιστικό παρελθόν του κόμματός του, ανακοίνωσε πως η φορολογία στα εισοδήματα άνω των 150.000 λιρών θα αυξηθεί από το 40% στο 50%. Η απόφαση αυτή ήταν εξαιρετικά δημοφιλής τόσο στα ΜΜΕ όσο και στην κοινή γνώμη. Ακόμη και οι Συντηρητικοί του Ντεϊβιντ Κάμερον ανακοίνωσαν πως δεν πρόκειται να μειώσουν τη φορολογία τα προσεχή χρόνια, λόγω της άσχημης κατάστασης των δημόσιων οικονομικών. Για πολλούς αναλυτές , αυτή η απόφαση της κυβέρνησης Μπράουν σήμανε και το τέλος της «φιλελεύθερης εποχής» που άρχισε με τις μεταρρυθμίσεις της Θάτσερ τη δεκαετία του ’80 και οδήγησε στην ανάδειξη του Λονδίνου σε παγκόσμιο οικονομικό κέντρο. Από τον Απρίλιο του 2010, που θα ισχύσει η νέα φορολογία η Μ. Βρετανία θα έχει το μεγαλύτερο συντελεστή στα υψηλά εισοδήματα σε σχέση με όλους τους ανταγωνιστές της. Στην κομμουνιστική Κίνα, στη Γερμανία και στην Αυστραλία φτάνει το 45%, στην Ιταλία 43%, στην Ιρλανδία 41% , στη Γαλλία 40% και στις Η.Π.Α 35%.

Ευτυχώς ή δυστυχώς, τα πράγματα συνήθως δεν εξελίσσονται σύμφωνα με τις φιλόδοξες ασκήσεις επί χάρτου των μαθητευόμενων μάγων , που τυχαίνει να μας κυβερνούν . Από τον Απρίλιο, δεν περνάει εβδομάδα που κάποια εταιρεία ή κάποιος εύπορος ιδιώτης να μην ανακοινώσει την απόφαση του ή τα σχέδια του να εγκαταλείψει τη Μ. Βρετανία λόγω της υψηλής φορολογίας. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «Daily Telegraph», hedge funds που διαχειρίζονται κεφάλαια ύψους 10 δισεκατομμυρίων λιρών μεταφέρθηκαν τον τελευταίο χρόνο στην Ελβετία ενώ σύμφωνα με πληροφορίες 48 άλλες παρόμοιες εταιρίες σκέφτονται να μεταφέρουν την έδρα τους. Η avant garde καλλιτέχνης Tracey Amin ανακοίνωσε τον προηγούμενο μήνα την απόφαση της να μετακομίσει στη Γαλλία επειδή οι φόροι στη Μ.Βρετανία είναι πολύ υψηλοί και «δεν υπάρχουν κίνητρα για να δουλέψεις σκληρά» . Ο , βραβευμένος με Όσκαρ, Βρετανός ηθοποιός Michael Caine απείλησε πως θα επιστρέψει στην Αμερική, προσθέτοντας με οργή : «Έχουμε 3.5 εκατομμύρια δικαιούχους επιδομάτων, και εγώ που είμαι 76 χρονών, δουλεύω από τις 6 το πρωί για να τους συντηρήσω . Ας στρωθούν όλοι στη δουλειά, , ώστε να εξοικονομήσουμε κάποια δισεκατομμύρια και να μπορέσουμε να μειώσουμε τους φόρους». Ο Guy Hands,πρόεδρος της εταιρίας Terra Firma, πούλησε το σπίτι του στο Λονδίνο και μετακινήθηκε στο φορολογικό παράδεισο της νήσου Guernsey ενώ ο πολυεκατομμυριούχος μαικήνας των τεχνών David Landau , επέστρεψε στον τόπο καταγωγής του, την Ιταλία. Ο Huge Osmond που έχει συγκεντρώσει περιουσία 350 εκατομμυρίων λιρών , από επιχειρήσεις όπως η Pizza Express ,δήλωσε πως «Οι πολίτες ερευνούν τις δυνατότητες να μετακινηθούν σε μέρη όπως το Μονακό, το Λουξεμβούργο, η Ελβετία. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να καταλάβει, ότι μπορούμε να λειτουργήσουμε και από άλλη έδρα .»

Πολλοί αναλυτές εκτιμούν πως η τάση φυγής θα γίνει πιο έντονη, όσο πλησιάζει ο Απρίλιος του 2010, οπότε και θα αρχίσουν να εφαρμόζονται οι νέοι φορολογικοί συντελεστές. Το παράδοξο είναι πως η βρετανική κυβέρνηση ευελπιστεί να συγκεντρώσει μόλις, 2,4 δισεκατομμύρια λίρες από το νέο μέτρο, ποσό που είναι μάλλον σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στο έλλειμμα των 175 δισεκατομμυρίων λιρών! Aπό την άλλη , σύμφωνα με εκτιμήσεις, η αυξημένη φορολογία προβλέπεται πως θα διώξει από τη χώρα το λιγότερο 25.000 ανθρώπους, θα ενθαρρύνει τη φοροδιαφυγή και στο τέλος όχι μόνο δε θα φέρει, αλλά και θα στοιχίσει χρήματα στα δημόσια ταμεία.

Ο Δήμαρχος του Λονδίνου, Μπόρις Τζόνσον, είναι από τους λίγους πολιτικούς που προτείνει την άμεση επαναφορά της φορολογίας στο 40% . Σε ένα άρθρο του στον « Daily Telegraph» που θα μπορούσε να γραφτεί και για την ελληνική πραγματικότητα, επισημαίνει πως η απόφαση της κυβέρνησης Μπράουν « δεν έχει καμιά σχέση με τις ανάγκες της οικονομίας. Είναι καθαρά πολιτική πράξη.» Ο Τζόνσον κατηγορεί την κυβέρνηση πως βάζει τα πιο παραγωγικά μέλη της κοινωνίας να πληρώσουν την κυβερνητική κακοδιαχείριση των δημόσιων οικονομικών. «Η κυβέρνηση είναι υπεύθυνη για τις υψηλές μισθολογικές δαπάνες του δημοσίου.», γράφει «Ο μέσος δημόσιος υπάλληλος κερδίζει σήμερα 74 λίρες περισσότερες την εβδομάδα, σε σχέση με τους υπαλλήλους του ιδιωτικού τομέα, με καλύτερη μάλιστα σύνταξη και πολλά επιδόματα» Και καταλήγει «Οι Εργατικοί θέλουν να παρουσιάσουν όσους αντιτίθενται στη νέα φορολογία σαν απερίσκεπτους υπερασπιστές των πλούσιων. Δεν είμαστε. Οι πραγματικά πλούσιοι θα προσλάβουν έναν πιο ικανό λογιστή ή θα μεταφερθούν στη Ζυρίχη. Αυτό που θέλουμε να προστατεύσουμε είναι το επιχειρηματικό πνεύμα που ήταν τόσο ζωτικό για την θεαματική ανάπτυξη της χώρας μας τα τελευταία 25 χρόνια, μια ανάπτυξη που βοήθησε εν τέλει όλα τα κοινωνικά στρώματα»

Η Ελλάδα βέβαια δεν έχει κάποιο οικονομικό θαύμα για να υπερασπιστεί . Όσο για το «επιχειρηματικό πνεύμα», αυτό είναι κλινικά νεκρό εδώ και πολλά χρόνια, χάρη στην πολιτική του μεγάλου και σπάταλου κράτους που ακολούθησαν όλοι οι πολιτικοί μας από την Μεταπολίτευση και μετά. Υπάρχουν όμως ακόμη κάποιοι Έλληνες που δουλεύουν σκληρά και προσπαθούν για το καλύτερο μέσα σε ένα αντίξοο περιβάλλον, που καταπνίγει κάθε δημιουργική προσπάθεια. Με τα νέα μέτρα, η κυβέρνηση, αντί να μειώσει δραστικά τις κρατικές δαπάνες, βάζει τα πιο παραγωγικά μέλη της κοινωνίας και τους δημιουργούς του πλούτου να πληρώσουν για την κρατική σπατάλη , τους αθρόους διορισμούς στο Δημόσιο και τα Βατοπέδια. Και αυτή η πολιτική που θα στερήσει από τους Έλληνες και τα τελευταία κίνητρα να δημιουργήσουν και να πετύχουν , στην γλώσσα της κυβέρνησης , βαφτίζεται «κοινωνική δικαιοσύνη»…

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend" , 27-29 Νοεμβρίου 2009 ]

Αναζητώντας το...χαμένο οικονομικό φιλελευθερισμό των υποψηφίων αρχηγών της Ν.Δ.

2009-11-20T15:41:00.002+02:00

Όσο παράδοξο και αν ακούγεται, στα τελευταία πεντέμισι χρόνια που η «φιλελεύθερη» «Νέα Δημοκρατία» κυβέρνησε την Ελλάδα, γίναμε μάρτυρες του θριάμβου του μεγάλου και σπάταλου κράτους. Ιδρύθηκαν πάνω από 350 νέοι δημόσιοι οργανισμοί, οι δημόσιοι υπάλληλοι ξεπέρασαν για πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού έθνους το μισό εκατομμύριο, οι δαπάνες του δημόσιου τομέα αυξήθηκαν από 39% του ΑΕΠ το 2003 σε 42% του ΑΕΠ το 2009 και η συνολική φορολογική και ασφαλιστική επιβάρυνση μιας μέσης Ελληνικής οικογένειας αυξήθηκε από 39,5% το 2004, στο 42,7% το 2008. Σαν αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης. Το δημόσιο χρέος οδεύει προς το ιλιγγιώδες 120%, ενώ το έλλειμμα αγγίζει το ποσοστό ρεκόρ του 12,5%. Στις εκλογές του Οκτωβρίου, η «Νέα Δημοκρατία» τιμωρήθηκε με το χαμηλότερο ποσοστό της ιστορίας της . Ύστερα από αυτά τα …λαμπρά επιτεύγματα , θα περίμενε κανείς πως στην προεκλογική εκστρατεία για την ανάδειξη νέου αρχηγού του κόμματος , θα θίγονταν ζητήματα όπως : Ποιο πρέπει να είναι το ιδεολογικό στίγμα του κόμματος στον κρίσιμο τομέα της οικονομίας; Ποιός πρέπει να είναι ο ρόλος του κράτους; Tί συνέβη και η «Νέα Δημοκρατία» κυβέρνησε σαν μια μεταμοντέρνα εκδοχή του ΠΑΣΟΚ της «ηρωικής» περιόδου 1981-1985.; Μια τέτοια συζήτηση δε φαίνεται να γίνεται. Κάθε φορά που οι υποψήφιοι αρχηγοί αγγίζουν το φλέγον ζήτημα της οικονομίας, ο λόγος τους χαρακτηρίζεται από γενικόλογες αναφορές και επιτηδευμένη ιδεολογική ασάφεια . Η πολύ καλή ιδέα της ΟΝΝΕΔ Παλαιού Φαλήρου να απευθύνει ένα ερωτηματολόγιο με 23 συγκεκριμένα ερωτήματα, στους υποψήφιους αρχηγούς , σε συνδυασμό με παλαιότερες δηλώσεις τους, ίσως μας επιτρέψει να ρίξουμε κάποιο , έστω αχνό, φώς στις απόψεις τους για την οικονομία .

Η «φιλελεύθερη» Ντόρα

Την Ντόρα Μπακογιάννη την ακολουθεί η ρετσινιά της «φιλελεύθερης». Σε μια χώρα, όμως όπου ο κρατισμός κάθε μορφής αποτελεί την κυρίαρχη ιδεολογία , μια τέτοια ρετσινιά δεν φέρνει ψήφους. Οπότε η κυρία Μπακογιάννη κάνει ότι μπορεί για να απαλλαγεί από αυτήν , και όπως θα δούμε από τις απαντήσεις της στο ερωτηματολόγιο, τα καταφέρνει πολύ καλά. Η πρώην Δήμαρχος Αθηναίων είναι λοιπόν υπέρ της απελευθέρωσης των κλειστών επαγγελμάτων. Στο ασφαλιστικό, τάσσεται υπέρ ενός μικτού συστήματος όπου οι ασφαλισμένοι θα καταβάλλουν υποχρεωτικά ένα ποσοστό εισφορών για τη διασφάλιση του αναδιανεμητικού χαρακτήρα και μιας ελάχιστής εγγυημένης σύνταξης , αλλά ως προς το υπόλοιπο θα μπορούν να επιλέξουν μεταξύ ενός δημοσίου ή ιδιωτικού προγράμματος κεφαλοποιητικού χαρακτήρα. Και κάπου εδώ τελειώνουν οι φιλελεύθερες εκλάμψεις της . Η Ντόρα Μπακογιάννη τάσσεται εναντίον της άρσης της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων και αποφεύγει να επιλέξει μεταξύ ενός φορολογικού συστήματος που θα βασίζεται στον ενιαίο φορολογικό συντελεστή (που συνήθως υποστηρίζουν οι φιλελεύθεροι) , και ενός συστήματος που θα βασίζεται στον προοδευτικό συντελεστή (που υποστηρίζουν οι σοσιαλδημοκράτες), τονίζοντας πως το μείζον ζήτημα στην Ελλάδα είναι η πάταξη της φοροδιαφυγής. Στο καίριο ερώτημα αν προτιμάει ένα φιλελεύθερο μοντέλο περιστολής κρατικών δαπανών και τόνωσης ανταγωνιστικότητας ή ένα κεϋνσιανό μοντέλο αύξησης δημοσίων δαπανών, τόνωσης ρευστότητας και δημιουργίας υποδομών, η πρώην Υπουργός Εξωτερικών επιλέγει έναν τρίτο δρόμο, αφού όπως διευκρινίζει «η οικονομική κρίση απέδειξε ότι αυτό που χρειάζεται είναι ευελιξία και δημιουργικότητα, όχι δογματισμοί». Ο «νερωμένος» (στην καλύτερη περίπτωση) φιλελευθερισμός της Ντόρας Μπακογιάννη δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει. Πέρυσι τέτοια εποχή, η «φιλελεύθερη», κατά τ’ άλλα, πολιτικός ανακάλυπτε την κρυφή γοητεία του κρατισμού και έβρισκε τη λύση για τα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας στο ακόμη περισσότερο κράτος. Σε ομιλία της στη συνεδρίαση της Νομαρχιακής Συνέλευσης Βόρειας Αττικής της ΝΔ , το Νοέμβριο του 2008, δήλωνε μεταξύ άλλων : « Η παράταξη μας δεν ήταν ποτέ οπαδός της αχαλίνωτης οικονομικής δραστηριότητας...Η ανεξέλεγκτη κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με ισχυρή πολιτική και κρατική παρέμβαση…Οι κυβερνήσεις έχουν τον πρώτο λόγο για να αντιμετωπίσουν τις καταστροφικές επιπτώσεις της πλήρους αποτυχίας του μοντέλου αυτού , της ασύδοτης ανάπτυξης του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος και της επακόλουθης κατάρρευσης των χρηματιστηριακών αγορών.» Αναρωτιέται βέβαια κανείς σε τί διαφέρει η παραπάνω "φιλελεύθερη" ανάλυση από τις αριστερίστικες κορώνες του κύριου Αλαβάνου ή τον κεϋνσιανισμό του Γιώργου Παπανδρέου.

Ο…μαθητής του Γκαλμπρεϊθ

Οι απαντήσεις του Αντώνη Σαμαρά κινούνται πάνω κάτω στο ίδιο ιδεολογικό πλαίσιο με τις απαντήσεις της Ντόρας Μπακογιάννη. Είναι μεν υπέρ της εισαγωγής στοιχείων κεφαλαιοποιητικού χαρακτήρα στο ασφαλιστικό σύστημα αλλά πιστεύει πως δεν πρέπει να ανοίξουν όλα τα κλειστά επαγγέλματα. Είναι υπέρ ενός διττού φορολογικού συστήματος (και με ενιαίο και με προοδευτικό συντελεστή) ενώ αποφεύγει να απαντήσει στο θέμα της άρσης της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων («απαιτεί μελέτη» ). Όταν τον καλούν να επιλέξει μεταξύ κευνσιανού και φιλελεύθερου μοντέλου, απαντάει κι αυτός «άλλο».Προφανώς, μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου που αναζητούσε τον τρίτο δρόμο προς το σοσιαλισμό, εν έτει 2009 οι υποψήφιοι για την αρχηγία της «Νέας Δημοκρατίας» αποφάσισαν να αναζητήσουν το δικό τους τρίτο δρόμο προς το…φιλελευθερισμό. Και οι απαντήσεις του Αντώνη Σαμαρά, γνήσιου τέκνου της παραδοσιακής κρατικίστικης ελληνικής Δεξιάς, είναι αναμενόμενες. Εξάλλου είναι ο πολιτικός που ανέτρεψε μια κυβέρνηση , εξαιτίας της αντίθεσης του στην ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ. Ο Αντώνης Σαμαράς, παρότι δηλώνει υπερήφανος για τις ιδέες της κεντροδεξιάς που θριαμβεύουν παντού , είναι ίσως ο μοναδικός πολιτικός συντηρητικού ή φιλελεύθερου κόμματος παγκοσμίως που θεωρεί σαν ιδεολογικό μέντορα του τον εκλιπόντα οικονομολόγο και γκουρού της αμερικάνικης Αριστεράς Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ. Σε πρόσφατες δηλώσεις του, επίσης , έχει ταχθεί υπέρ ενός κράτους ρυθμιστή σε αντίθεση με το «κράτος-νυχτοφύλακα» των φιλελεύθερων και το «κράτος-επιχειρηματία» των σοσιαλιστών. Μάλιστα σε πρόσφατο άρθρο, του στην «Ημερησία», έδωσε και ένα εθνικιστικό …άρωμα στον οικονομικό παρεμβατισμό του, αφού αναφέρθηκε με επαινετικά λόγια στην κρατική στήριξη για λόγους εθνικού συμφέροντος που παρείχαν η Μέρκελ και ο Σαρκοζί στις εγχώριες επιχειρήσεις κατά την οικονομική κρίση.

Ο μεταρρυθμιστής Παναγιώτης Ψωμιάδης!

Και ποιος θα μου το λέγε πως θα ερχόταν κάποτε η ώρα, να πω καλά λόγια για τον Παναγιώτη Ψωμιάδη ! Και όμως, όσο και αν δεν το πιστεύετε, ο Νομάρχης Θεσσαλονίκης είναι ο πιο φιλελεύθερος από τους τρείς υποψήφιους ! Είναι ο μόνος που πιστεύει σε ένα μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης που θα στηρίζεται στην περικοπή δαπανών και ενίσχυση ανταγωνισμού (προσθέτοντας βέβαια πως η δημιουργία υποδομών είναι επίσης απαραίτητη σε πάρα πολλούς τομείς). Επιπλέον, είναι ο μόνος που υποστηρίζει την άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων («αλλά από εδώ και πέρα», όπως τονίζει, «ώστε να αποφευχθεί η κοινωνική αναταραχή.») Τέλος, είναι υπέρ της εισαγωγής στοιχείων κεφαλαιοποιητικού χαρακτήρα στο ασφαλιστικό σύστημα. Την γενικά φιλελεύθερη εικόνα του θολώνει η θέση του εναντίον της απελευθέρωσης των κλειστών επαγγελμάτων.

Το άλλο πρόσωπο του ελληνικού κρατισμού

Σε μια εποχή όπου χρειάζονται ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις, για να ξεφύγουμε από τα αδιέξοδα που δημιούργησε η λογική του μεγάλου και σπάταλου κράτους, οι δύο κύριοι υποψήφιοι για την αρχηγία της ΝΔ αδυνατούν να πάρουν ξεκάθαρες και τολμηρές θέσεις ακόμη και σε θέματα για τα οποία συμφωνεί μια μεγάλη μερίδα της ελληνικής κοινωνίας, όπως η απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων ή άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Εγκλωβισμένοι σε μισόλογα , γενικότητες και …τρίτους δρόμους, που συνήθως είναι άλλοθι για την απόλυτη απραξία , δε φαίνεται να έχουν διδαχθεί τίποτε από την αποτυχία της κυβέρνησης Καραμανλή και αδυνατούν να προσφέρουν μια φιλελεύθερη εναλλακτική λύση στον νέο-κεϋνσιανισμό του Γιώργου Παπανδρέου . Είτε με την «φιλελεύθερη» Ντόρα Μπακογιάννη στο τιμόνι της , είτε με τον «πατριώτη» Αντώνη Σαμαρά, η «Νέα Δημοκρατία», φαίνεται πως θα εξακολουθήσει να αποτελεί την άλλη πλευρά στο υποτιμημένο νόμισμα του ελληνικού κρατισμού.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend" , 20-22 Νοεμβρίου 2009 ]

Είκοσι χρόνια μετά: Τί απέμεινε από εκείνη τη βραδιά του Νοεμβρίου ;

2009-11-13T15:19:00.001+02:00

Είκοσι χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ο Γάλλος δημοσιογράφος Guy Sorman έγραψε : « H Ιστορία είναι γεμάτη με τείχη , που όμως πάντα είχαν σκοπό να αποτρέψουν την εισβολή των «βαρβάρων» . Ένα τείχος που εμπόδιζε τους πολίτες να διαφύγουν ήταν πράγματι χωρίς προηγούμενο. Πόσο μάλλον, όταν εμπόδιζε τους ανθρώπους να εγκαταλείψουν μια , υποτίθεται , ιδεατή κοινωνία για το … μισητό καπιταλισμό». Και πράγματι, το Τείχος του Βερολίνου ήταν το σύμβολο όχι μόνο της οικονομικής και πολιτικής, αλλά και της ηθικής χρεωκοπίας του κομμουνισμού . Αυτό το σύστημα που γέννησε τόσες ελπίδες και χαιρετίστηκε από διανοούμενους και πολιτικούς σε όλο τον κόσμο σαν μια νέα αυγή για την ανθρωπότητα , υποσχέθηκε πως θα δημιουργούσε έναν επίγειο παράδεισο και θα απελευθέρωνε τους εργάτες από την εκμετάλλευση του καπιταλισμού . Μόνο που εν τέλει αυτός ο παράδεισος έμοιαζε περισσότερο με ένα κλουβί, όπου οι …«έγκλειστοι» είχαν τροφή και νερό, αλλά στερούνταν τον καθαρό αέρα της ελευθερίας . Ο μόνος τρόπος για να διατηρηθούν στη ζωή αυτά τα καθεστώτα ήταν ένα πανίσχυρο αστυνομικό κράτος και ο «μπαμπούλας» του Κόκκινου Στρατού. Πριν χτιστεί το τείχος, 197,000 Ανατολικογερμανοί διέφυγαν στη Δυτική Γερμανία μόνο το 1950, 165,000 το 1951, 182,000 το 1952 και 331,000 το 1953. Μπροστά στο υπαρκτό κίνδυνο να απομείνουν σε μια χώρα χωρίς πολίτες, παρέα μόνο με τα αγάλματα του Μάρξ και του Λένιν, οι ηγέτες του Κομμουνιστικού Κόμματος αποφάσισαν να χτίσουν ένα τείχος που θα προστάτευε τον κομμουνιστικό παράδεισο από τον…όφι του καπιταλισμού. Χρειάστηκε να περάσουν 28 ολόκληρα χρόνια και περίπου χίλιοι άνθρωποι , που προσπάθησαν να αποδράσουν από το Τείχος, να χάσουν τη ζωή τους , μέχρι εκείνη τη νύχτα της 9ης Νοεμβρίου του 1989, όταν ο γερμανικός λαός γκρέμισε αυτό το μισητό σύμβολο, για το οποίο μόλις στις αρχές του ίδιου έτους ο Έριχ Χόνεκερ, έλεγε πως θα βρίσκεται στη θέση του ακόμη και σε 100 χρόνια. Ο εφιάλτης του κομμουνισμού είχε λάβει τέλος για την Ευρώπη!

Τα δώρα της ελευθερίας

Είκοσι χρόνια μετά , όταν οι δημοσιογράφοι ρωτάνε τον Πολωνό διανοούμενο και φυλακισμένο την περίοδο του κομμουνισμού , Adam Michnik για τη μετακομμουνιστική εμπειρία της χώρας του, εκείνος απαντάει γεμάτος ενθουσιασμό : « Η Πολωνία δεν είχε τόσο καλή εικοσαετία ποτέ τα τελευταία τριακόσια με τετρακόσια χρόνια! Είμαστε στην πλευρά της Δύσης. Είμαστε κυρίαρχο κράτος. Έχουμε όλες τις πολιτικές ελευθερίες. Δημοκρατικές εκλογές. Ανοιχτά σύνορα. Δεν υπάρχει λογοκρισία. Είναι μια φανταστική αλλαγή!» . Και ένας ανώνυμος Τσέχος πολίτης επισημαίνει στη «Wall Street Journal» ότι η μεγαλύτερη αλλαγή , είναι πως πια το γκρι απέκτησε χρώμα! Και πράγματι, αρκεί να ταξιδέψεις σε οποιαδήποτε χώρα του πρώην Ανατολικού Μπλοκ για να καταλάβεις αμέσως τις τεράστιες αλλαγές που έγιναν τα τελευταία χρόνια . Οι μουντές πόλεις έχουν μεταμορφωθεί σε περιζήτητους τουριστικούς προορισμούς . Οι τεράστιες ουρές μπροστά στα καταστήματα τροφίμων έχουν πια εξαφανιστεί. Στους δρόμους βλέπεις ακριβές μπουτίκ, καλόγουστα εστιατόρια και μοδάτα μπαράκια, που συνήθως είναι γεμάτα μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες . Κάποιοι ουρανοξύστες έχουν αρχίσει να ξεπηδούν εδώ και εκεί. Στο βλέμμα των ανθρώπων διακρίνεις τη δίψα να αποκτήσουν όλα αυτά που στερήθηκαν τόσες δεκαετίες . Ο κόσμος μπορεί πια να ονειρεύεται , να κάνει σχέδια για το μέλλον, να ταξιδεύει στο εξωτερικό, να μιλάει ελεύθερα και (γιατί όχι ;) να πλουτίζει . Το μόνο που θυμίζει το παρελθόν είναι τα γκρίζα και ογκώδη κομμουνιστικά κτίρια , αλλοτινά σύμβολα της κρατικής καταπίεσης, που στέκουν ακόμη στη θέση τους και παρακολουθούν σκυθρωπά και απορημένα τις αλλαγές που έφερε η ελευθερία …..

Η επιστροφή του αυταρχισμού και του κρατισμού

Αναμφισβήτητα, οι περισσότερες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν πετύχει πολλά αυτά τα είκοσι χρόνια . Βιάστηκαν όμως όσοι πίστεψαν πως με τα γεγονότα του 1989 ήρθε το «τέλος της ιστορίας» και πως ο θρίαμβος της φιλελεύθερης δημοκρατίας ήταν βέβαιος και αναπόφευκτος και σε αυτή την πλευρά του πλανήτη. Ο ιστορικός ντετερμινισμός του Φουκουγιάμα αποδείχθηκε το ίδιο ουτοπικός και λανθασμένος όσο και αυτός του Μαρξ. Ο εθνικισμός των πρώτων μετακομμουνιστικών χρόνων οδήγησε την πρώην Γιουγκοσλαβία σε πολεμικές περιπέτειες που γύρισαν το ρολοϊ της ιστορίας πολλά χρόνια πίσω . Τα τελευταία χρόνια, ανησυχητική είναι η στροφή προς αυταρχικές λύσεις που παρατηρείται σε πολλές χώρες της περιοχής . Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η νέα Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο πρώην πράκτορας της KGB εγκαθίδρυσε, με την απαραίτητη δημοκρατική νομιμοποίηση βέβαια, ένα καθεστώς για το οποίο η τήρηση της τάξης αποτελεί προτεραιότητα και οι ατομικές ελευθερίες θεωρούνται μάλλον μια δυτική πολυτέλεια. Η εξωτερική πολιτική της χώρας καταφεύγει συχνά σε έναν επιθετικό εθνικισμό ενώ στην οικονομία κυριαρχούν απόλυτα οι άνθρωποι που απολαμβάνουν της κρατικής εύνοιας . Και άλλες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, όπως το Αζερμπαϊτζάν, η Αρμενία ή το Ουζμπεκιστάν ακολουθούν το μοντέλο της Ρωσίας ενώ ο , εδώ και 15 χρόνια, πρόεδρος της Λευκορωσίας Λουκασένκο ,που θεωρεί «τρομοκράτη» όποιον συμμετέχει σε αντιπολιτευτικές ομάδες , έχει χαρακτηριστεί ως «ο τελευταίος δικτάτορας της Ευρώπης». Και οι τάσεις της κοινής γνώμης όμως φαίνεται να ακολουθούν τις επιλογές της πολιτικής ηγεσίας. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Pew Research Center λιγότερο από το 1/3 των Ουκρανών εγκρίνουν τη μετάβαση προς μια πολυκομματική δημοκρατία.. Στη Ρωσία, η πλειοψηφία θρηνεί την απώλεια της Σοβιετικής Ένωσης, ενώ σχεδόν οι μισοί λένε πως θα έπρεπε να υπάρχει μια Ρωσική Αυτοκρατορία. Τελικά αποδεικνύεται πως δεν είναι εύκολο να ανθίσει η φιλελεύθερη πλουραλιστική δημοκρατία σε χώρες που δεν έχουν ούτε τους απαραίτητους θεσμούς, ούτε την ιστορική παράδοση για να τη στηρίξουν.

Όμως και στην υπόλοιπη Ανατολική Ευρώπη βρίσκουμε παραλλαγές αυτού του αυταρχικού μοντέλου, έστω στην πιο ήπια και «ευρωπαϊκή» εκδοχή του . Κόμματα που υποστηρίζουν τον κρατισμό στην οικονομία σε συνδυασμό με μια επιστροφή στις παραδοσιακές οικογενειακές αξίες και στη θρησκεία γίνονται όλο και πιο δημοφιλή . Το κόμμα Fidesz στην Ουγγαρία ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του ‘80 σαν μια φιλελεύθερη οργάνωση νεολαίας που ζητούσε μικρότερη κυβέρνηση και περισσότερη ατομική ελευθερία. Στις εκλογές του 2006 ο ηγέτης του κόμματος Viktor Orban απέσπασε το 42% των ψήφων με μια ρητορική που συνδύαζε τον συντηρητισμό σε κοινωνικά θέματα μαζί με υποσχέσεις για εμπορικό προστατευτισμό και κρατικοποιήσεις. Κόμματα με ανοιχτά ρατσιστική ατζέντα εναντίον των Ρόμα, των ομοφυλόφιλων και άλλων μειονοτήτων σημειώνουν επιτυχίες σε βαλκανικές χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία ή η Σερβία . Στη Σλοβακία, το Εθνικό Κόμμα , του οποίου ο αρχηγός έχει πλούσιο …ποινικό μητρώο και οραματίζεται να… ισοπεδώσει τη Βουδαπέστη, πήρε το 12% των ψήφων και συμμετέχει στην παρούσα κυβέρνηση μαζί με το λαϊκιστικό σοσιαλιστικό κόμμα που ζητάει την επιβράδυνση των οικονομικών μεταρρυθμίσεων . Παρότι, η πλειοψηφία των πολιτών υποστηρίζει ακόμη τη μετάβαση στη δημοκρατία και τον καπιταλισμό, το ποσοστό αυτό ολοένα και μειώνεται. Στην Ουγγαρία η υποστήριξη στον καπιταλιστικό τρόπο οργάνωσης της οικονομίας έπεσε από 80% το 1991 στο 46% σήμερα .

Αποτυχία της ελεύθερης αγοράς ;

Πολλοί πιστεύουν πως αυτές οι εξελίξεις είναι μια απάντηση στην αποτυχία της ελεύθερης αγοράς να βρει λύσεις στα προβλήματα των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης. Με μια πιο προσεκτική ματιά όμως , διαπιστώνει κανείς πως το πρόβλημα είναι ότι τελικά οι μεταρρυθμίσεις που έγιναν δεν ήταν τόσο βαθιές όσο θα έπρεπε . Παρότι κάθε χώρα έχει τις ιδιαιτερότητες της, οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις φαίνεται να έχουν βαλτώσει τα τελευταία χρόνια. Η αγορά εργασίας παραμένει ανελαστική, οι ιδιωτικοποιήσεις καθυστερούν, το θεσμικό πλαίσιο προστασίας των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων είναι αδύναμο και η γραφειοκρατία βάζει εμπόδια στην επιχειρηματική δραστηριότητα. Το μεγάλο κράτος είναι πανταχού παρόν στην Ανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με τη Eurostat, οι κρατικές δαπάνες σαν ποσοστό του ΑΕΠ παραμένουν πολύ υψηλές. Στην Τσεχία, από το 50% το 1994 βρίσκονται στο 45% το 2005. Στην Πολωνία από το 48% το 1995 στο 43% το 2005, ενώ στην Ουγγαρία το ποσοστό ανέβηκε από το 50% το 1995 στο 51% το 2005. Στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα . Το κράτος εξακολουθεί να ελέγχει ζωτικούς τομείς της οικονομίας. Σε χώρες όπως το Ουζμπεκιστάν εκπονούνται ακόμη «πενταετή προγράμματα» σοβιετικού τύπου! Όπου έγιναν «ιδιωτικοποιήσεις» , οι απαράτσικ του Κομμουνιστικού Κόμματος μεταμορφώθηκαν εν μια νυκτί σε «επιχειρηματίες» και απέκτησαν , με αδιαφανείς διαδικασίες, τις , ως τότε, κρατικές εταιρίες. Φυσικό επακόλουθο του μεγάλου κράτους είναι η διαφθορά των κρατικών αξιωματούχων, ένα φαινόμενο που οι πολίτες της Ανατολικής Ευρώπης σε όλες τις δημοσκοπήσεις κρίνουν σαν το σημαντικότερο πρόβλημα των κοινωνιών τους. Μια επιχείρηση για να αποκτήσει άδεια ώστε να πραγματοποιήσει μια επένδυση θα πρέπει να δωροδοκήσει κρατικούς υπαλλήλους και πολιτικούς , ενώ οι συνεισφορές των επιχειρήσεων σε πολιτικά κόμματα ανταμείβονται με δουλειές από το κράτος, αν το κόμμα κερδίσει την εξουσία. Πολλοί πολιτικοί ενώ δημόσια μιλούν τη γλώσσα του φιλελευθερισμού και των μεταρρυθμίσεων , ιδιωτικά χρησιμοποιούν το κράτος για να πλουτίσουν αυτοί και οι προστατευόμενοί τους.

Αντίθετα, οι χώρες εκείνες οι οποίες προχώρησαν στις πιο τολμηρές φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, γνωρίζουν και την πιο εντυπωσιακή οικονομική ανάπτυξη. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Εσθονίας. Μετά την πτώση του κομμουνισμού, οι κυβερνήσεις της μικρής βαλτικής χώρας προχώρησαν σε κατάργηση των δασμών , θέσπισαν ένα χαμηλό ενιαίο συντελεστή φορολογίας (Flat-Tax) στα προσωπικά εισοδήματα , μηδένισαν τους φόρους στα εταιρικά κέρδη , ισοσκέλισαν τον προϋπολογισμό και μείωσαν δραστικά το δημόσιο χρέος. Οι κρατικές δαπάνες έπεσαν στο 36% του Α.Ε.Π. Η πολιτική αυτή είχε σαν αποτέλεσμα την αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά 6,9% την περίοδο 1995-2004 , την στιγμή που η πιο ραγδαία αναπτυσσόμενη χώρα της πρώην κομμουνιστικής Κεντρικής Ευρώπης , η Πολωνία σημείωνε αύξηση 4,5% . Την ίδια περίοδο, το κατά κεφαλήν εισόδημα ενισχύθηκε κατά 96% , ποσοστό διπλάσιο από αυτό της Ουγγαρίας . Ταυτόχρονα, σύμφωνα με όλους τους διεθνείς δείκτες , η Εσθονία έχει τη χαμηλότερη διαφθορά μεταξύ των πρώην κομμουνιστικών χωρών.

Η ελπίδα είναι ζωντανή

Είκοσι χρόνια λοιπόν μετά, ο κίνδυνος για τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης δεν είναι τόσο η επιστροφή του κομμουνισμού, όσο το πάγωμα των μεταρρυθμίσεων και η διολίσθηση στον αυταρχισμό του ισχυρού κράτους. Ακόμη και ο Adam Michnic , ενθουσιώδης για τα επιτεύγματα της χώρας του κατά τη μετακομμουνιστική περίοδο, δεν είναι καθόλου βέβαιος πως η φιλελεύθερη δημοκρατία θα είναι το μέλλον για την Ανατολική Ευρώπη. «Είμαστε στη σωστή κατεύθυνση», επισημαίνει , «αλλά βρισκόμαστε σε ένα στενό μονοπάτι. Ένα λάθος βήμα και ακόμη και η Πολωνία που είναι μέλος της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, μπορεί να γίνει Ρωσία.».

Και αν σε κάποιους αυτό το άρθρο φάνηκε πιο απαισιόδοξο απ’ όσο πρέπει, όταν μάλιστα γιορτάζουμε μια τέτοια λαμπρή επέτειο, ας μεταφερθούμε νοητά στο Βερολίνο, εκείνη τη βραδιά του Νοεμβρίου του 1989 , όταν το Τείχος έπεφτε και εκατομμύρια σκλάβοι της, άλλοτε κραταιάς, Σοβιετικής Αυτοκρατορίας αποκτούσαν επιτέλους την ελευθερία τους. Ας μεταφερθούμε σε εκείνη τη μαγική βραδιά, εν μέσω τρελών πανηγυρισμών και με την μπύρα να ρέει άφθονη, και ας κρατήσουμε από αυτή το μήνυμα πως ακόμη και τα πιο τολμηρά όνειρα ελευθερίας μπορούν κάποια στιγμή να γίνουν πραγματικότητα. Το 1989 απέδειξε πως όλα είναι δυνατά .

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 13-15 Νοεμβρίου 2009 ]

H Ayn Rand επιστρέφει (ξανά και ξανά και ξανά...)

2009-11-06T23:35:00.000+02:00

Αυτό το μήνα κυκλοφόρησαν στις Η.Π.Α. δύο νέες βιογραφίες της Ρωσοαμερικανίδας συγγραφέα Ayn Rand. Εικοσιεπτά χρόνια μετά το θάνατό της, οι εφημερίδες και τα περιοδικά όλου του κόσμου, από το «New York» μέχρι τον “Economist” γεμίζουν, γι’ άλλη μια φορά, με αφιερώματα στη ζωή και στο έργο της. . Και αν το πιο γνωστό μυθιστόρημα της Ayn Rand, το “Atlas Shrugged”, αρχίζει με το ερώτημα «Ποιός είναι ο John Galt;», νομίζω πως και αυτό το άρθρο , δεδομένου του ότι η συγγραφέας δεν είναι τόσο γνωστή στην Ελλάδα όσο στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, πρέπει να αρχίσει με το ίδιο ερώτημα, ελαφρώς παραλλαγμένο : « Ποια είναι η Ayn Rand; »; Ποιά είναι λοιπόν αυτή η γυναίκα , με το διαπεραστικό βλέμμα , τη μαύρη κάπα στους ώμους και το μόνιμο τσιγάρο στο χέρι ; Ποιά είναι αυτή η συγγραφέας , που το πιο δημοφιλές της μυθιστόρημα ψηφίστηκε στις ΗΠΑ ως το βιβλίο με τη μεγαλύτερη επιρροή μετά τη Βίβλο;

Το πραγματικό όνομα της Ayn Rand ήταν Alisa Rosenbaum. Γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη το 1905 σε μια εύπορη εβραϊκή οικογένεια, που όπως οι περισσότεροι κοσμοπολίτες αστοί της περιόδου πριν τον Μεγάλο Πόλεμο, έδινε μεγάλη σημασία στη μόρφωση και στην πνευματική καλλιέργεια . Η μικρή Alisa έμοιαζε με τους ήρωες των μελλοντικών της μυθιστορημάτων. Έξυπνη, φιλόδοξη, απόλυτη στις απόψεις της, αλλά και ιδιαίτερα μοναχική . Στο σχολείο, καθόταν στα τελευταία θρανία , και εκεί, αντί να προσέχει το μάθημα, βυθιζόταν μέσα στο δικό της φανταστικό κόσμο και έγραφε τις δικές της ιστορίες για γενναίους ιππότες και θαρραλέους πολεμιστές .Η Ρωσική επανάσταση του 1917 αναποδογύρισε βίαια τον κόσμο της . Το κράτος δήμευσε την επιχείρηση του πατέρα της και το άνετο διαμέρισμα τους . Στη γκρίζα μεταεπαναστατική Ρωσία του Λένιν, όπου καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι έχαναν τη ζωή τους εξαιτίας της πείνας , και η μυστική αστυνομία «εξαφάνιζε» τους διαφωνούντες , η Alisa βρήκε καταφύγιο στο μαγικό κόσμο του αμερικάνικου κινηματογράφου . Ο πλούτος, η λάμψη , οι ουρανοξύστες, τα μεγάλα αυτοκίνητα, οι κομψές γυναίκες ! Για την Alisa, αυτή ήταν η ζωή «όπως μπορούσε και όφειλε να είναι». Το 1926, κατορθώνει να πάρει άδεια για να επισκεφθεί για λίγους μήνες κάποιους συγγενείς της στο Σικάγο. Λίγο πριν φύγει, ένας οικογενειακός φίλος την πλησίασε και της είπε : "Αν σε ρωτήσουν στην Αμερική, πες τους πως η Ρωσία είναι ένα τεράστιο νεκροταφείο και πως εμείς αργοπεθαίνουμε". “Θα τους το πω ”, απάντησε και φρόντισε να κρατήσει την υπόσχεση της.

Μόλις έφτασε στο Σικάγο ήξερε πως δεν θα επέστρεφε ποτέ ξανά πίσω. Αλλάζει το όνομα της σε Ayn Rand και πηγαίνει στο Χόλυγουντ, όπου δουλεύει σαν αναγνώστρια σεναρίων για το σκηνοθέτη Cecil B.DeMill. Την ίδια περίοδο γνωρίζει ένα νεαρό ηθοποιό , τον Frank O’ Connor . Θα παντρευτούν και θα μείνουν μαζί μέχρι το θάνατο του Ο’Connor το 1979. Έπειτα από πολλές δυσκολίες, η Ayn Rand αφοσιώνεται στη συγγραφή. Το 1936 γράφει το πιο αυτοβιογραφικό της μυθιστόρημα, το "We The Living" (ε.τ «Εμείς οι Ζωντανοί»-εκδόσεις «Ωκεανίδα»), που αφηγείται την αθλιότητα της ζωής στη μεταεπαναστατική Ρωσία . Η μεγάλη όμως επιτυχία έρχεται το 1943 με την έκδοση του "The Fountainhead", ( ε.τ «Κοντά στον Ουρανό»-εκδόσεις «Ωκεανίδα»), όπου διηγείται την ιστορία ενός ιδεαλιστή αρχιτέκτονα που αρνείται να εγκαταλείψει τα όραματά του . Το 1957 γράφει το magnum opus της, το «Atlas Shrugged». Η υπόθεση εκτυλίσσεται σε μια Αμερική ενός απροσδιόριστου μέλλοντος, όπου οι πιο δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας (επιχειρηματίες, καλλιτέχνες, εφευρέτες) απηυδισμένοι από την υψηλή φορολογία, τη γραφειοκρατία και μια εχθρική κολλεκτιβίστικη κουλτούρα, εγκαταλείπουν τη χώρα και καταφεύγουν σε μια απομονωμένη κοιλάδα. Εξαιτίας της απουσίας τους, η κοινωνία καταρρέει.

Tα μυθιστορήματα της είναι ένα περίεργο μείγμα μελοδράματος, σαπουνόπερας και φιλοσοφίας, με συναρπαστική πλοκή και «larger than life» ήρωες. Σε αυτά, η Ayn Rand, πηγαίνοντας κόντρα στο κυρίαρχο ιδεολογικό κλίμα της Αμερικής του Roosevelt, υμνεί τον laissez faire καπιταλισμό, τον ατομικισμό και την ανθρώπινη δημιουργικότητα ενώ στρέφεται εναντίον του μεγάλου κράτους και του κολλεκτιβισμού. Oι , νιτσεϊκού τύπου, ήρωες των μυθιστορημάτων της , δυναμικοί, αποφασιστικοί και πετυχημένοι απορρίπτουν τον αλτρουισμό («Αυτός που σας μιλάει για θυσία, μιλάει για αφέντες και σκλάβους. Και σκοπεύει να είναι ο αφέντης», έγραφε ). Θεωρούν πως η επιδίωξη του ατομικού τους συμφέροντος και της δικής τους ευτυχίας είναι ο υψηλότερος ηθικός στόχος της ζωής τους . Οι ήρωες της Rand , υπάρχουν για τον εαυτό τους, ούτε θυσιάζοντας άλλους γι' αυτούς , ούτε τον εαυτό τους για τους άλλους. Τα βιβλία της πουλάνε εκατομμύρια αντίτυπα. Ένα πραγματικό cult αναπτύσσεται γύρω από το όνομα της. Οι επιχειρηματίες τη λατρεύουν. Είχαν βρει επιτέλους μια συγγραφέα που υμνούσε την ελεύθερη επιχειρηματική δραστηριότητα, σαν το θεμέλιο της κοινωνίας μας! Χιλιάδες νέοι γοητεύονται από τον ιδεαλισμό της και οργανώνουν ομάδες για να προωθήσουν τις ιδέες της στα πανεπιστήμια. Και οι εχθροί της όμως είναι πολλοί . Η Αριστερά την απεχθάνεται για το ότι υπερασπίζεται τον καπιταλισμό , η Δεξιά την πολεμά για τον αθεϊσμό της και τις θέσεις της υπέρ της έκτρωσης και κατά της υποχρεωτικής στράτευσης. Οι κριτικοί , αμφισβητούν τη λογοτεχνική αξία των βιβλίων της, επικρίνοντας τους ξύλινους χαρακτήρες και τη μελοδραματική πλοκή. Ο ακαδημαϊκός κόσμος δεν παίρνει στα σοβαρά τη φιλοσοφία της, τον «Αντικειμενισμό» .

Και η ίδια η ζωή της Ayn Rand ήταν γεμάτη αντιφάσεις . Από τη μια μεριά, ήταν ιδεαλίστρια, ευφυής, ειλικρινής, και εξέπεμπε μια ιδιαίτερη γοητεία . Από την άλλη, ενώ πίστευε στον ατομικισμό, δεν ανεχόταν καμιά διαφωνία και ζητούσε τυφλή υπακοή από τους μαθητές της. Ο «Αντικειμενισμός» της εξελίχθηκε σε ένα ασφυκτικό σύστημα ιδεών, που καθόριζε τί μουσική θα ακούσεις , τί ταινίες θα δεις , ακόμη και με ποιούς θα κοιμηθείς. H Ayn Rand πίστευε στην πρωτοκαθεδρία της λογικής και περιφρονούσε τα συναισθήματα και το ένστικτο. Όμως το πάθος μπήκε στη ζωή της με τη μορφή του κατά 25 χρόνια νεώτερου συνεργάτη της Nathaniel Branden . Mάλιστα έπεισε τόσο το σύζυγο της όσο και τη σύζυγο του Branden, πως θα έπρεπε να αποδεχτούνε τις… σεξουαλικές τους συνευρέσεις , επειδή αυτό υπαγόρευε η λογική . Όταν αυτός την εγκατέλειψε για μια νεαρή ηθοποιό , η Rand αντέδρασε με οδηγό τον πιο τυφλό συναισθηματισμό . Τον χαστούκισε δημοσίως, δεν του ξαναμίλησε ποτέ, και τον διέβαλε, χωρίς στοιχεία, για οικονομική κακοδιαχείριση του ιδρύματος που προωθούσε τις ιδέες της . Μετά τον χωρισμό της με τον Branden, η Ayn Rand περιορίζει τις δημόσιες εμφανίσεις της και απομονώνεται . Πεθαίνει το 1982, σε ηλικία 77 ετών.

Εικοσιεπτά χρόνια μετά το θάνατο της, η Ayn Rand είναι παντού. Στα δέκα αγαπημένα μυθιστορήματα του 20ου αιώνα, όπως τα ψήφισαν οι Αμερικάνοι αναγνώστες, τα τέσσερα(!) είναι δικά της. Ο Ronald Reagan, ο ιδρυτής της Wikipedia, Jimmy Wales , ο Ralph Lauren , η Martina Navratilova, o Brad Pitt , η Angelina Jolie είναι μόνο λίγοι από τους πολυάριθμους θαυμαστές της . Το όνομα και το έργο της αναφέρονται σε δημοφιλείς ταινίες και τηλεοπτικά σήριαλ , όπως οι “Simpsons”, το “Angels In America”, το “Dirty Dancing” . Το ντοκυμανταίρ για τη ζωή της ήταν υποψήφιο για Όσκαρ, ενώ η Helen Mirren ενσάρκωσε την ερωτευμένη Ayn Rand σε βραβευμένη τηλεταινία . Στην Ινδία , τα βιβλία της γίνονται σύμβολα του καπιταλιστικού μετασχηματισμού της ινδικής κοινωνίας και εμπνέουν την ανερχόμενη αστική τάξη, τη νεολαία και τους επιχειρηματίες . Ειδικά, το 2009 ήταν η χρονιά της Ayn Rand, σύμφωνα με τους «New York Times»! Για πολλούς συντηρητικούς και φιλελεύθερους , ο κρατικός παρεμβατισμός της κυβέρνησης Οbama , οδηγεί τις Η.Π.Α. στην κολλεκτιβίστικη δυστοπία για την οποία είχε προειδοποιήσει η Rand στο «Atlas Shrugged» . Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα οι πωλήσεις των βιβλίων της να αυξηθούν θεαματικά με την έναρξη της οικονομικής κρίσης και οι αντίπαλοι του Obama να διαδηλώνουν κρατώντας πλακάτ με συνθήματα φράσεις από τα μυθιστορήματά της. Η Αριστερά και οι υποστηρικτές του προέδρου πάλι δεν μπορούν να κρύψουν την απέχθεια τους . Η δημοσιογράφος του GQ βάζει σαν τίτλο σε σχετικό άρθρο της το εύγλωττο : «The bitch is back!»

Τελικά ποιά είναι η Ayn Rand ; Ηγερία ενός σχεδόν θρησκευτικού cult ; Φτηνή προπαγανδίστρια ; Συγγραφέας πετυχημένων μπεστ-σελερ ; Ηρωϊδα του καπιταλισμού ; Φαινόμενο της ποπ κουλτούρας; Το μόνο σίγουρο είναι πως δεν μπορείς να μείνεις αδιάφορος απέναντι της . Ή τη λατρεύεις ή τη μισείς. Εξάλλου, όπως έλεγε και η ίδια «Για μένα υπάρχουν μόνο δύο χρώματα. Το άσπρο και το μαύρο. Το γκρι δεν με ενδιαφέρει…».

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 6-8 Νοεμβρίου 2009 ]

Ο φασισμός του αντιφασισμού

2009-10-30T16:15:00.004+02:00

Η απόφαση του BBC να καλέσει τον αρχηγό του ακροδεξιού Βρετανικού Εθνικού Κόμματος (BNP) Nick Griffin στην εκπομπή «Question Time», προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων από πολιτικούς και διανοούμενους ολόκληρου του ιδεολογικού φάσματος , αλλά κυρίως από την «προοδευτική» αριστερά, τον χώρο εκείνο που θα περίμενες να υπερασπιστεί με περισσότερο πάθος την ελευθερία του λόγου. Ο υπουργός της Εργατικής κυβέρνησης, Peter Hein, δήλωσε πως η απόφαση του BBC παρέχει νομιμοποίηση στο «ρατσιστικό δηλητήριο» του Εθνικού Κόμματος, ενώ ο πρώην δήμαρχος του Λονδίνου ,ο «κόκκινος» Ken Livingstone , δήλωσε πως το κανάλι θα έχει την ηθική ευθύνη για τα κρούσματα βίας που ήταν σίγουρος πως θα ξεσπάσουν μετά την εμφάνιση του Griffin στην εκπομπή . Προφανώς κανείς από αυτούς δεν πήρε ποτέ στα σοβαρά την ρήση του George Orwell πως «Αν η ελευθερία σημαίνει κάτι, σημαίνει το δικαίωμα να λες στους ανθρώπους αυτό που δεν θέλουν να ακούσουν»

Οι περισσότερες απόψεις του BNP είναι ανατριχιαστικές Παρότι τα τελευταία χρόνια, το κόμμα έχει κάνει…στροφή σε πιο μετριοπαθείς θέσεις, αναδύει ακόμη ένα αποκρουστικό… άρωμα ρατσισμού και εθνικοσοσιαλισμού. Έτσι, μόνο λευκοί μπορούν να γίνουν μέλη του ενώ πολλά στελέχη του αρνούνται το Ολοκαύτωμα. Εξίσου απαράδεκτη όμως είναι και η αντιμετώπιση αυτού του κόμματος από τη βρετανική κυβέρνηση. Μέλη του BNP σέρνονται συνεχώς στα δικαστήρια επειδή εκφράζουν ρατσιστικές απόψεις, ενώ πολλοί έχουν χάσει τη δουλειά τους, απλά εξαιτίας του γεγονότος πως είναι μέλη του συγκεκριμένου κόμματος. Ταυτόχρονα, το κράτος βάζει συνεχή εμπόδια στις δραστηριότητες του BNP, από την εκτύπωση των φυλλαδίων του και το άνοιγμα λογαριασμών του σε τράπεζες , μέχρι τη συμμετοχή του σε εκλογές.

Τα γεγονότα αυτά είναι κάθε άλλο παρά μεμονωμένα. Τα τελευταία χρόνια ένα νέο κύμα λογοκρισίας σαρώνει το Δυτικό Κόσμο. Μόνο που αυτή τη φορά, πρόκειται για μια λογοκρισία πιο ύπουλη και επικίνδυνη, γιατί φοράει προοδευτικό μανδύα , έχει σαν πρόσχημα την προστασία των μειονοτήτων και έχει την υποστήριξη μεγάλου μέρους της αριστερής διανόησης και των αριστερών πολιτικών κομμάτων. Το «πολιτικά ορθό» πατερναλιστικό κράτος έχει ψηφίσει νόμους που ποινικοποιούν την άρνηση γενοκτονιών καθώς και τη διατύπωση απόψεων που θίγουν την εθνική ή φυλετική καταγωγή, το φύλο, τη θρησκεία, το σεξουαλικό προσανατολισμό κ.α. Ένα ασφυκτικό πλαίσιο περιορίζει πια τη μεγαλύτερη κατάκτηση του Δυτικού πολιτισμού , την ελευθερία του λόγου . Η λίστα των θεμάτων- ταμπού που κανείς δεν μπορεί να αγγίξει χωρίς να έχει το φόβο της φυλάκισης ολοένα και διευρύνεται Η ελευθερία όμως έχει νόημα όταν ισχύει για όλους, ακόμη και για τους εχθρούς της , ακόμη και γι αυτούς που επαινούν τις αρετές του εθνικοσοσιαλισμού, όπως το BNP, ή τη… σοφία του Στάλιν, όπως το δικό μας Κ.Κ.Ε

Αυτή τη φορά όμως , παρά τις αντιδράσεις, και ίσως επειδή το 6,4% που απέσπασε το BNP στις εκλογές ήταν δύσκολο να αγνοηθεί , το BBC (που συχνά έχει κατηγορηθεί πως προωθεί την ατζέντα της «πολιτικής ορθότητας») επέμεινε πως η εκπομπή θα διεξαχθεί με τη συμμετοχή του Nick Griffin . Μην βιαστείτε όμως να πανηγυρίσετε για τη…μεγάλη νίκη της ελευθερίας του λόγου. Ο τρόπος που στήθηκε η εκπομπή από τους υπεύθυνους του καναλιού ακύρωσε σε μεγάλο βαθμό την αρχική σωστή απόφαση. Την ίδια ώρα που ένα οργισμένο κοινό έξω από το στούντιο, απειλούσε τη φυσική ακεραιότητα του αρχηγού του BNP, μέσα στην αίθουσα τα πράγματα δεν ήταν και τόσο καλύτερα. Το κανάλι είχε επιλέξει ένα κοινό καθαρά εχθρικό προς τον ακροδεξιό πολιτικό., όπου οι μειονότητες υπερεκπροσωπούνταν. Οι διαθέσεις των παριστάμενων φάνηκαν με το ξεκίνημα της εκπομπής , όταν άρχισαν να γιουχάρουν τον Griffin. Στη συνέχεια ακολούθησε ένας βομβαρδισμός ερωτήσεων προς τον Griffin , τον οποίο μάλιστα συχνά διέκοπταν χωρίς να τον αφήνουν να ολοκληρώσει. Ταυτόχρονα, οι ομιλητές των υπόλοιπων κομμάτων επιδείκνυαν τα αντιφασιστικά τους διαπιστευτήρια βγάζοντας φλογέρα λογύδρια και προσπαθώντας να γελοιοποιήσουν, σε κάθε ευκαιρία , τον αρχηγό του BNP.

Αυτό το «δημόσιο λυντσάρισμα» αποδείχτηκε η καλύτερη προπαγάνδα για τον Griffin, μιας και τον έκανε συμπαθή σε μεγάλη μερίδα του κοινού. Σύμφωνα με ένα γκάλοπ, την επόμενη μέρα της εκπομπής, το 22% των ερωτηθέντων απάντησε πως θεωρούσε πιθανό να ψηφίσει το BNP. Ταυτόχρονα. το κανάλι δέχτηκε 243 παράπονα για τον τρόπο που συμπεριφέρθηκε στον ακροδεξιό πολιτικό σε σύγκριση με 114 παράπονα για το γεγονός της παρουσίας του στην εκπομπή. Ευτυχώς, ο Griffin δεν έχει το χάρισμα ενός Lepen ή ενός Haider ,ώστε να επενδύσει πολιτικά σε αυτό το γεγονός και να δημιουργήσει ένα πολιτικό ρεύμα υπέρ του. Δυστυχώς όμως αποδεικνύεται πως οι φαινομενικά ανοιχτόμυαλες, αριστερόστροφες, «πολιτικά ορθές» ελίτ, που κυβερνούν την Ευρώπη , δείχνουν την ίδια αλαζονική και αυταρχική συμπεριφορά απέναντι στην αντίθετη άποψη όπως και η Ακροδεξιά . Παρακολουθώντας το «Question Time» της προηγούμενης εβδομάδας, ήταν δύσκολο να μην επανέλθεις στον Orwell και στην τελευταία σκηνή από τη «Φάρμα των Ζώων» :

"Τα ζώα απ’ έξω κοίταζαν από γουρούνι σε άνθρωπο , και από άνθρωπο σε γουρούνι, και ξανά από γουρούνι σε άνθρωπο . Aλλά ήταν αδύνατο να αποφανθή κανείς ποιός ήταν ποιός"

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 30 Oκτωβρίου-1 Νοεμβρίου 2009 ]

Το κενό στα "εγκλήματα μίσους"

2009-10-30T16:06:00.004+02:00

Η φρικτή δολοφονία του 21χρονου gay Matthew Shepard στο Laramie του Wyoming το 1998 προκάλεσε παγκόσμια συγκίνηση και οργή , και έδωσε την αφορμή ώστε οι gay οργανώσεις των Η.Π.Α. να ξεκινήσουν έναν αγώνα για να επεκταθεί ο ομοσπονδιακός νόμος εναντίον των λεγόμενων «εγκλημάτων μίσους». Οι ακτιβιστές υποστήριξαν πως πρέπει να προβλέπεται πιο αυστηρή ποινή για εγκλήματα που έγιναν εξαιτίας του σεξουαλικού προσανατολισμού του θύματος (μέχρι τότε ο νόμος κάλυπτε τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, την εθνικότητα και το φύλο) . Το σχετικό νομοσχέδιο με την ονομασία Matthew Shepard Act, ύστερα από πολλά χρόνια καθυστερήσεων, έγινε και επίσημα νόμος των Η.Π.Α. μόλις προχτές, με την υπογραφή του Προέδρου Obama .Κάπου εδώ το άρθρο θα μπορούσε να κλείσει με ένα θριαμβευτικό τόνο για αυτή τη μεγάλη νίκη για τα δικαιώματα των μειονοτήτων. Εξάλλου, οι μόνοι που θα μπορούσαν να αντιδρούν , είναι κάποιοι οπισθοδρομικοί θρησκόληπτοι , σαν και αυτούς που συγκεντρώθηκαν έξω από το δικαστήριο που διεξαγόταν η δίκη των δολοφόνων του Shepard κρατώντας πλακάτ με συνθήματα που έγραφαν « Ο Mat Shepard σαπίζει στην κόλαση» και «Ο Θεός μισεί τις αδελφές».Σωστά ;

Όχι ακριβώς. Οι ενστάσεις είναι πολλές και δεν προέρχονται μόνο από τους συνήθεις υπόπτους. Επιφυλάξεις για τη χρησιμότητα ενός τέτοιου νόμου έχουν εκφράσει φιλελεύθεροι καθώς και πολλοί ομοφυλόφιλοι. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, αν αποδειχτεί πως κάποιος διέπραξε ένα έγκλημα λόγω ρατσιστικού μίσους , η ποινή του θα είναι μεγαλύτερη . Με αυτό τον τρόπο όμως, δεν τιμωρείται πια μόνο η πράξη, αλλά ποινικοποιείται ο λόγος και η σκέψη. Το κράτος δηλαδή αποφασίζει για τα συναισθήματα που επιτρέπεται να γεννώνται μέσα στα κεφάλια των πολιτών, εγκαθιστώντας έναν «Μεγάλο Αδελφό μέσα στο μυαλό μας» , όπως παρατήρησε η λεσβία συγγραφέας Camille Paglia .

Πέρα από τους κινδύνους για την ελευθερία της έκφρασης, το «Matthew Shepard Act», όπως και η υπόλοιπη νομοθεσία κατά των «εγκλημάτων μίσους» , είναι αντίθετο με τη βασική αρχή της ίσης προστασίας από το νόμο που πρέπει να απολαμβάνουν όλοι οι πολίτες. Με αυτή τη νομοθεσία παρέχονται ειδικά δικαιώματα σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού. Και δημιουργείται το παράδοξο, αν σκοτώσει κάποιος έναν ομοφυλόφιλο, λόγω ρατσιστικού μίσους, να τιμωρείται πιο αυστηρά απ' ότι αν σκοτώσει έναν ατυχή ετεροφυλόφιλο! Μια τέτοια λογική όμως , μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα για την αποδοχή των μειονοτήτων και να ενισχύσει τα εχθρικά αισθήματα μερίδας του πληθυσμού εναντίον τους, αφού εμφανίζονται σαν προνομιούχες ομάδες που απολαμβάνουν ειδική προστασία . Οι υποστηρικτές του νομοσχεδίου ξεχνάνε πως οι δολοφόνοι του Shepard βρέθηκαν και καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη, και μάλιστα σε μια πολιτεία που δεν είχε νόμο εναντίον των εγκλημάτων μίσους. Οι νόμοι που υπάρχουν αρκούν για την τιμωρία των εγκληματιών. Αυτό που χρειάζεται δεν είναι κάποιες εκατοντάδες σελίδες επιπλέον άχρηστης νομοθεσίας, αλλά απλά η ίση εφαρμογή της υπάρχουσας νομοθεσίας για όλους τους πολίτες , ανεξαρτήτως φύλου, φυλής ή σεξουαλικού προσανατολισμού. Μάλιστα, ο gay δημοσιογράφος και συγγραφέας Andrew Sullivan πιστεύει πως η υιοθέτηση του Matthew Shepard Act είναι μια πράξη κενού συμβολισμού, που ο Obama θα χρησιμοποιήσει σαν άλλοθι ώστε να μην κάνει τίποτε για θέματα πραγματικής ισότητας, όπως ο gay γάμος ή η είσοδος των ομοφυλόφιλων στο στρατό.

Τουλάχιστον , στην Ελλάδα, μπορούμε να υπερηφανευόμαστε πως βρισκόμαστε στην πρωτοπορία του …αγώνα για τα gay δικαιώματα . Μπορεί να μην έχουν λυθεί βασικά ζητήματα νομικής ισότητας, μπορεί η ελληνική νομοθεσία να περιλαμβάνει νόμους, όπως το άρθρο 347 του Ποινικού Κώδικα , που θέτει διαφορετικά όρια στην ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης για τους ομοφυλόφιλους και τους ετεροφυλόφιλους και ποινικοποιεί μόνο την αντρική πορνεία. , αλλά νομοθεσία για τα εγκλήματα μίσους , και μάλιστα λόγω διαφορετικού γενετήσιου προσανατολισμού, έχουμε! Ψηφίστηκε πέρσι από την κυβέρνηση της «Νέας Δημοκρατίας» , ύστερα από πρόταση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Φώτη Κουβέλη και με την ενθουσιώδη υποστήριξη του εγχώριου gay κινήματος . ‘Ετσι η κυβέρνηση , την στιγμή που ψήφιζε ένα Σύμφωνο Συμβίωσης που δεν περιλάμβανε ,με προκλητικό τρόπο, τα ζευγάρια ίδιου φύλου, έδειξε πως τάχα μου είναι…ευαίσθητη στα ζητήματα των μειονοτήτων . Μόνο που ένας τέτοιος νόμος, εκτός του ότι δημιουργεί μια πραγματική «αστυνομία σκέψης», και ενισχύει με απαράδεκτο τρόπο την κρατική εξουσία, αποτελεί πισωγύρισμα και για τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων . Όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει τους ομοφυλόφιλους σαν πολίτες με ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις , όπως θα έπρεπε να είναι το πάγιο αίτημα όλων μας, αλλά τους υποβιβάζει στο ρόλο του αιώνιου θύματος και του πολίτη Β’ κατηγορίας που χρειάζεται ειδική κρατική προστασία για να τα βγάλει πέρα.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 30 Οκτωβρίου-1 Νοεμβρίου 2009 ]